II KK 591/22
WyrokIzba Karna2023-06-22
Skład orzekający: Igor Zgoliński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w przypadku uniewinnienia oskarżonych w sprawach z oskarżenia prywatnego, oskarżycielowi prywatnemu można zasądzić koszty pomocy prawnej poniesione przez oskarżonych w postępowaniu kasacyjnym, a jeśli tak, to w jakiej wysokości?Ratio decidendi
W przypadku uniewinnienia oskarżonych w sprawach z oskarżenia prywatnego, oskarżyciel prywatny ponosi koszty procesu, w tym uzasadnione wydatki stron z tytułu ustanowienia obrońcy. Koszty zastępstwa procesowego w postępowaniu kasacyjnym, w tym za sporządzenie odpowiedzi na kasację, podlegają zwrotowi. Wysokość tych kosztów powinna być ustalana na podstawie przepisów rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie, z uwzględnieniem stawek minimalnych dla spraw niewymagających przeprowadzenia rozprawy.Stan faktyczny
Oskarżeni M.G., M.W. i P.K. zostali uniewinnieni od zarzutu popełnienia czynów z art. 212 § 1 k.k. W postępowaniu kasacyjnym ustanowili obrońcę, który sporządził odpowiedź na kasację oskarżycielki prywatnej. Po oddaleniu kasacji, obrońca wniósł o zasądzenie od oskarżycielki prywatnej kosztów pomocy prawnej poniesionych przez oskarżonych. Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek na posiedzeniu.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy zasądził od oskarżycielki prywatnej A.W. na rzecz M.G., M.W. oraz P.K. kwoty po 720 zł tytułem zwrotu poniesionych kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu kasacyjnym.Pełny tekst orzeczenia
II KK 591/22 POSTANOWIENIE Dnia 22 czerwca 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Igor Zgoliński w sprawie M.G., M.W., P.K., uniewinnionych od zarzutu popełnienia czynów z art. 212 § 1 k.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 22 czerwca 2023 r. wniosku obrońcy oskarżonych o zasądzenie od oskarżycielki prywatnej A.W. kosztów pomocy prawnej poniesionych przez oskarżonych w związku z ustanowieniem obrońcy w postępowaniu kasacyjnym, który sporządził odpowiedź na kasację, na podstawie art. 626 § 2 k.p.k., § 11 ust. 3 pkt 1 w zw. z § 15 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. 2015 r., poz. 1800), p o s t a n o w i ł: zasądzić od oskarżycielki prywatnej A.W na rzecz M.G., M.W. oraz P.K. kwoty po 720 (siedemset dwadzieścia) zł, tytułem zwrotu poniesionych kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu kasacyjnym. UZASADNIENIE Reprezentujący M.G, M.W. oraz P.K. adw. P.K.1, złożył odpowiedź na kasację pełnomocnika oskarżycielki prywatnej. Sąd Najwyższy postanowieniem z dnia 19 kwietnia 2023 r. wydanym na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k. oddalił środek zaskarżenia jako oczywiście bezzasadny. W konsekwencji obrońca wniósł o zasądzenie na rzecz swoich mocodawców kosztów obrony w postępowaniu
II KK 591/22 2 kasacyjnym, przedkładając stosowną dokumentację (faktury VAT oraz dowody wpłat - k. 63-65v). Zgodnie z art. 632 pkt 1 k.p.k. w razie uniewinnienia oskarżonego w sprawach z oskarżenia prywatnego koszty procesu ponosi oskarżyciel prywatny. Do tych kosztów, stosownie do treści art. 616 § 1 pkt 2 k.p.k., zaliczają się uzasadnione wydatki stron, w tym z tytułu ustanowienia w sprawie jednego obrońcy. W niniejszym postępowaniu każde z trojga oskarżonych ustanowiło obrońcę reprezentującego ich między innymi także na etapie postępowania kasacyjnego. Każde z nich poniosło wydatki związane z ustanowieniem obrońcy, który sporządził i złożył w ich imieniu odpowiedź na kasację. W związku z powyższym niewątpliwie przysługuje każdemu z nich zwrot wydatków. W sytuacji, w której o przedmiotowych kosztach nie rozstrzygnięto w orzeczeniu kończącym postępowanie kasacyjne, należało wydać orzeczenie uzupełniające. Odnosząc się jednak do wysokości żądanej kwoty zauważyć wypada, że choć co do zasady sąd orzekający w tym przedmiocie nie jest władny ingerować w treść umowy pomiędzy obrońcą a klientem, to jednak zasądzając koszty od drugiej strony zobligowany jest do respektowania treści obowiązujących przepisów regulujących zasady opłat za czynności adwokackie. Mając na uwadze te regulacje nie można było podzielić stanowiska obrońcy, zgodnie z którym żądana kwota oscylować powinna w granicach przewidzianych a § 15 ust. 3 w zw. z § 11 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie. Rację ma obrońca, że wobec braku stosownego unormowania w zakresie odpowiedzi na kasację, w orzecznictwie prezentowany jest pogląd, zgodnie z którym złożenie tego pisma procesowego stanowi czynność zbliżoną do samej kasacji (tak np. postanowienie SN z dnia 24 października 2013 r., III KK 316/13). Uzasadnia to zastosowanie stawki wynagrodzenia odpowiadającej tej, która przysługuje za sporządzenie i wniesienie kasacji. Stawka ta różnicowana jest według kryterium sądu orzekającego w pierwszej instancji. Tym sądem w niniejszej sprawie był sąd rejonowy, wobec czego zastosowanie znajdzie pkt 1 § 11 ust. 3, a nie 2 jak wskazał autor wniosku. Zgodnie z tym przepisem minimalną stawkę przysługującą za sporządzenie odpowiedzi na kasację określić należało w kwocie 720 zł. Nie zasługiwało na akceptację również twierdzenie, by
II KK 591/22 3 stosowną in casu regulacją był § 15 ust. 3 powyższego rozporządzenia, określający wysokość opłaty stanowiącej podstawę do zasądzenia kosztów zastępstwa prawnego i kosztów adwokackich na kwotę przewyższającą stawkę minimalną limitując jej górną granicę do sześciokrotności tej stawki. Zauważyć bowiem wypada, że przepis powyższy odnosi się do spraw „wymagających przeprowadzenia rozprawy”, do których niniejsza sprawa, rozpoznana wszak na posiedzeniu bez udziału stron, się nie zalicza. W konsekwencji adekwatną regulacją, określającą wysokość opłaty w sprawach „niewymagających przeprowadzenia rozprawy”, będzie § 15 ust. 2. Przepis ten stanowi, że opłata ta równa jest stawce minimalnej. Mając na uwadze powyższe ustawowe limity, koniecznym okazała się modyfikacja żądnych kwot przysługujących od oskarżycielki prywatnej w ramach kosztów związanych ze złożeniem odpowiedzi na kasację, które w konsekwencji zasądzone zostały w wysokościach określonych na wstępie. D. P. [ał] [as]
Powiązane orzeczenia
- III KK 589/24 2025-04-11Czy w przypadku oddalenia kasacji oskarżyciela prywatnego, sąd może zasądzić od niego na rzecz uniewinnionego oskarżonego zwrot kosztów pomocy prawnej udzielonej z wyboru w postępowaniu kasacyjnym, a jeśli tak, to w jaki…
- II KK 34/23 2023-06-16Czy wniosek o zasądzenie kosztów procesu z tytułu zastępstwa procesowego w postępowaniu kasacyjnym, obejmujący wynagrodzenie obrońcy za obronę przed Sądem Najwyższym i sporządzenie odpowiedzi na kasację, powinien zostać…
- IV KK 65/24 2024-05-21Czy oskarżycielom prywatnym można zasądzić zwrot kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu kasacyjnym na rzecz uniewinnionych oskarżonych?
- IV KK 163/23 2023-07-26Czy w przypadku uniewinnienia oskarżonych w postępowaniu kasacyjnym, oskarżyciel posiłkowy ponosi koszty zastępstwa procesowego obrońców oskarżonych, a jeśli tak, to w jakiej wysokości?
- II KK 596/22 2024-03-28Czy w przypadku uniewinnienia oskarżonego w postępowaniu kasacyjnym, Skarb Państwa powinien zwrócić koszty obrony poniesione przez stronę, a jeśli tak, to w jakiej wysokości?
Powołane przepisy
art. 212 § 1 KKart. 626 § 2 KPKart. 535 § 3 KPKart. 632 pkt 1 KPKart. 616 § 1 pkt 2 KPK§ 1§ 2§ 11 ust. 3§ 15 ust. 2§ 3§ 1 pkt 2§ 15 ust. 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 22.07.2026. · PDF źródłowy