II KK 365/24

II KK 365/24 POSTANOWIENIE Dnia 27 listopada 2025 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jarosław Matras w sprawie K. P. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 27 listopada 2025 r. na skutek wniosku obrońcy skazanego o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego Antoniego Bojańczyka na podstawie art. 42 § 4 zdanie pierwsze k.p.k. w zw. z art. 41 § 1 k.p.k. w zw. z art. 40 § 1 pkt 1 k.p.k. postanowił: wyłączyć sędziego Sądu Najwyższego Antoniego Bojańczyka od udziału w sprawie II KK 365/24. UZASADNIENIE W dniu 6 listopada 2025 r. do Sądu Najwyższego wpłynął wniosek obrońcy skazanego K. P. o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego Antoniego Bojańczyka od orzekania w sprawie kasacyjnej o sygn. akt II KK 365/25. Autor wniosku wniósł o wyłączenie ww. sędziego z uwagi na niespełnianie przez niego wymogu instytucjonalnej bezstronności, prowadzącego w konsekwencji do wystąpienia bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. z uwagi na powołanie go na urząd Sędziego Sądu Najwyższego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 II KK 365/24 2 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r. poz. 3) oraz fakt, iż rozpoznanie wskazanej sprawy przez tego sędziego naruszałoby zakaz nemo iudex in causa sua. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że przedmiotem zarzutu podniesionego w kasacji obrońcy skazanego jest m.in. naruszenie art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. związane z nienależytą obsadą Sądu Apelacyjnego w Warszawie rozpoznającego apelację w sprawie, w związku z udziałem w wydaniu orzeczenia sędziów: X. Y., X.1 Y.1 oraz (wskazanej przez obrońcę jedynie z ostrożności) X.2 Y.2, którzy to sędziowie powołani zostali na urząd sędziego Sądu Apelacyjnego w Warszawie, w tym samym (konstytucyjnie wadliwym) trybie co wyznaczony obecnie do rozpoznania sprawy SSN Antoni Bojańczyk. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek jest zasadny. Przepis art. 41 k.p.k. ustanawiający instytucję iudex suspectus przewiduje możliwość wyłączenia sędziego, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Przywołując choćby stanowisko Sądu Najwyższego wyrażone w postanowieniu z dnia 13 października 2021 r., II KO 30/21, wskazać należy, że wyłączenie sędziego na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. winno nastąpić nie tylko w sytuacji gdy istnieje okoliczność tego rodzaju, iż mogłaby wywołać wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie, ale również wówczas gdy orzekanie przez sędziego w sprawie mogłoby realnie prowadzić do znacznie poważniejszego uchybienia, tj. naruszenia standardu z art. 6 ust. 1 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka (EKPC) i uznania, że taki skład orzekający nie stanowi niezależnego i bezstronnego sądu ustanowionego ustawą. Taka właśnie sytuacja ma miejsce w tej sprawie. Jest oczywiste, że okoliczności związane z uzyskaniem statusu sędziego Sądu Najwyższego przez A. Bojańczyka w następstwie brania udziału w konkursie przed Krajową Radą Sądownictwa po 17 stycznia 2018 r. w odniesieniu do sędziów Sądu Najwyższego skutkują każdorazowo uznaniem Sądu z ich udziałem za nienależycie obsadzony (por. uchwała trzech połączonych Izb Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r., BSA I-4110-1/20). Ta okoliczność skutkowała już II KK 365/24 3 wielokrotnym wyłączaniem tego sędziego w postępowaniach prowadzonych przed Sądem Najwyższym (m.in. postanowienia: z dnia 28 maja 2025 r., III KK 436/24; z dnia 20 maja 2025 r., V KK 139/25; z dnia 14 maja 2025 r., I KK 336/24). Nie ma żadnego powodu, aby inaczej postrzegać tę kwestie w niniejszej sprawie. Rację ma też wnioskodawca co do tego, że udział w rozpoznaniu sprawy - w której podniesiono okoliczność wystąpienia bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. w związku z orzekaniem w instancji odwoławczej przez sędziów, powołanych na urząd sędziego Sądu Apelacyjnego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa, ukonstytuowanej w trybie ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. - sędziego Antoniego Bojańczyka, powołanego w tożsamej, wadliwej konstytucyjnie procedurze, prowadziłby do naruszenia zasady nemo iudex in causa sua (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 16 marca 2023 r., IV KK 159/22). Mając powyższe na uwadze konieczne stało się podjęcie przez Sąd Najwyższy decyzji o wyłączeniu A. Bojańczyka od rozpoznania sprawy wywołanej kasacją obrońcy skazanego (II KK 365/24). Sprawa ta nie może trafić do żadnego z sędziów powołanych do Sądu Najwyższego w wadliwej procedurze. [J.J.] [r.g.]