IV KK 86/23

WyrokIzba Karna2023-08-30

Skład orzekający: Adam Roch, Igor Zgoliński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zaniechanie orzeczenia obligatoryjnego środka karnego w postaci zakazu zajmowania określonych stanowisk lub wykonywania określonych zawodów, związanego z wychowaniem, edukacją, leczeniem małoletnich lub opieką nad nimi, stanowi rażące naruszenie prawa materialnego w przypadku skazania za przestępstwo przeciwko wolności seksualnej lub obyczajności na szkodę małoletniego?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że zaniechanie orzeczenia obligatoryjnego środka karnego z art. 41 § 1a zd. drugie k.k. w przypadku skazania za przestępstwo przeciwko wolności seksualnej lub obyczajności na szkodę małoletniego stanowi rażące naruszenie prawa materialnego. Przepis ten ma charakter obligatoryjny i nakłada na sąd obowiązek orzeczenia zakazu zajmowania określonych stanowisk lub wykonywania określonych zawodów związanych z małoletnimi, niezależnie od tego, czy sprawca takie stanowisko zajmował.
Stan faktyczny
Sąd Okręgowy skazał G. K. za przestępstwa przeciwko wolności seksualnej popełnione na szkodę małoletniego, orzekając karę pozbawienia wolności oraz środki karne w postaci zakazu kontaktowania się i zbliżania do pokrzywdzonej. Prokurator Generalny wniósł kasację, zarzucając sądowi zaniechanie orzeczenia obligatoryjnego środka karnego w postaci zakazu zajmowania stanowisk lub wykonywania zawodów związanych z pracą z dziećmi, mimo skazania za czyn skierowany przeciwko małoletniemu.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej braku orzeczenia o środku karnym z art. 41 § 1a zd. drugie k.k. i przekazał sprawę Sądowi Okręgowemu do ponownego rozpoznania w tym zakresie.

Pełny tekst orzeczenia

IV KK 86/23 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 30 sierpnia 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie: Prezes SN Zbigniew Kapiński (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Adam Roch SSN Igor Zgoliński w sprawie G. K. skazanego z art. 200§1 k.k. i art. 197§3 pkt 2 i 3 k.k. przy zast. art. 11§2 k.k. w zw. z art. 12§1 k.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej w trybie art. 535 § 5 k.p.k. na posiedzeniu w dniu 30 sierpnia 2023 r., kasacji wniesionej na niekorzyść skazanego przez Prokuratora Generalnego od wyroku Sądu Okręgowego w Katowicach z dnia 11 lutego 2022 r., sygn. akt V K 220/21 uchyla wyrok w zaskarżonej części, tj. w części nie zawierającej orzeczenia o środku karnym z art. 41 § 1a zd. drugie k.k. i przekazuje w tym zakresie sprawę Sądowi Okręgowemu w Katowicach do ponownego rozpoznania. UZASADNIENIE Sąd Okręgowy w Katowicach wyrokiem z dnia 11 lutego 2022 roku, sygn. akt V K 220/21 skazał G. K. na karę 4 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności, orzekł IV KK 86/23 2 środek karny w postaci zakazu kontaktowania się osobistego, telefonicznego, korespondencyjnego i mailowego z pokrzywdzoną oraz w postaci zakazu zbliżania się do niej na odległość nie mniejszą niż 100 metrów przez okres 7 lat, zasadził na rzecz pokrzywdzonej zadośćuczynienie w kwocie 20.000 zł. Od powyższego wyroku nie została wniesiona apelacja. Kasację na niekorzyść skazanego od wyroku Sądu Okręgowego wniósł Prokurator Generalny, który zarzucił rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisu prawa materialnego, a mianowicie art. 41 § 1a zd. drugie k.k. poprzez zaniechanie orzeczenia czas określony albo dożywotnio, obligatoryjnego środka karnego w postaci zakazu zajmowania wszelkich lub określonych stanowisk, wykonywania wszelkich lub określonych zawodów albo działalności, związanych z wychowaniem, edukacją, leczeniem małoletnich lub z opieką nad nimi, w sytuacji uznania oskarżonego G. K. za winnego popełnienia czynu z art. 200 § 1 k.k. i art. 197 § 3 pkt 2 i 3 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. w zw. z art. 12 § 1 k.k., a więc czynu skierowanego przeciwko wolności seksualnej popełnionego na szkodę małoletniego pokrzywdzonego i wymierzenia mu kary 4 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności. Skarżący wniósł o uchylenie wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy w tym zakresie Sądowi Okręgowemu w Katowicach celem ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Kasacja jest oczywiście zasadna, dlatego podlegała rozpoznaniu i uwzględnieniu na posiedzeniu bez udziału stron, zgodnie z art. 535 § 5 k.p.k. Należy w pełni podzielić zarzut zawarty w kasacji Prokuratora Generalnego o rażącym naruszeniu przez Sąd Okregowy przepisu prawa materialnego. Zgodnie bowiem z brzmieniem art. 41 § 1a k.k. sąd orzeka zakaz zajmowania wszelkich lub określonych stanowisk, wykonywania wszelkich lub określonych zawodów albo działalności związanych z wychowaniem, edukacją, leczeniem małoletnich lub z opieką nad nimi na czas określony albo dożywotnio w razie skazania za przestępstwo przeciwko wolności seksualnej lub obyczajności na szkodę małoletniego. Powyższy przepis ma charakter obligatoryjny. Zatem w każdej sytuacji procesowej skazania za przestępstwo przeciwko wolności seksualnej lub obyczajności na szkodę IV KK 86/23 3 małoletniego, koniecznym jest orzeczenie w przedmiocie wskazanego środka karnego. Uwzględniając powyższe, w niniejszej sprawie zaistniały więc podstawy do obligatoryjnego orzeczenia tego środka. G. K. został bowiem skazany za czyn z art. 200§1 k.k. i art. 197§3 pkt 2 i 3 k.k. przy zast. art. 11§2 k.k. w zw. z art. 12§1 k.k., który to czyn niewątpliwie należy do kategorii przestępstw objętych powyższą regulacją. Wskazać także należy, że w dacie popełnienia zarzucanego mu czynu oraz w chwili wyrokowania, przepis art. 41 § 1a k.k. zd. drugie, przewidywał obligatoryjne orzeczenie zakazu zajmowania wszelkich lub określonych stanowisk, wykonywania wszelkich lub określonych zawodów albo działalności, związanych z wychowaniem, edukacją, leczeniem małoletnich lub z opieką nad nimi na czas określony albo dożywotnio, nie dopuszczając w tym zakresie żadnych wyjątków odnośnie braku obowiązku jego zastosowania. Jednocześnie zauważyć należy, że orzeczenie tego środka ma charakter obligatoryjny niezależnie od tego czy sprawca przestępstwa przeciwko wolności seksualnej lub obyczajności dokonanego na szkodę małoletniego uprzednio zajmował tego rodzaju stanowisko lub wykonywał zawód tego rodzaju, a popełniony czyn pozostawał w związku z funkcjonalnym zakresem prowadzonej przez niego działalności. W pełni zatem należy podzielić stanowisko skarżącego, iż brak orzeczenia tego środku, stanowi rażącą obrazę art. 41§1a k.k. zd. drugie. Z tego względu należało uchylić zaskarżony wyrok i sprawę przekazać w zaskarżonym zakresie do ponownego rozpoznania, podczas którego Sąd Okręgowy powinien orzec wobec G. K. środek karny w granicach określonych treścią art. 41§1a k.k. Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy orzekł jak w wyroku. [PGW] [ms]

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 200§1 KKart. 197§3 pkt 2art. 11§2 KKart. 12§1 KKart. 535 § 5 KPKart. 41 § 1art. 200 § 1 KKart. 197 § 3 pkt 2art. 11 § 2 KKart. 12 § 1 KKart. 41§1§1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 24.07.2026. · PDF źródłowy