II KK 480/24

II KK 480/24 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 26 marca 2025 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Marek Pietruszyński (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Tomasz Artymiuk SSN Jacek Błaszczyk w sprawie D.S. skazanego z art. 202 § 3 k.k. i art. 202 § 4a k.k. po rozpoznaniu w dniu 26 marca 2025 r. w Izbie Karnej na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k. kasacji Prokuratora Generalnego na niekorzyść skazanego od wyroku Sądu Rejonowego w Opolu Lubelskim z dnia 21 marca 2024 r., sygn. II K 507/23 w zakresie nieorzeczenia środków karnych, uchyla wyrok Sądu Rejonowego w Opolu Lubelskim z dnia 21 marca 2024 r., sygn. II K 507/23 w zaskarżonej części i sprawę w tym zakresie przekazuje temu Sądowi do ponownego rozpoznania. Tomasz Artymiuk Marek Pietruszyński Jacek Błaszczyk UZASADNIENIE Wyrokiem Sądu Rejonowego w Opolu Lubelskim z dnia 21 marca 2024 r., sygn. II K 507/23 D.S. został uznany za winnego popełnienia czynów kwalifikowanych: z art. 202 § 3 k.k. (dokonany w dniu 17 sierpnia 2022 r.) i art. 202 II KK 480/24 2 § 4a k.k. (dokonany w dniu 7 marca 2023 r.), za które wymierzono mu kary po 4 miesiące pozbawienia wolności, orzekając nadto za czyn z art. 202 § 4a k.k. określone świadczenie pieniężne. Jako karę łączną wymierzono oskarżonemu 6 miesięcy pozbawienia wolności, której wykonanie warunkowo zawieszono na okres próby 2 lat, oddając oskarżonego w okresie próby pod dozór kuratora i zobowiązując go w okresie próby do informowania sądu o przebiegu tego okresu co 6 miesięcy. Wyrok ten uprawomocnił się bez postępowania odwoławczego. Kasację od tego wyroku na niekorzyść D.S. wniósł Prokurator Generalny. Zarzucił w niej rażące i mające wpływ na treść wyroku naruszenie prawa materialnego, a to art. 41 § 1a zd. drugie k.k., w brzmieniu obowiązującym do dnia 30 września 2023 r., a po tej dacie art. 41 § 1a pkt 2 k.k., polegające na zaniechaniu orzeczenia wobec D.S. jako sprawcy, któremu przypisano odpowiedzialność karną za występki z art. 202 § 3 k.k. oraz art. 202 § 4a k.k., środków karnych w postaci zakazu zajmowania wszelkich lub określonych stanowisk, wykonywania wszelkich lub określonych zawodów lub działalności, związanych z wychowaniem, edukacją. leczeniem małoletnich lub opieką nad nimi, w sytuacji gdy z treści wskazanej normy prawnej wynika, że w razie skazania za przestępstwa przeciwko wolności seksualnej lub obyczajności na szkodę małoletniego, a więc w odniesieniu do każdego z przypisanych oskarżonemu czynów, orzeczenie tego środka karnego na czas określony albo dożywotnio było obligatoryjne. W konkluzji skarżący wniósł o uchylenie wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy w tym zakresie Sądowi Rejonowemu w Opolu Lubelskim do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja okazała się oczywiście zasadna, co umożliwiało jej rozpoznanie na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k. II KK 480/24 3 Przepis art. 41 § 1a k.k. (w brzmieniu obowiązującym w czasie popełnienia przez oskarżonego przypisanych mu czynów) stanowiła, że sąd orzeka zakaz zajmowania wszelkich lub określonych stanowisk, wykonywania wszelkich lub określonych zawodów albo działalności, związanych z wychowaniem, edukacją, leczeniem małoletnich lub opieką nad nimi na czas określony lub dożywotnio w razie skazania za przestępstwo przeciwko wolności seksualnej lub obyczajności na szkodę małoletniego. Ze sfomułowania tej normy jasno wynika, że w przypadku zaktualizowania się przesłanek wskazanych w art. 41 § 1a k.k. orzeczenie przez sąd wskazanego środka karnego jest obligatoryjne i to niezależnie od tego, czy sprawca przestępstwa przeciwko wolności seksualnej uprzednio zajmował tego rodzaju stanowisko lub wykonywał zawód tego rodzaju i czy popełniony czyn pozostawał w związku z funkcjonalnym zakresem prowadzonej działalności (zob. wyrok SN z 23 lipca 2024 r., III KK 87/24). W tej sprawie oskarżony został skazany za czyny, których przedmiotem ochrony jest wolność seksualna małoletnich, gdzie przesłanka zastosowania zakazu przewidzianego w art. 41 § 1a k.k. wchodzi w grę w razie skazania za którekolwiek z przestępstw określonych w rozdziale XXV Kodeksu karnego (zob. wyrok SN z 14 maja 2024 r., III KK 57/24). Oznacza to, że na sądzie meriti ciążył obowiązek orzeczenia wobec oskarżonego, w odniesieniu do każdego z przypisanych mu czynów wskazanego środka karnego, a następnie orzeczenia łącznego środka karnego (art. 90 § 2 k.k.). Niewywiązanie się przez sąd z tego obowiązku miało istotny wpływ na treść wyroku, gdyż oskarżony z nieuprawnioną korzyścią nie został ograniczony w możliwości podjęcia szeroko pojętej działalności, w której miałby nieograniczony kontakt z małoletnimi, pomimo faktu skazania za czyny kwalifikowane z art. 202 § 3 k.k. i art. 202 § 4a k.k., gdzie przesłanka zastosowania zakazu wskazanego w art. 41 § 1a k.k. (w brzmieniu obowiązującym do 30 września 2023 r, zaś po tej dacie – art. 41 § 1a pkt 2 k.k.) wchodziła w grę w odniesieniu do skazania za każdy z tych czynów. Zmiana normatywna treści art. 41 § 1a k.k. nie wpłynęła na sytuację prawną oskarżonego, gdyż w dalszym ciągu w związku ze skazaniem za przestępstwa II KK 480/24 4 przeciwko wolności seksualnej lub obyczajności na szkodę małoletniego orzeczenie przez sąd określonego środka karnego jest obligatoryjne. Mając na względzie powyższą argumentację należało uwzględnić kasację wniesioną przez Prokuratora Generalnego, z zachowaniem terminu z art. 524 § 3 k.p.k., na niekorzyść oskarżonego i uchylić wskazany wyrok sądu pierwszej instancji w zaskarżonej części i przekazać sprawę w tym zakresie do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Opolu Lubelskim. Z tych względów orzeczono jak w wyroku. Tomasz Artymiuk Marek Pietruszyński Jacek Błaszczyk [WB] [r.g.]