II KK 522/23

II KK 522/23 POSTANOWIENIE Dnia 10 stycznia 2024 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Marek Motuk po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 10 stycznia 2024 r. na posiedzeniu bez udziału stron w sprawie M. Ś. skazanego z art. 177 § 2 k.k. wniosku pełnomocnika oskarżycielek posiłkowych o zasądzenie kosztów ustanowienia pełnomocnika w postępowaniu kasacyjnym na podstawie art. 636 § 1 k.p.k. w zw. z art. 637a k.p.k. w zw. z art. 616 § 1 pkt 2 k.p.k. oraz § 11 ust. 4 pkt 2 w zw. z § 20 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1800 z późn. zm.) p o s t a n o w i ł: 1. zasądzić od skazanego M. Ś. na rzecz oskarżycielki posiłkowej E. P. kwotę 720 (siedemset dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa adwokackiego przy sporządzeniu odpowiedzi na kasację; 2. zasądzić od skazanego M. Ś. na rzecz oskarżycielki posiłkowej A.K. (uprzednio P.) kwotę 720 (siedemset dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa adwokackiego przy sporządzeniu odpowiedzi na kasację; 3. nie uwzględnić wniosku w pozostałym zakresie. UZASADNIENIE W przedmiotowej sprawie, pełnomocnik ustanowiony z wyboru przez oskarżycielki posiłkowe – E. P. oraz A. K. (uprzednio P.), wniósł do Sądu Najwyższego odpowiedź na kasację obrońcy skazanego M. Ś. (pismo to do Sądu II KK 522/23 2 Okręgowego w Lublinie wpłynęło w dniu 12 października 2023 r.). Postanowieniem z dnia 22 grudnia 2023 r. Sąd Najwyższy oddalił kasację obrońcy jako oczywiście bezzasadną i obciążył skazanego kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego. W rzeczonej odpowiedzi na kasację – która do Sądu Najwyższego (nadesłana przez Sąd Okręgowy w Lublinie) wypłynęła w dniu 1 grudnia 2023 r. (k.36 akt SN) pełnomocnik oskarżycielek posiłkowych wniósł o oddalenie kasacji jako oczywiście bezzasadnej, nieuwzględnienie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego wyroku oraz zasądzenie od skazanego na rzecz każdej z oskarżycielek posiłkowych kwoty po 3600 zł z tytułu ustanowieniem pełnomocnika z wyboru w postępowaniu kasacyjnym, zgodnie z przedłożoną fakturą VAT. W piśmie z dnia 12 grudnia 2023 r. (k.64) pełnomocnik oskarżycielek posiłkowych ponowił wniosek o zasądzenie od skazanego na rzecz oskarżycielek posiłkowych kwoty po 3600 zł z tytułu ustanowieniem pełnomocnika z wyboru w postępowaniu kasacyjnym, zgodnie z przedłożoną fakturą VAT. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Zgodnie normą zawartą w art. 636 § 1 k.p.k., w sprawach z oskarżenia publicznego, w razie nieuwzględnienia środka odwoławczego wniesionego wyłącznie przez oskarżonego lub oskarżyciela posiłkowego, koszty procesu za postępowanie odwoławcze ponosi na zasadach ogólnych ten, kto wniósł środek odwoławczy. Na mocy art. 637a k.p.k. do kosztów postępowania kasacyjnego stosuje się odpowiednio przepisy o kosztach postępowania odwoławczego, chyba że ustawa stanowi inaczej. Stąd też przywołany wyżej przepis art. 636 § 1 k.p.k. znajduje zastosowanie w niniejszej sprawie. Z kolei w myśl art. 616 § 1 pkt 2 k.p.k., do kosztów procesu należą uzasadnione wydatki stron, w tym z tytułu ustanowienia w sprawie jednego obrońcy lub pełnomocnika. Nie ulega zaś wątpliwości, że do uzasadnionych wydatków stron należą koszty zastępstwa adwokackiego powstałe w związku ze sporządzeniem odpowiedzi na kasację. Opłaty za czynności adwokackie ustala umowa zawarta przez adwokata z klientem (art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze, t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 1513 z późn. zm.), jednak gdy chodzi o zasądzenie na rzecz strony kosztów od przeciwnika procesowego, trzeba uwzględniać treść II KK 522/23 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1800 z późn. zm.). Należy zauważyć, że w niniejszej sprawie aktywność pełnomocnika oskarżycielek posiłkowych w postępowaniu kasacyjnym sprowadzała się do sporządzenia i wniesienia odpowiedzi na kasację obrońcy skazanego. Samo zaś rozstrzygnięcie sprawy przez Sąd Najwyższy nie wymagało przeprowadzenia rozprawy, gdyż orzeczenie kończące wydano w trybie art. 535 § 3 k.p.k., tj. na posiedzeniu bez udziału stron. W orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjmuje się, że z uwagi na brak określenia stawki wynagrodzenia za sporządzenie odpowiedzi na kasację – przy uwzględnieniu § 20 ww. rozporządzenia – stosować należy przepis § 11 ust. 4 pkt 2 tego rozporządzenia, określający stawki minimalne przewidziane m.in. dla czynności sporządzenia opinii o braku podstaw do wniesienia kasacji – a zatem czynności najbardziej zbliżonej do sporządzenie odpowiedzi na kasację (zob. m.in. postanowienia Sądu Najwyższego z dn.: 22.03.2021 r., IV KK 574/20, LEX nr 3149735; 29.09.2020 r., IV KK 603/19, LEX nr 3276326). W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 637a k.p.k. w zw. z art. 636 § 1 k.p.k. w zw. z art. 616 § 1 pkt 2 k.p.k. oraz § 11 ust. 4 pkt 2 w zw. z § 20 ww. rozporządzenia, należało zasądzić od skazanego na rzecz każdej z oskarżycielek posiłkowych kwotę 720 złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa adwokackiego przy sporządzeniu odpowiedzi na kasację. Stanowisko to implikowało też wydanie rozstrzygnięcia o nieuwzględnieniu wniosku pełnomocnika oskarżycielek posiłkowych w pozostałym zakresie. Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł jak w postanowieniu. [SOP] [ał] II KK 522/23 4