II KO 103/22
Izba Karna2022-11-14
Skład orzekający: Andrzej Stępka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy dobro wymiaru sprawiedliwości uzasadnia przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k., gdy w sprawie występują sędziowie tego sądu?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że dobro wymiaru sprawiedliwości może uzasadniać przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k., nawet jeśli okoliczności mogą budzić jedynie potencjalne podejrzenie braku bezstronności. W sytuacji, gdy przedmiotem postępowania są czyny sędziów danego sądu, a rozpoznanie sprawy przez ten sąd mogłoby zrodzić w odbiorze społecznym podejrzenie braku bezstronności, konieczne jest odstępstwo od zasady właściwości miejscowej sądu.Stan faktyczny
Sąd Rejonowy dla Warszawy – Śródmieścia zwrócił się do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. Powodem było zażalenie J.I. na postanowienie prokuratora o odmowie wszczęcia śledztwa w sprawie czynów sędziów tegoż Sądu. Sąd Rejonowy uznał, że rozpoznanie sprawy przez niego byłoby szkodliwe dla wymiaru sprawiedliwości, rodząc podejrzenie braku bezstronności.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy przekazał sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Pruszkowie.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II KO 103/22 POSTANOWIENIE Dnia 14 listopada 2022 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Andrzej Stępka w sprawie J.I. dotyczącej jego zażalenia na postanowienie prokuratora Prokuratury Rejonowej Warszawa – Śródmieście w Warszawie z dnia 19 sierpnia 2022 r., w sprawie […], o odmowie wszczęcia śledztwa, po rozpoznaniu na posiedzeniu w dniu 14 listopada 2022 r. wniosku Sądu Rejonowego dla Warszawy – Śródmieścia w Warszawie z dnia 6 października 2022 r., w sprawie II Kp 2543/22, w przedmiocie wystąpienia do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, na podstawie art. 37 k.p.k. p o s t a n o w i ł przekazać sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Pruszkowie. UZASADNIENIE Sąd Rejonowy dla Warszawy – Śródmieścia w Warszawie postanowieniem z dnia 6 października 2022 r. zwrócił się do Sądu Najwyższego o przekazanie niniejszej sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu w trybie art. 37 k.p.k. Wskazał, że wpłynęło do tego Sądu zażalenie J. I. na postanowienie prokuratora o odmowie wszczęcia śledztwa w sprawie, w której przedmiotem postępowania miały być czyny, jakich mieli dopuścić się na szkodę skarżącego między innymi sędziowie tego Sądu, w tym sędzia A. K.
2 Sąd Rejonowy podkreślił, że rozpoznanie sprawy przez tutejszy Sąd byłoby szkodliwe dla wymiaru sprawiedliwości. Mogłoby bowiem zrodzić w odbiorze społecznym podejrzenie co do braku bezstronności sądu, z uwagi na istnienie okoliczności ograniczających swobodę orzekania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek Sądu Rejonowego dla Warszawy – Śródmieścia w Warszawie zasługuje na uwzględnienie i niniejszą sprawę dotyczącą zażalenia na odmowę wszczęcia śledztwa należało przekazać do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu w trybie art. 37 k.p.k. Na wstępie przypomnieć należy, że korzystanie z właściwości delegacyjnej w trybie art. 37 k.p.k. może nastąpić wyjątkowo, jako odstępstwo od konstytucyjnej zasady rozpoznania sprawy przez właściwy sąd (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP) w sytuacji, gdy zostanie wykazane przez sąd inicjujący to postępowanie, że dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga takiego postąpienia (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 5 grudnia 2012 r., III KO 102/12, LEX nr 1231575). Przekazanie sprawy w omawianym trybie może nastąpić tylko wtedy, gdy w sposób realny występują okoliczności, które mogą stwarzać uzasadnione przekonanie o braku warunków do obiektywnego i bezstronnego rozpoznania sprawy w danym sądzie (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 29 sierpnia 2012 r., V KO 48/12, Lex Nr 1220979; z dnia 7 czerwca 2018 r., V KO 39/2018, LEX nr 2509721; z dnia 14 marca 2018 r., IV KO 14/2018, LEX nr 2499824). W niniejszej sprawie wnioskujący Sąd Rejonowy uczynił zadość wskazanemu standardowi. Mimo więc, iż przepis art. 37 k.p.k. jako wyjątkowy powinien być wykładany restryktywnie, należało dojść do wniosku, że w okolicznościach tej konkretnej sprawy „dobro wymiaru sprawiedliwości” uzasadniać musi odstępstwo od zasad właściwości miejscowej sądu i skutkować przekazaniem sprawy do rozpoznania innemu równorzędnemu sądowi. W sprawie zaistniały tego rodzaju okoliczności (omówione w uzasadnieniu postanowienia Sądu Rejonowego, a także wynikające z akt Prokuratury Rejonowej Warszawa – Śródmieście w Warszawie w sprawie […]), które mogłyby powodować w odbiorze pokrzywdzonego, chociaż obiektywnie całkowicie nieprawdziwe, przekonanie o niezdolności tego sądu do obiektywnego i rzetelnego rozpoznania sprawy.
3 Z tych powodów orzeczono jak w części dyspozytywnej postanowienia. [as]
Powiązane orzeczenia
- IV KO 36/18 2018-05-23Czy dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, gdy przedmiotem postępowania jest zarzut popełnienia przestępstwa przez sędziego sądu, w którym sprawa ma być rozpoz…
- I KO 42/25 2025-04-24Czy dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu, gdy zarzuty w niej podniesione dotyczą sędziów sądu właściwego do jej rozpoznania?
- IV KO 142/25 2025-09-22Czy dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, gdy zarzuty dotyczą czynności orzeczniczych sędziów tego sądu?
- I KO 21/22 2022-03-16Czy dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, gdy przedmiotem postępowania jest zażalenie na postanowienie o odmowie wszczęcia śledztwa w sprawie z zawiadomienia…
- IV KO 100/21 2021-08-26Czy dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, gdy sprawa dotyczy sędziów sądu występującego z wnioskiem o przekazanie?
Powołane przepisy
art. 37 KPKart. 45 ust. 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026. · PDF źródłowy