II KO 107/26

PostanowienieIzba Karna2026-09-10

Skład orzekający: Paweł Wiliński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w sytuacji, gdy wszyscy sędziowie wydziału karnego zostali wyłączeni od rozpoznania sprawy, a sprawa została przydzielona sędziemu z wydziału cywilnego, istnieją podstawy do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości?
Ratio decidendi
Instytucja właściwości z delegacji (art. 37 § 1 k.p.k.) ma charakter wyjątkowy i może być stosowana tylko w sytuacjach, gdy szczególne i nadzwyczajne względy związane z dobrem wymiaru sprawiedliwości przemawiają za taką koniecznością. Sama okoliczność, że sprawa została przydzielona sędziemu z innego wydziału na skutek wyłączenia wszystkich sędziów z wydziału karnego, nie jest wystarczająca do przekazania sprawy innemu sądowi, jeśli nie wykazano skomplikowanego charakteru sprawy pod względem faktycznym lub prawnym, a próba uchylenia się od rozpoznania sprawy przez sąd tylko z powodu wykraczania poza obszar specjalizacji zawodowej referenta nie może być uznana za okoliczność wskazującą na naruszenie dobra wymiaru sprawiedliwości.
Stan faktyczny
Sąd Rejonowy we wniosku do Sądu Najwyższego wskazał na konieczność przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, argumentując to wyłączeniem wszystkich sędziów wydziału karnego i przydzieleniem sprawy sędziemu z wydziału cywilnego. Sąd Rejonowy podkreślił skomplikowany charakter sprawy i jej obszerność. Sąd Najwyższy uznał, że przedstawione przez Sąd Rejonowy okoliczności nie uzasadniają przekazania sprawy innemu sądowi.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy nie uwzględnił wniosku Sądu Rejonowego o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu.

Pełny tekst orzeczenia

II KO 107/26 POSTANOWIENIE Dnia 10 września 2026 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Paweł Wiliński w sprawie oskarżonego M.J. po rozpoznaniu sprawy na posiedzeniu w dniu 10 września 2026 r., z wniosku Sądu Rejonowego w Nowym Dworze Mazowieckim zawartego w postanowieniu z dnia 6 lipca 2026 r., sygn. akt II K 56/24, o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, na podstawie art. 37 § 1 k.p.k. p o s t a n o w i ł: wniosku nie uwzględnić. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 6 lipca 2026 r., Sąd Rejonowy w Nowym Dworze Mazowieckim zwrócił się do Sądu Najwyższego w trybie art. 37 § 1 k.p.k. o przekazanie sprawy, sygn. akt II K 56/24, do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. W uzasadnieniu Sąd wnioskujący wskazał, że układ procesowy niniejszej sprawy, gdzie wszyscy sędziowie z wydziału karnego zostali wyłączeni od rozpoznawania sprawy i sprawa została przydzielona sędziemu z wydziału cywilnego, przemawia za przekazaniem sprawy innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości. Zdaniem Sądu, sprawa ma charakter skomplikowany pod względem faktycznym i prawnym, liczy VI tomów, dotyczy oskarżonego, który miał współdziałać z innymi oskarżonymi, a nie zmienia tego fakt, II KO 107/26 2 że prokurator złożył wniosek o wydanie wyroku skazującego bez przeprowadzenia rozprawy w trybie art. 335 § 2 k.p.k. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek Sądu Rejonowego w Nowym Dworze Mazowieckim nie zasługuje na uwzględnienie. Instytucja tzw. właściwości z delegacji, określona w art. 37 § 1 k.p.k., ma charakter wyjątkowy, a zatem stosowana może być w sytuacjach gdy szczególne i nadzwyczajne względy związane z dobrem wymiaru sprawiedliwości mogą przemawiać za taką koniecznością. Takich względów w niniejszej sprawie nie wykazano. Istnieje pogląd doktryny i orzecznictwo Sądu Najwyższego, w tym postanowienie z dnia 24 kwietnia 2025 r., sygn. akt III KO 201/24, na które powołuje się Sąd wnioskujący, w którym podkreśla się zasadność przekazania w wyjątkowych sytuacjach sprawy karnej do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, gdy została przydzielona sędziemu z innego wydziału na skutek wyłączenia wszystkich sędziów z wydziału karnego od rozpoznania sprawy. Wskazuje się tam jednak na warunek w postaci skomplikowanego charakteru sprawy pod względem faktycznym lub prawnym, a tego w przedmiotowej sprawie nie wykazano. Rozpoznanie sprawy karnej, w której występuje jeden oskarżony, któremu postawiono w akcie oskarżenia zarzut popełnienia jednego czynu z art. 56 ust. 3 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, a sprawa liczy 6 tomów, przy czym prokurator złożył wniosek o wydanie wyroku skazującego bez przeprowadzenia rozprawy w trybie art. 335 § 2 k.p.k., nie jawi się jako wyjątkowo trudna. Okoliczność, że oskarżony współdziałał w popełnieniu przestępstwa z innymi osobami, których materiały zostały wyłączone do odrębnego rozpoznania, ani konieczność weryfikacji wniosku prokuratora, który w ocenie Sądu wnioskującego wymaga korekty i być może spowoduje konieczność przeprowadzenia przewodu sądowego w całości, nie zmienia tej oceny. Konieczność zapoznania się z przepisami prawa, poglądami doktryny i orzecznictwa, na którą powołuje się Sąd wnioskujący, stanowi z kolei typowy element pracy orzeczniczej nawet dla sędziów z wieloletnim doświadczeniem w określonej kategorii spraw. Przedmiotowy wniosek stanowi więc próbę uchylenia się Sądu Rejonowego w Nowym Dworze Mazowieckim od rozpoznania sprawy tylko z tego powodu, że wykracza ona poza obszar specjalizacji zawodowej wyznaczonego w losowaniu II KO 107/26 3 referenta z wydziału cywilnego. Tego rodzaju argument nie może być uznany za okoliczność wskazującą na wystąpienie obaw o naruszenie dobra wymiaru sprawiedliwości (tak też m.in. w sprawach Sądu Najwyższego, sygn. akt V KO 32/22, III KO 105/22). Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji. [WB] [r.g.]

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 37 § 1 KPKart. 335 § 2 KPKart. 56 ust. 3§ 1§ 2

Źródło: Sąd Najwyższy, repozytorium https://repozytorium2.sn.pl, pozyskano 29.10.2026. Treść przetworzona przez legal-ai.pl (konwersja tekstu, podział na fragmenty, analiza AI, powiązania z innymi danymi); Sąd Najwyższy nie zatwierdza tych materiałów ani nie ponosi za nie odpowiedzialności. · PDF źródłowy