II KK 421/23

WyrokIzba Karna2023-11-28

Skład orzekający: Kazimierz Klugiewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w przypadku popełnienia wykroczenia z art. 94 § 1 k.w. po 1 stycznia 2022 r., sąd jest zobowiązany do obligatoryjnego orzeczenia zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził, że zgodnie z art. 94 § 3 k.w. w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2022 r., w razie popełnienia wykroczenia z art. 94 § 1 k.w., sąd jest zobowiązany do obligatoryjnego orzeczenia zakazu prowadzenia pojazdów. Zaniechanie tego obowiązku stanowi rażącą obrazę przepisów prawa materialnego.
Stan faktyczny
Sąd Rejonowy wyrokiem nakazowym uznał J.K. za winnego prowadzenia pojazdu mechanicznego pomimo zatrzymanego prawa jazdy (art. 94 § 1 k.w.), popełnionego 9 stycznia 2022 r. Wymierzono karę grzywny, jednakże zaniechano orzeczenia obligatoryjnego zakazu prowadzenia pojazdów. Prokurator Generalny wniósł kasację, zarzucając rażące naruszenie prawa materialnego polegające na braku orzeczenia zakazu prowadzenia pojazdów.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej braku rozstrzygnięcia o zakazie prowadzenia pojazdów i w tym zakresie przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania.

Pełny tekst orzeczenia

II KK 421/23 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 28 listopada 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Kazimierz Klugiewicz Protokolant Dorota Szczerbiak w sprawie J.K., ukaranego z art. 94 § 1 k.w., po rozpoznaniu w Izbie Karnej, na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k., w dniu 28 listopada 2023 r., kasacji, wniesionej przez Prokuratora Generalnego na niekorzyść ukaranego od wyroku nakazowego Sądu Rejonowego dla Warszawy-Śródmieścia w Warszawie z dnia 31 lipca 2023 roku, sygn. akt V W 1075/22, uchyla zaskarżony wyrok w części dotyczącej braku rozstrzygnięcia o zakazie prowadzenia pojazdów (art. 29 § 1 i 2 k.w.) i w tym zakresie sprawę przekazuje Sądowi Rejonowemu dla Warszawy-Śródmieścia w Warszawie do ponownego rozpoznania. UZASADNIENIE Sąd Rejonowy dla Warszawy-Śródmieścia w Warszawie wyrokiem nakazowym z dnia 31 lipca 2023 roku, sygn. akt V W 1075/22, uznał J.K. za winnego tego, że w dniu 9 stycznia 2022 roku, ok. godz. 21:35 w W., przy skrzyżowaniu ulic […], prowadził pojazd m-ki […] o nr rej. […], pomimo zatrzymanego dokumentu prawa jazdy, II KK 421/23 2 tj. wykroczenia z art. 94 § 1 k.w., za które wymierzono mu karę grzywny w wysokości 1500 złotych. Wobec niewniesienia sprzeciwu przez strony, wyrok ten uprawomocnił się w dniu 18 sierpnia 2023 r. (k. 21). Pismem z dnia 4 września 2023 r. Prokurator Generalny wniósł kasację na niekorzyść ukaranego, w części dotyczącej orzeczenia o karze, podnosząc zarzut rażącego i mającego istotny wpływ na treść wyroku naruszenia przepisów prawa materialnego – art. 94 § 3 k.w. w zw. z art. 29 § 1 i 2 k.w., polegającego na nieorzeczeniu wobec obwinionego J.K. obligatoryjnego środka karnego w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych, do czego zgodnie z treścią przywołanych przepisów, w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2022 r. Sąd był zobowiązany w sytuacji uznania obwinionego za winnego popełnienia, w dniu 9 stycznia 2022 r., wykroczenia z art. 94 § 1 k.w. Na podstawie tak sformułowanego zarzutu Prokurator Generalny wniósł o uchylenie wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy w tym zakresie Sądowi Rejonowemu dla Warszawy-Śródmieścia w Warszawie do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy rozważył, co następuje. Kasacja jest oczywiście zasadna, co uprawniało do jej rozpoznania na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k. Nie budzi bowiem wątpliwości to, że zgodnie z art. 94 § 3 k.w. w razie popełnienia wykroczenia, o którym mowa w § 1, orzeka się zakaz prowadzenia pojazdów. Przepis ten nakłada zatem na sąd orzekający obowiązek orzeczenia ww. zakazu, co – biorąc pod uwagę treść art. 29 § 1 i 2 k.w. – oznacza wskazanie czasu trwania tego środka karnego oraz określenie rodzaju pojazdu, którego zakaz ma dotyczyć. Należy zauważyć, że aktualne brzmienie powołanego przepisu zostało mu nadane na mocy art. 3 pkt 9 lit. c ustawy z dnia 2 grudnia 2021 r. o zmianie ustawy – Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz.U.2021.2328) i zaczęło obowiązywać od 1 stycznia 2022 r. W realiach rozpoznawanej sprawy Sąd Rejonowy, II KK 421/23 3 uznając J.K. za winnego wykroczenia z art. 94 § 1 k.w., popełnionego 9 stycznia 2022 r., a zatem już po wejściu w życie ww. nowelizacji Kodeksu wykroczeń, powinien był obligatoryjnie orzec zakaz prowadzenia pojazdów. Zaniechanie wykonania tego obowiązku doprowadziło do rażącej obrazy art. 94 § 3 k.w. w zw. z art. 29 § 1 i 2 k.w., co implikowało konieczność uchylenia zaskarżonego wyroku w części dotyczącej braku rozstrzygnięcia o zakazie prowadzenia pojazdów (art. 29 § 1 i 2 k.w.), i przekazania sprawy w tym zakresie Sądowi Rejonowemu dla Warszawy-Śródmieścia w Warszawie do ponownego rozpoznania. Dodać na marginesie należy, że trafnie w kasacji wskazano, z powołaniem się na dorobek orzeczniczy Sądu Najwyższego, iż biorąc pod uwagę funkcjonalny związek pomiędzy popełnieniem danego wykroczenia a zakresem mającego zostać orzeczonego środka karnego, zakaz prowadzenia pojazdów orzekany w niniejszej sprawie powinien dotyczyć pojazdów mechanicznych (zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 13 czerwca 2019 r., sygn. akt III KK 222/18, LEX nr 2691576; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 11 czerwca 2019 r., sygn. akt III KK 234/18, LEX nr 2687812). Mając na uwadze powyższe rozważania, Sąd Najwyższy orzekł jak w wyroku. [SzK] [ał]

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 94 § 1art. 535 § 5 KPKart. 29 § 1art. 94 § 3art. 3 pkt 9§ 1§ 5§ 3

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 21.07.2026. · PDF źródłowy