II KO 103/25
Izba Karna2025-10-29
Skład orzekający: Włodzimierz Wróbel, Andrzej Stępka, Eugeniusz Wildowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy można wznowić postępowanie z urzędu, jeśli skazany podnosi zarzut, że jeden z sędziów orzekających w sprawie był tzw. „neosędzią” w momencie wydawania orzeczenia?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy nie stwierdził podstaw do wznowienia postępowania z urzędu. Kluczowe było to, że wyrok Sądu Apelacyjnego zapadł w 2019 r., a sędzia, którego status kwestionowano, była wówczas delegowana do orzekania w sądzie wyższej instancji. Jej późniejszy awans nastąpił w 2020 r., co oznacza, że w momencie wydawania orzeczenia nie można było jej przypisać wad powołania, które stały się przedmiotem późniejszych orzeczeń Sądu Najwyższego, TSUE i ETPCz dotyczących niezależności polskich sądów.Stan faktyczny
Sąd Okręgowy wydał wyrok łączny, który następnie został zmieniony przez Sąd Apelacyjny w Warszawie, obniżając karę łączną. Skazany R. B. złożył pismo domagając się uchylenia wyroku Sądu Apelacyjnego, podnosząc zarzut, że jeden z sędziów orzekających w tej sprawie był tzw. „neosędzią”. Sąd Najwyższy rozpoznał tę kwestię jako potencjalną podstawę do wznowienia postępowania z urzędu.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy nie stwierdził podstaw do wznowienia postępowania z urzędu i oddalił wniosek.Pełny tekst orzeczenia
II KO 103/25 POSTANOWIENIE Dnia 29 października 2025 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Włodzimierz Wróbel (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Andrzej Stępka SSN Eugeniusz Wildowicz w sprawie R. B. (poprzednio F.) po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 29 października 2025 r. kwestii wznowienia z urzędu postępowania zakończonego postanowieniem Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 17 grudnia 2019 r. (sygn. akt II AKa 14/19), nie stwierdza podstaw do wznowienia postępowania z urzędu. UZASADNIENIE Wyrokiem łącznym z dnia 29 października 2018 r. (sygn. akt V K 46/18) Sąd Okręgowy Warszawa-Praga w Warszawie, na mocy art. 85 §1 i 2 k.k. oraz art. 86 §1 k.k., połączył jednostkowe kary pozbawienia wolności oraz karę łączną orzeczone wobec skazanego R. F. szeregiem wyroków (sygn. akt III K 1006/12, II K 394/12, II K 895/12, V K 105/16, II K 154/16, oraz II K 1036/13) i wymierzył mu karę łączną 12 lat i 8 miesięcy pozbawienia wolności. Następnie, na skutek apelacji obrońcy, Sąd Apelacyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 17 grudnia 2019 r. (sygn. akt II AKa 14/19) zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że uchylił pierwotne orzeczenie o karze łącznej pozbawienia wolności. Sąd Apelacyjny na podstawie art. 85 §1 i 2 k.k. i art. 86 § 1 k.k. ponownie połączył kary pozbawienia wolności orzeczone wobec R. F. wyrokami Sądu Okręgowego Warszawa-Praga w Warszawie (V K 105/16) i Sądu Rejonowego w
II KO 103/25 2 Otwocku (II K 394/12, II K 895/12, II K 154/16, oraz karą łączną z II K 1036/13), wymierzając skazanemu niższą karę łączną 9 lat pozbawienia wolności. Wyrok w pozostałej części Sąd Apelacyjny utrzymał w mocy. Pismem z dnia 12 listopada 2024 r. skazany wskazał, że domaga się uchylenia wyroku Sądu Apelacyjnego, gdyż „dowiedział się, że SSO X.Y. jest tzw. neosędzią”. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Traktując pismo skazanego jako sygnalizację możliwości wystąpienia bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. należało uznać, że do takie wady postępowania nie doszło w niniejszej sprawie. Kluczowe w sprawie jest to, że wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie zapadł w 2019 r., a sędzia X.Y. była wówczas sędzią Sądu Okręgowego delegowaną do orzekania w sądzie wyższej instancji. Jej awans do Sądu Apelacyjnego w Warszawie nastąpił postanowieniem Prezydenta RP z dnia […] 2020 r. Wobec powyższego nie można w stosunku do niej na czas wydawania wyroku w 2019 r. podnieść zarzutów, które zostały sformułowane w późniejszym czasie w orzecznictwie polskiego Sądu Najwyższego, a także w orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej oraz Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w odniesieniu do problemu dotyczącego niezależności polskich sądów. Sędzia X.Y. nie była bowiem powołana do Sądu Okręgowego w Warszawie w oparciu o decyzje Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 2018.3). Wobec powyższego należało orzec jak w sentencji. [J.J.] [a.ł] Andrzej Stępka Włodzimierz Wróbel Eugeniusz Wildowicz
II KO 103/25 3
Powiązane orzeczenia
- II KO 71/24 2024-07-10Czy istnieją podstawy do wszczęcia z urzędu postępowania o wznowienie postępowania karnego zakończonego prawomocnym orzeczeniem, jeżeli skazany podnosi zarzut nienależytej obsady sądu wynikający z wadliwego procesu nomin…
- V KO 16/26 2026-05-29Czy istnieją podstawy do wznowienia z urzędu postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem skazującym, jeśli skazany podnosi zarzuty dotyczące nienależytej obsady sądu pierwszej instancji, ale wyrok zapadł przed datą po…
- IV KO 12/24 2024-03-12Czy istnieją podstawy do wznowienia z urzędu postępowania karnego zakończonego prawomocnym wyrokiem, jeżeli wnioskodawca wskazuje na nienależytą obsadę sądu odwoławczego z uwagi na sposób powołania sędziów?
- II KO 58/25 2025-07-09Czy istnieją podstawy do wznowienia z urzędu postępowania karnego zakończonego prawomocnym orzeczeniem, jeżeli zarzut wadliwości składu orzekającego opiera się na kwestionowaniu trybu powołania sędziego na urząd, który m…
- II KO 9/25 2025-03-13Czy istnieją podstawy do wznowienia z urzędu postępowania karnego zakończonego prawomocnym wyrokiem, jeżeli skazany podnosi, że wyrok wydał tzw. „neosędzia”?
Powołane przepisy
art. 85 §1art. 86 §1 KKart. 86 § 1 KKart. 439 § 1 pkt 2 KPK§1§ 1§ 1 pkt 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026. · PDF źródłowy