II KK 461/22

WyrokIzba Karna2025-10-07

Skład orzekający: Adam Roch

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy obrońcy z urzędu przysługuje dodatkowe wynagrodzenie za sporządzenie i wniesienie kasacji, jeśli pierwotnie przyznana kwota została ustalona na podstawie przepisów uznanych następnie za niezgodne z Konstytucją?
Ratio decidendi
Obrońcy z urzędu przysługuje dodatkowe wynagrodzenie za sporządzenie i wniesienie kasacji, gdy pierwotnie przyznana kwota została ustalona na podstawie przepisów rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości, które Trybunał Konstytucyjny uznał za niezgodne z Konstytucją. W takiej sytuacji, przy ustalaniu dodatkowej opłaty, należy uwzględnić przepisy dotyczące stawek minimalnych opłat za czynności adwokackie oraz podatek VAT.
Stan faktyczny
Obrońca z urzędu wniósł o zasądzenie dodatkowego wynagrodzenia za sporządzenie i wniesienie kasacji, powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego, który zakwestionował przepisy dotyczące wysokości opłat za pomoc prawną udzielaną z urzędu. Pierwotnie przyznana kwota wynagrodzenia była niższa niż stawki minimalne określone w innym rozporządzeniu, a przepisy te zostały uznane za niezgodne z Konstytucją.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy zasądził od Skarbu Państwa na rzecz adwokata dodatkową uzupełniającą kwotę 738,00 zł (w tym 23% VAT) tytułem należnej opłaty za sporządzenie i wniesienie kasacji przez obrońcę z urzędu.

Pełny tekst orzeczenia

II KK 461/22 POSTANOWIENIE Dnia 7 października 2025 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Adam Roch w sprawie E. D. po rozpoznaniu w dniu 7 października 2025 r. na posiedzeniu w Izbie Karnej bez udziału stron wniosku obrońcy skazanego o zasądzenie dodatkowych kosztów obrony z urzędu w postępowaniu kasacyjnym na podst. art. 626 § 2 k.p.k. postanowił: zasądzić od Skarbu Państwa na rzecz adw. P. J. Kancelaria Adwokacka w W. dodatkową uzupełniającą kwotę 738,00 zł (siedemset trzydzieści osiem złotych), w tym 23% VAT, tytułem należnej opłaty za sporządzenie i wniesienie kasacji przez obrońcę z urzędu. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 22 listopada 2022 r., sygn. akt II KK 461/22, Sąd Najwyższy oddalił jako oczywiście bezzasadną kasację sporządzoną i wniesioną na korzyść skazanego E. D. przez wyznaczonego zarządzeniem z dnia 23 listopada 2021 r. (k. 311 akt II AKa 156/21) obrońcę z urzędu adw. P. J. Ponieważ nie zawierało ono rozstrzygnięcia co do wynagrodzenia dla obrońcy z urzędu, pomimo złożenia stosownego wniosku przez obrońcę, konieczne stało się wydanie II KK 461/22 2 odrębnego postanowienia na podst. art. 626 § 2 k.p.k. Postanowieniem z dnia 3 stycznia 2023 r., sygn. akt II K 461/22, Sąd Najwyższy zasądził od Skarbu Państwa na rzecz adw. P. J. kwotę 738,00 zł, za sporządzenie i wniesienie kasacji przez obrońcę z urzędu. Pismem z dnia 18 sierpnia 2025 r. obrońca wniósł o zasądzenie dodatkowego wynagrodzenia z uwagi na konkluzje wynikające z wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 27 lutego 2024 r., sygn. akt SK 90/22. Wniosek o przyznanie dodatkowego wynagrodzenia adw. P. J. za sporządzenie i wniesienie kasacji w sprawie okazał się zasadny. Wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 lutego 2024 r. (SK 90/22) zakwestionowana została zgodność z ustawą zasadniczą unormowań aktu prawnego, na mocy którego zasądzono na rzecz adw. P. J. wynagrodzenia za obronę z urzędu. Trybunał Konstytucyjny orzekł bowiem, że „§ 2 pkt 1 w związku z § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2023 r. poz. 2631) w zakresie, w jakim określa opłaty stanowiące ponoszone przez Skarb Państwa koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu w wysokości niższej niż stawki minimalne opłat określonych w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2023 r. poz. 1964, z późn. zm.), jest niezgodny z art. 64 ust. 2 w związku z art. 31 ust. 3, art. 32 ust. 1 zdanie drugie i art. 92 ust. 1 zdanie pierwsze Konstytucji Rzeczypospolitej”. Przepisy te były podstawą przyznania obrońcy opłaty za sporządzenie i wniesienie kasacji postanowieniem z dnia 3 stycznia 2023 r. w określonej wysokości, limitowanej przepisem uznanym przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodny z Konstytucją (738 zł z VAT). W tej sytuacji konieczne stało się ustalenie dodatkowej opłaty z tego tytułu w oparciu o § 11 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (t.j. Dz.U. 2023 r., poz. 1964 z późn. zm.), tak by łączna opłata należna obrońcy pozostawała w zgodzie z ustawą zasadniczą. Zasądzając II KK 461/22 3 uzupełniającą kwotę wynagrodzenia dla adwokata z urzędu nie można było pominąć unormowania przewidzianego w § 4 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu, który nie został zakwestionowany przez Trybunał Konstytucyjny. Zatem przyznaną dodatkowo opłatę należało podwyższyć o kwotę VAT (zob. m. in. postanowienie SN z dnia 28 marca 2024 r., IV KK 58/24, LEX nr 3713083; postanowienie SN z dnia 13 czerwca 2024 r., I KK 462/22, LEX nr 3726889; postanowienie SN z dnia 11 czerwca 2024 r., V KK 394/23, LEX nr 3725460; postanowienie SN z dnia 21 czerwca 2024 r., V KO 55/24, LEX nr 3729482). Tym samym, skoro postanowieniem Sądu Najwyższego z dnia 3 stycznia 2023 r., sygn. akt II KK 461/22 zasądzono od Skarbu Państwa na rzecz obrońcy z urzędu skazanego – adw. P. J. kwotę 738 zł, obejmującą podatek od towarów i usług, tytułem opłaty za sporządzenie i wniesienie kasacji, mając na względzie powyższą argumentację należało uzupełniająco zasądzić na jego rzecz kwotę 738 zł, w tym VAT. Mając powyższe na względzie Sąd Najwyższy postanowił jak w sentencji. [J.J.] [a.ł]

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 626 § 2 KPKart. 64 ust. 2art. 31 ust. 3art. 32 ust. 1art. 92 ust. 1§ 2§ 2 pkt 1§ 4 ust. 1§ 11 ust. 3§ 4 ust. 3

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 20.07.2026. · PDF źródłowy