II KK 383/21

Sygn. akt II KK 383/21 POSTANOWIENIE Dnia 28 lipca 2022 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Marek Motuk po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 28 lipca 2022 r. na posiedzeniu bez udziału stron w sprawie J. K. skazanego z art. 191a § 1 k.k. i in. wniosku pełnomocnika oskarżycielki posiłkowej o zasądzenie kosztów ustanowienia pełnomocnika w postępowaniu kasacyjnym na podstawie art. 636 § 1 k.p.k. w zw. z art. 637a k.p.k. w zw. z art. 616 § 1 pkt 2 k.p.k. oraz § 15 ust. 2 w zw. § 11 ust. 4 pkt 2 w zw. z § 20 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1800 z późn. zm.) p o s t a n o w i ł: 1. zasądzić od skazanego J. K. na rzecz oskarżycielki posiłkowej K. K. kwotę 720 (siedemset dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa adwokackiego przy sporządzeniu odpowiedzi na kasację; 2. nie uwzględnić wniosku w pozostałym zakresie. UZASADNIENIE W przedmiotowej sprawie, pełnomocnik ustanowiony przez oskarżycielkę posiłkową – K. K. , wniósł do Sądu Najwyższego odpowiedź na kasację obrońcy skazanego J. K.. Postanowieniem z dnia 10 grudnia 2021 r. Sąd Najwyższy oddalił kasację obrońcy jako oczywiście bezzasadną i obciążył skazanego kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego. W następstwie tego rozstrzygnięcia, pełnomocnik oskarżycielki posiłkowej – adw. B. Z., złożył wniosek o zasądzenie od 2 J. K. na rzecz K. K. zwrotu kosztów ustanowienia pełnomocnika w postępowaniu przed Sądem Najwyższym – w wysokości 4 000 złotych, dołączając do wniosku fakturę VAT nr (…) z dnia 10 maja 2022 r., opiewającą na tę kwotę. Pełnomocnik wskazał, że wysokość tej sumy jest uzasadniona charakterem oraz złożonością stanu faktycznego i stanu prawnego sprawy, zaś aktywna postawa pełnomocnika przejawiała się we wniesieniu „obszernej odpowiedzi na kasację obrońcy skazanego, w której pełnomocnik odniósł się do każdego z zarzutów kasacyjnych”. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Zgodnie normą zawartą w art. 636 § 1 k.p.k., w sprawach z oskarżenia publicznego, w razie nieuwzględnienia środka odwoławczego wniesionego wyłącznie przez oskarżonego lub oskarżyciela posiłkowego, koszty procesu za postępowanie odwoławcze ponosi na zasadach ogólnych ten, kto wniósł środek odwoławczy. Na mocy art. 637a k.p.k. do kosztów postępowania kasacyjnego stosuje się odpowiednio przepisy o kosztach postępowania odwoławczego, chyba że ustawa stanowi inaczej. Stąd też przywołany wyżej przepis art. 636 § 1 k.p.k. znajduje zastosowanie w niniejszej sprawie. Z kolei w myśl art. 616 § 1 pkt 2 k.p.k., do kosztów procesu należą uzasadnione wydatki stron, w tym z tytułu ustanowienia w sprawie jednego obrońcy lub pełnomocnika. Nie ulega zaś wątpliwości, że do uzasadnionych wydatków stron należą koszty zastępstwa adwokackiego powstałe w związku ze sporządzeniem odpowiedzi na kasację. Opłaty za czynności adwokackie ustala umowa zawarta przez adwokata z klientem (art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze, t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 1513 z późn. zm.), jednak gdy chodzi o zasądzenie na rzecz strony kosztów od przeciwnika procesowego, trzeba uwzględniać treść rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1800 z późn. zm.), którego § 15 ust. 2 stanowi, że „opłatę w sprawach niewymagających przeprowadzenia rozprawy ustala się w wysokości równej stawce minimalnej”, zatem nie przewiduje możliwości wykroczenia poza tę stawkę. Należy zauważyć, że sprawa J. K. w postępowaniu kasacyjnym nie wymagała przeprowadzenia rozprawy (orzeczenie wydano w trybie art. 535 § 3 k.p.k., tj. na posiedzeniu bez udziału stron), dlatego też w tym przypadku zastosowanie winien mieć § 15 ust. 2 cyt. wyżej 3 rozporządzenia. W orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjmuje się, że z uwagi na brak określenia stawki wynagrodzenia za sporządzenie tzw. odpowiedzi na kasację – przy uwzględnieniu § 20 ww. rozporządzenia – stosować należy przepis § 11 ust. 4 pkt 2 tego rozporządzenia, określający stawki minimalne przewidziane m.in. dla czynności sporządzenia opinii o braku podstaw do wniesienia kasacji – a zatem czynności najbardziej zbliżonej do sporządzenie odpowiedzi na kasację (zob. m.in. postanowienia Sądu Najwyższego z dn.: 22.03.2021 r., IV KK 574/20, LEX nr 3149735; 29.09.2020 r., IV KK 603/19, LEX nr 3276326). W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 637a k.p.k. w zw. z art. 636 § 1 k.p.k. w zw. z art. 616 § 1 pkt 2 k.p.k. oraz § 15 ust. 2 w zw. § 11 ust. 4 pkt 2 w zw. z § 20 ww. rozporządzenia, należało zasądzić od skazanego na rzecz oskarżycielki posiłkowej kwotę 720 złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa adwokackiego przy sporządzeniu odpowiedzi na kasację. Stanowisko to implikowało też wydanie rozstrzygnięcia o nieuwzględnieniu wniosku pełnomocnika oskarżycielki posiłkowej w pozostałym zakresie. Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł jak w postanowieniu.