II KK 435/18
WyrokIzba Karna2018-12-12
Skład orzekający: Piotr Mirek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy kasacja obrońcy skazanego, oparta na zarzutach naruszenia przepisów postępowania dotyczących oceny dowodów, może skutecznie podważyć ustalenia faktyczne dokonane przez sądy niższych instancji, jeśli sądy te prawidłowo zastosowały zasady swobodnej oceny dowodów i rozważyły całokształt materiału dowodowego?Ratio decidendi
Kasacja jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia, którego zakres kontroli jest węższy niż apelacji i opiera się na innych przesłankach, w tym na rażących naruszeniach prawa mających istotny wpływ na treść orzeczenia. Sąd Najwyższy nie jest powołany do ponownego przeprowadzania kontroli ustaleń faktycznych dokonanych przez sądy niższych instancji. Przekonanie sądu o wiarygodności dowodów pozostaje pod ochroną art. 7 k.p.k., gdy jest poprzedzone ujawnieniem całokształtu okoliczności sprawy, stanowi wynik rozważenia wszystkich okoliczności przemawiających na korzyść i niekorzyść oskarżonego, oraz jest wyczerpująco i logicznie uargumentowane w uzasadnieniu wyroku. Naruszenie zasady in dubio pro reo nie zachodzi, gdy ustalenia faktyczne zależą od dania wiary jednej grupie dowodów, a wątpliwości strony procesowej nie pojawiły się po stronie sądów orzekających.Stan faktyczny
Obrońca skazanego D. M. S. wniósł kasację od wyroku Sądu Okręgowego, który utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego skazujący go za kradzież rowerów i łańcuszka, z zastosowaniem art. 278 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k. Zarzuty kasacji dotyczyły m.in. dowolnej oceny dowodów, w tym niewyraźnego nagrania monitoringu i wyjaśnień współoskarżonego. Sąd Najwyższy rozpoznał sprawę na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił kasację jako oczywiście bezzasadną, zasądził koszty zastępstwa procesowego na rzecz adwokata i zwolnił skazanego od kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II KK 435/18 POSTANOWIENIE Dnia 12 grudnia 2018 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Piotr Mirek na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 12 grudnia 2018 r., sprawy D. M. S. skazanego z art. 278 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k. z powodu kasacji wniesionej przez obrońcę skazanego od wyroku Sądu Okręgowego w W. z dnia 7 marca 2018 r., sygn. akt VI Ka […], zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego w W. z dnia 7 marca 2017 r., sygn. akt VIII K […], p o s t a n o w i ł: 1. oddalić kasację jako oczywiście bezzasadną, 2. zasądzić od Skarbu Państwa na rzecz adwokata R. G. - G., Kancelaria Adwokacka w W. kwotę 442,80 zł (czterysta czterdzieści dwa złote osiemdziesiąt groszy), w tym 23% VAT, za sporządzenie i wniesienie kasacji, 3. zwolnić skazanego od ponoszenia kosztów postępowania kasacyjnego.
2 UZASADNIENIE D. S. został oskarżony o to, że: 1) w dniu 29/30 maja 2014 r., w W., z klatki schodowej budynku przy ul. D. […], działając wspólnie i w porozumieniu z ustaloną osobą dokonał zaboru w celu przywłaszczenia roweru, tzw. szosówka (bdb) kol. czarnego po uprzednim pokonaniu w nieustalony sposób linki zabezpieczającej, powodując straty na kwotę 2200 zł na szkodę Ł. U. oraz zaboru w celu przywłaszczenia roweru marki R. […] kol. kość słoniowa (bdb) po uprzednim pokonaniu w nieustalony sposób dwóch linek zabezpieczających na łączną sumę strat w wysokości 700 zł na szkodę A. N. przy czym czynu tego dopuścił się w ciągu 5 lat po odbyciu kary co najmniej 6 miesięcy pozbawienia wolności orzeczonej za umyślne przestępstwo podobne tj. o czyn z art. 278 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k., 2) w dniu 21 czerwca 2016 r., w W. przy ul. W. […] pod sklepem L., działając wspólnie i w porozumieniu z ustaloną osobą dokonał zaboru w celu przywłaszczenia dwóch rowerów marki G. nr ramy […] oraz marki K. nr ramy […] po uprzednim przecięciu nieustalonym narzędziem linki zabezpieczającej, powodując straty w wysokości 3798,98 zł na szkodę M. i P. M., przy czym czynu tego dopuścił się w ciągu 5 lat po odbyciu kary co najmniej 6 miesięcy pozbawienia wolności orzeczonej za umyślne przestępstwo podobne tj. o czyn z art. 278 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k., 3) w dnu 11 czerwca 2014 r., w W. przy ul. R. […], na przystanku autobusowym dokonał zaboru w celu przywłaszczenia łańcuszka złotego wraz z zawieszką poprzez zerwanie go z szyi pokrzywdzonej, powodując straty w wysokości 500,00 zł na szkodę A. K., przy czym czynu tego dopuścił się w ciągu 5 lat po odbyciu kary co najmniej 6 miesięcy pozbawienia wolności orzeczonej za umyślne przestępstwo podobne tj. o czyn z art. 278 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k. Wyrokiem Sądu Rejonowego w W. z dnia 7 marca 2017 r., sygn. akt VIII K […] D. S. skazany został: - za czyn z pkt 1, wyczerpujący dyspozycję art. 278 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k., za który na podstawie art. 278 § 1 k.k. wymierzono mu karę roku pozbawienia wolności i na podstawie art. 33 § 2 k.k. karę grzywny w wymiarze 150 stawek dziennych po 10 zł (pkt I). Na podstawie art. 46 § 1 k.k. D. S. solidarnie z drugim
3 współsprawcą zobowiązany został do naprawienia szkody w całości poprzez zapłatę na rzecz Ł. U. kwoty 2200 zł, zaś na rzecz A. N. kwoty 700 zł; - za czyn z pkt. 2 wyczerpujący znamiona z art. 278 § 1 k.k. w zw. z art. 64 §1 k.k., po ustaleniu wysokości straty na kwotę 3798 zł, za który na podstawie art. 278 § 1 k.k. wymierzono mu karę roku pozbawienia wolności i na podstawie art. 33 § 2 k.k. karę grzywny w wysokości 150 stawek dziennych po 10 zł (pkt III). Na podstawie art. 46 § 1 k.k. D. S. solidarnie z drugim współsprawcą zobowiązany został do naprawienia szkody w całości poprzez zapłatę na rzecz M. M. kwoty 1799 zł; - za czyn z pkt. 3 wyczerpujący znamiona z art. 278 § 1 k.k. w zw. z art. 64 §1 k.k., po ustaleniu, że dokonał zaboru łańcuszka złotego wraz zawieszką o wartości nie mniejszej 584 zł, za który na podstawie art. 278 § 1 k.k. wymierzono mu karę roku pozbawienia wolności i na podstawie art. 33 § 2 k.k. karę grzywny w wysokości 100 stawek dziennych po 10 zł (pkt V). Na podstawie art. 46 § 1 k.k. D. S. zobowiązany został do zapłacenia nawiązki w kwocie 100 zł na rzecz A. K.. Na podstawie art. 85 § 1 k.k. i art. 86 § 1 k.k. orzeczone kary pozbawienia wolności oraz grzywny połączono i wymierzono D. S. karę łączną 2 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności oraz karę łączną grzywny w wysokości 300 stawek dziennych, ustalając wysokość jednej stawki dziennej na kwotę 10 zł. Apelację od powyższego wyroku wniósł obrońca D. S.. Wyrokiem z dnia 7 marca 2018 r., sygn. akt VI Ka […], Sąd Okręgowy w W. zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że uchylił rozstrzygnięcie o karze łącznej orzeczonej, a także orzeczenia z punktu V oraz VI i ustalając, że wartość łańcuszka wraz zawieszką, którego kradzieży dokonał oskarżony D. S. (czyn z punkt 3 komparycji wyroku) wynosiła nie więcej niż 500 zł, czyn zarzucany oskarżonemu zakwalifikował z art. 119 § 1 k.w. i na podstawie art. 5 § 1 pkt 4 k.p.s.w. w zw. z art. 45 § 1 k.w. postępowanie karne przeciwko oskarżonemu w tej części umorzył. W pozostałej części zaskarżony wyrok utrzymał w mocy. Na podstawie art. 85 § 1 k.k. i 86 § 1 k.k. wymierzył D. S. karę łączną roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności oraz karę łączną grzywny w wysokości 200 stawek dziennych ustalając wysokość jednej stawki na 10 zł;
4 Od powyższego wyroku Sądu Okręgowego kasację wniósł obrońca oskarżonego D. S. formułując następujące zarzuty: 1. rażącego naruszenia przepisów postępowania mającego wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia, a to art. 7 k.p.k. w zw. z art. 410 k.p.k. poprzez dowolną, a nie swobodną ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego, rażąco łamiącą zasady wiedzy i doświadczenia życiowego oraz logiki, wyrażającą się w przyjęciu przez Sąd II instancji, iż w jego ocenie złożone do akt sprawy „nagranie jest wyraźne i brak kryteriów do odmówienia im wiary” (str. 2 uzasadnienia), podczas gdy przedmiotowe nagranie jest niewyraźne i nie daje podstaw do przyjęcia, że przedstawia ono skazanego D. S. i A. Z. a tym samym, niezasadne jest stanowisko, że są oni sprawcami czynu opisanego w punkcie 1. wyroku Sądu I instancji; 2. rażącego i mającego istotny wpływ na treść wyroku naruszenia art. 438 k.p.k. w zw. z art. 447 § 1 k.p.k., a w konsekwencji art. 433 § 1 k.p.k., poprzez niepodzielenie przez Sąd odwoławczy zarzutów apelacji oraz niedostrzeżenie i zaaprobowanie przez uchybień zaistniałych w postępowaniu przed Sądem I instancji, w tym przede wszystkim naruszenia art. 4 k.p.k., art. 7 k.p.k. i art. 410 k.p.k., poprzez dokonaną dowolną i sprzeczną z zasadami logiki ocenę materiału dowodowego, a w konsekwencji oparcie się przy wydawaniu wyroku skazującego za przestępstwo opisane w punkcie 1 wyroku Sądu I instancji jedynie na odwołanych w toku postępowania przed Sądem I instancji wyjaśnieniach współoskarżonego A. Z. oraz niewyraźnym nagraniu monitoringu, co skutkowało utrzymaniem w mocy orzeczenia obarczonego uchybieniami; 3. w przypadku nie podzielenia powyższych zarzutów, rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie art. 438 pkt 2 k.p.k. w zw. z art. 440 k.p.k. w zw. art. 5 § 2 k.p.k. poprzez utrzymanie w mocy orzeczenia, pomimo tego, że jego utrzymanie uznać należy za rażąco niesprawiedliwie i niezastosowanie przez Sąd II instancji art. 5 § 2 k.p.k. i rozstrzygnięcie na niekorzyść D. S. nie dających się usunąć wątpliwości, w sytuacji gdy: brak jest naocznych świadków zdarzenia z bloku przy ul. D. […] w W., D. S. nie przyznaje się do zarzucanego mu czynu, wyjaśnienia współoskarżonego z postępowania przygotowawczego zostały odwołane, a załączone do akt sprawy nagrania
5 i zdjęcia z dnia zdarzenia z bloku przy ul. D. […] w W. są niewyraźne, a zatem nie ma podstaw do przypisania oskarżonemu czynu z punktu 1 wyroku Sądu I instancji. Podnosząc te zarzuty obrońca wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i uniewinnienie skazanego w zakresie zarzutu opisanego w punkcie 1 wyroku Sądu I instancji, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W pisemnej odpowiedzi na kasację prokurator wniósł o jej oddalenie, jako oczywiście bezzasadnej. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja okazała się bezzasadna w stopniu oczywistym, co uzasadniało jej oddalenie w trybie art. 535 § 3 k.p.k. Ze względu na treść podniesionych w kasacji zarzutów, przypomnieć należy, że kasacja jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia skierowanym przeciwko orzeczeniu wydanemu przez sąd odwoławczy na skutek rozpoznania środka odwoławczego, a zakres kontroli kasacyjnej jest zdecydowanie węższy niż w postępowaniu apelacyjnym, opiera się też na innych przesłankach. Kasacja może opierać się na zarzutach dotyczących uchybień w postaci bezwzględnych przyczyn odwoławczych albo innych naruszeń prawa, ale o charakterze rażącym, a jednocześnie takich, które miały istotny wpływ na treść orzeczenia. Z treści nadzwyczajnego środka zaskarżenia wynika, że choć obrońca, poprzez odwołanie się do obrazy przepisu art. 433 k.p.k. czy też 440 k.p.k., stara się nadać podnoszonym zarzutom charakter kasacyjny, to w istocie rzeczy próbuje doprowadzić do przeprowadzenia przez Sąd Najwyższy pełnej kontroli odwoławczej, do czego sąd kasacyjny nie jest powołany. Należy podkreślić, że problematyka poruszana w zarzutach kasacji była wcześniej prezentowana w apelacji i była już przedmiotem rozważań Sądu Okręgowego. Podkreślić trzeba, że Sąd odwoławczy nie uchylił się od wskazania, czym kierował się, uznając zarzuty odwoławcze za nietrafne albo dlaczego je podzielił i przedstawił argumentację w tym względzie, która jest tego rodzaju, że pozwala na wypowiedzenie się kwestii poprawności przeprowadzonej kontroli instancyjnej. Sąd odwoławczy rozważył wszystkie zarzuty zawarte w apelacji
6 i w odniesieniu do nich prawidłowo uargumentował swoje stanowisko. Należy podkreślić, że wskutek prawidłowego rozpoznania środka odwoławczego dokonał on także zmiany orzeczenia Sądu pierwszej instancji. Skarżący wskazuje w zarzutach kasacyjnych na nieprawidłową ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, co świadczy o odnoszeniu argumentacji de facto do rozstrzygnięcia Sądu Rejonowego, nie zaś Sądu drugiej instancji. Nie jest rolą Sądu Najwyższego ponowne przeprowadzanie kontroli ustaleń faktycznych dokonywanych w sprawie przez Sąd meriti. Taki właśnie charakter ma zarzut pierwszy kasacji, w którym obrońca wskazuje na niewłaściwą ocenę materiału dowodowego (wywodząc naruszenie art. 7 i art. 410 k.p.k.), a konkretnie nagrania przedstawiającego D. S. i A. Z.. Zarzut ten powiązany jest z zarzutem drugim (naruszenia art. 4 k.p.k., art. 7 k.p.k. i art. 410 k.p.k.) dotyczącym oceny dowodu z wyjaśnień współsprawcy, który rozpoznał na okazanym mu nagraniu siebie i D. S.. Oba te zarzuty nie zasługują na uwzględnienie, nagrania (k. 107 - 111) są wyraźne i pozwalają na identyfikację sprawców kradzieży rowerów (w tym D. S.), zaś prawidłowo ocenione przez orzekające w sprawie Sądy wyjaśnienia A. Z., który rozpoznał na nagraniach zarówno siebie, jak i współsprawcę nie pozostawiają wątpliwości co do realizacji znamion czynu z art. 278 § 1 k.k. przez skazanego. W sprawie nie doszło zatem do wskazywanego przez obrońcę naruszenia zasady swobodnej oceny dowodów. Należy zauważyć, że przekonanie sądu o wiarygodności jednych dowodów i niewiarygodności innych pozostaje pod ochroną art. 7 k.p.k. wówczas, gdy spełnione są kumulatywnie następujące przesłanki: jest poprzedzone ujawnieniem w toku rozprawy głównej całokształtu okoliczności sprawy (art. 410 k.p.k.) i to w sposób podyktowany obowiązkiem dochodzenia prawdy (art. 2 § 2 k.p.k.), stanowi wynik rozważenia wszystkich okoliczności, przemawiających zarówno na korzyść, jak i na niekorzyść oskarżonego (art. 4 k.p.k.), jest wyczerpująco i logicznie, z jednoczesnym uwzględnieniem wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego uargumentowane w uzasadnieniu wyroku (art. 424 § 1 pkt 1 k.p.k.). W tej sprawie powyższe przesłanki zostały spełnione, zaś sposób dokonywania ustaleń faktycznych ocenić należy, jako prawidłowy.
7 Powyższe argumenty przemawiają także za uznaniem niezasadności trzeciego z zarzutów kasacyjnych - wskazującego na naruszenie art. 438 pkt 2 k.p.k. w zw. z art. 440 k.p.k. w zw. art. 5 § 2 k.p.k. Należy w tym kontekście przypomnieć, że dla oceny, czy został naruszony zakaz in dubio pro reo, nie są miarodajne wątpliwości strony procesowej, ale jedynie to, czy Sąd orzekający wątpliwości takie powziął i rozstrzygnął je na niekorzyść oskarżonego, albo to, czy w świetle realiów konkretnej sprawy wątpliwości takie powinien był powziąć. W wypadku bowiem, gdy ustalenia faktyczne zależne są od dania wiary tej lub innej grupie dowodów, nie można mówić o naruszeniu reguły in dubio pro reo, albowiem jedną z podstawowych prerogatyw Sądu orzekającego jest swobodna ocena dowodów (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 29 maja 2008 r., sygn. V KK 99/08, LEX nr 435313). Prezentowane przez obrońcę wątpliwości nie pojawiły się po stronie orzekających w sprawie Sądów, a jedynie stanowią próbę kontestacji prawidłowo dokonanych w sprawie ustaleń faktycznych. Mając na uwadze powyższe argumenty rozstrzygnięto jak w części dyspozytywnej postanowienia.
Powiązane orzeczenia
- IV KK 40/18 2018-02-28Czy kasacja obrońcy skazanego, oparta na zarzutach naruszenia przepisów prawa procesowego, może skutecznie podważać ustalenia faktyczne dokonane przez sądy niższych instancji?
- V KK 183/17 2017-10-24Czy kasacja obrońcy skazanego, zarzucająca sądowi odwoławczemu nierzetelne rozważenie zarzutów apelacji dotyczących oceny dowodów i ustaleń faktycznych, może skutecznie podważyć wyrok, jeśli w istocie kwestionuje ustalen…
- II KK 164/23 2023-05-31Czy kasacja obrońcy skazanego, oparta na zarzutach dotyczących oceny wiarygodności dowodów i ustaleń faktycznych, może zostać uwzględniona jako oczywiście bezzasadna, jeśli nie wykazano rażącego naruszenia prawa procesow…
- III KK 491/17 2017-11-21Czy kasacja obrońcy skazanego, oparta na zarzutach rażącego naruszenia przepisów prawa procesowego i materialnego, może skutecznie podważyć ustalenia faktyczne dokonane przez sądy niższych instancji?
- II KK 100/13 2013-04-19Czy kasacja obrońcy skazanego, zarzucająca rażące naruszenie przepisów postępowania karnego, w tym zasad obiektywizmu, swobodnej oceny dowodów i zasady in dubio pro reo, może skutecznie podważyć ustalenia faktyczne dokon…
Powołane przepisy
art. 535 § 3 KPKart. 278 § 1 KKart. 64 § 1 KKart. 33 § 2 KKart. 46 § 1 KKart. 64 §1 KKart. 85 § 1 KKart. 86 § 1 KKart. 119 § 1art. 5 § 1 pkt 4 KPart. 45 § 1art. 7 KPK
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 20.07.2026. · PDF źródłowy