II KO 10/19

Izba Karna2019-03-27

Skład orzekający: Marek Pietruszyński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy istnieją podstawy do przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości, gdy sąd właściwy do rozpoznania zażalenia ma kontakty służbowe z prokuratorami i funkcjonariuszami Policji?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że samo istnienie kontaktów służbowych między sędziami a prokuratorami i funkcjonariuszami Policji nie stanowi wystarczającej podstawy do przekazania sprawy innemu sądowi z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości. Kryterium „dobra wymiaru sprawiedliwości” wymaga realnego zagrożenia obiektywizmu w orzekaniu, a instytucja zmiany właściwości sądu ma charakter wyjątkowy i nie powinna być nadmiernie stosowana. Sędzia, który ma wątpliwości co do swojej bezstronności, może skorzystać z instytucji wyłączenia sędziego.
Stan faktyczny
Sąd Rejonowy w O. wystąpił do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości. Uzasadnieniem wniosku były powiązania Sądu z prokuratorami Prokuratury Rejonowej w K. oraz funkcjonariuszami Komendy Powiatowej Policji w O., gdzie podejrzewano o popełnienie przestępstwa z art. 231§1 k.k. funkcjonariusza tej komendy. Sąd Rejonowy wskazał, że dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga przekazania sprawy innemu sądowi wolnemu od związków z organami prowadzącymi postępowanie.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił nie uwzględnić wniosku Sądu Rejonowego w O. o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt II KO 10/19 POSTANOWIENIE Dnia 27 marca 2019 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Marek Pietruszyński w sprawie zażalenia M. S. na postanowienie Prokuratury Rejonowej w K. o odmowie wszczęcia śledztwa w sprawie Ds. […] dotyczącej popełnienia przestępstwa z art. 231§1 k.k. przez funkcjonariusza Komendy Powiatowej Policji w O., po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 27 marca 2019 r. wniosku Sądu Rejonowego w O. zawartego w postanowieniu z dnia 6 lutego 2019 r., sygn. akt II Kp […], o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości, p o s t a n o w i ł: wniosku nie uwzględnić. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 28 czerwca 2018 r. Prokurator Rejonowy w K. umorzył śledztwo w sprawie popełnienia przestępstwa określonego w art. 231§1 k.k. – przekroczenia uprawnień przez funkcjonariusza Komendy Powiatowej Policji w O. - R. G. polegającego na nieuprawnionym uczestnictwie w czynnościach służbowych Policji na miejscu wypadku drogowego, w którym uczestniczył brat tego funkcjonariusza. Zażalenie na to postanowienie złożył M. S.. Sąd Rejonowy w O. w oparciu o przepis art. 37 k.p.k. wystąpił do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. Uzasadniając swój wniosek Sąd wskazał, że z uwagi na powiązania Sądu z prokuratorami Prokuratury Rejonowej w O., jak też funkcjonariuszami Komendy Rejonowej Policji w O., dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga aby sprawa została przekazana do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu wolnemu od związków z organami prowadzącymi postępowanie w tej sprawie. 2 Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek nie jest zasadny. Kryterium „dobra wymiaru sprawiedliwości”, uzasadniające skorzystanie z właściwości delegacyjnej na podstawie art. 37 k.p.k., przejawia się co do zasady w realnym zagrożeniu obiektywizmu w orzekaniu o odpowiedzialności karnej. Zmiana właściwości sądu nie powinna być zbyt szeroko praktykowana przez nadmierne stosowania art. 37 k.p.k., który ma charakter przepisu wyjątkowego. Samo zaistnienie sytuacji, że o popełnienie przestępstwa podejrzewana jest osoba funkcjonariusza Komendy Powiatowej Policji w O., a sąd właściwy do rozpoznania zażalenia ma kontakty służbowe z prokuratorami i funkcjonariuszami Policji wykonującymi obowiązki służbowe na terenie właściwości sądu, nie świadczy jeszcze o tym, że z tego tylko powodu brak jest właściwych warunków do rozpoznania zażalenia w sposób obiektywny (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 24 marca 1992 r., II KO 13/92). We wniosku nie wykazano aby między sędziami a osobami wskazanymi we wniosku in concreto, z uwagi na istniejące relacje i intensywność kontaktów na gruncie zawodowym i towarzyskim zachodziła uzasadniona obawa co do bezstronności sędziów. W końcu podnieść należało podnieść, że jeżeli sędzia ma wątpliwości co do zachowania w sprawie bezstronności może zawsze skorzystać z instytucji przewidzianej w art. 41 k.p.k. Z tych względów postanowiono jak na wstępie.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 231§1 KKart. 37 KPKart. 41 KPK§1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026. · PDF źródłowy