II KO 107/26
PostanowienieIzba Karna2026-09-10
Skład orzekający: Paweł Wiliński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sytuacji, gdy wszyscy sędziowie wydziału karnego zostali wyłączeni od rozpoznania sprawy, a sprawa została przydzielona sędziemu z wydziału cywilnego, istnieją podstawy do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości?Ratio decidendi
Instytucja właściwości z delegacji (art. 37 § 1 k.p.k.) ma charakter wyjątkowy i może być stosowana tylko w sytuacjach, gdy szczególne i nadzwyczajne względy związane z dobrem wymiaru sprawiedliwości przemawiają za taką koniecznością. Sama okoliczność, że sprawa została przydzielona sędziemu z innego wydziału na skutek wyłączenia wszystkich sędziów z wydziału karnego, nie jest wystarczająca do przekazania sprawy innemu sądowi, jeśli nie wykazano skomplikowanego charakteru sprawy pod względem faktycznym lub prawnym, a próba uchylenia się od rozpoznania sprawy przez sąd tylko z powodu wykraczania poza obszar specjalizacji zawodowej referenta nie może być uznana za okoliczność wskazującą na naruszenie dobra wymiaru sprawiedliwości.Stan faktyczny
Sąd Rejonowy we wniosku do Sądu Najwyższego wskazał na konieczność przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, argumentując to wyłączeniem wszystkich sędziów wydziału karnego i przydzieleniem sprawy sędziemu z wydziału cywilnego. Sąd Rejonowy podkreślił skomplikowany charakter sprawy i jej obszerność. Sąd Najwyższy uznał, że przedstawione przez Sąd Rejonowy okoliczności nie uzasadniają przekazania sprawy innemu sądowi.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy nie uwzględnił wniosku Sądu Rejonowego o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu.Pełny tekst orzeczenia
II KO 107/26
POSTANOWIENIE
Dnia 10 września 2026 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Paweł Wiliński
w sprawie oskarżonego M.J.
po rozpoznaniu sprawy na posiedzeniu w dniu 10 września 2026 r.,
z wniosku Sądu Rejonowego w Nowym Dworze Mazowieckim
zawartego w postanowieniu z dnia 6 lipca 2026 r., sygn. akt II K 56/24,
o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu,
na podstawie art. 37 § 1 k.p.k.
p o s t a n o w i ł:
wniosku nie uwzględnić.
UZASADNIENIE
Postanowieniem z dnia 6 lipca 2026 r., Sąd Rejonowy w Nowym Dworze
Mazowieckim zwrócił się do Sądu Najwyższego w trybie art. 37 § 1 k.p.k. o
przekazanie sprawy, sygn. akt II K 56/24, do rozpoznania innemu sądowi
równorzędnemu. W uzasadnieniu Sąd wnioskujący wskazał, że układ procesowy
niniejszej sprawy, gdzie wszyscy sędziowie z wydziału karnego zostali wyłączeni od
rozpoznawania sprawy i sprawa została przydzielona sędziemu z wydziału cywilnego,
przemawia za przekazaniem sprawy innemu sądowi równorzędnemu ze względu na
dobro wymiaru sprawiedliwości. Zdaniem Sądu, sprawa ma charakter
skomplikowany pod względem faktycznym i prawnym, liczy VI tomów, dotyczy
oskarżonego, który miał współdziałać z innymi oskarżonymi, a nie zmienia tego fakt,
II KO 107/26 2
że prokurator złożył wniosek o wydanie wyroku skazującego bez przeprowadzenia
rozprawy w trybie art. 335 § 2 k.p.k.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Wniosek Sądu Rejonowego w Nowym Dworze Mazowieckim nie zasługuje na
uwzględnienie.
Instytucja tzw. właściwości z delegacji, określona w art. 37 § 1 k.p.k., ma
charakter wyjątkowy, a zatem stosowana może być w sytuacjach gdy szczególne i
nadzwyczajne względy związane z dobrem wymiaru sprawiedliwości mogą
przemawiać za taką koniecznością. Takich względów w niniejszej sprawie nie
wykazano.
Istnieje pogląd doktryny i orzecznictwo Sądu Najwyższego, w tym
postanowienie z dnia 24 kwietnia 2025 r., sygn. akt III KO 201/24, na które powołuje
się Sąd wnioskujący, w którym podkreśla się zasadność przekazania w wyjątkowych
sytuacjach sprawy karnej do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, gdy
została przydzielona sędziemu z innego wydziału na skutek wyłączenia wszystkich
sędziów z wydziału karnego od rozpoznania sprawy. Wskazuje się tam jednak na
warunek w postaci skomplikowanego charakteru sprawy pod względem faktycznym
lub prawnym, a tego w przedmiotowej sprawie nie wykazano. Rozpoznanie sprawy
karnej, w której występuje jeden oskarżony, któremu postawiono w akcie oskarżenia
zarzut popełnienia jednego czynu z art. 56 ust. 3 ustawy o przeciwdziałaniu
narkomanii, a sprawa liczy 6 tomów, przy czym prokurator złożył wniosek o wydanie
wyroku skazującego bez przeprowadzenia rozprawy w trybie art. 335 § 2 k.p.k., nie
jawi się jako wyjątkowo trudna. Okoliczność, że oskarżony współdziałał w
popełnieniu przestępstwa z innymi osobami, których materiały zostały wyłączone do
odrębnego rozpoznania, ani konieczność weryfikacji wniosku prokuratora, który w
ocenie Sądu wnioskującego wymaga korekty i być może spowoduje konieczność
przeprowadzenia przewodu sądowego w całości, nie zmienia tej oceny. Konieczność
zapoznania się z przepisami prawa, poglądami doktryny i orzecznictwa, na którą
powołuje się Sąd wnioskujący, stanowi z kolei typowy element pracy orzeczniczej
nawet dla sędziów z wieloletnim doświadczeniem w określonej kategorii spraw.
Przedmiotowy wniosek stanowi więc próbę uchylenia się Sądu Rejonowego w
Nowym Dworze Mazowieckim od rozpoznania sprawy tylko z tego powodu, że
wykracza ona poza obszar specjalizacji zawodowej wyznaczonego w losowaniu
II KO 107/26 3
referenta z wydziału cywilnego. Tego rodzaju argument nie może być uznany za
okoliczność wskazującą na wystąpienie obaw o naruszenie dobra wymiaru
sprawiedliwości (tak też m.in. w sprawach Sądu Najwyższego, sygn. akt V KO 32/22,
III KO 105/22).
Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.
[WB]
[r.g.]
Powiązane orzeczenia
- III KO 50/23 2023-06-28Czy w sytuacji, gdy sędziowie sądu rozpoznającego sprawę o przekroczenie uprawnień przez innych sędziów tego samego sądu, utrzymują ze sobą kontakty służbowe i koleżeńskie, zachodzą uzasadnione wątpliwości co do obiektyw…
- III KO 59/25 2025-06-12Czy w sytuacji, gdy wniosek o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu dotyczy sędziów sądu właściwego miejscowo, a jeden z nich pełni funkcję prezesa sądu, należy uwzględnić taki wniosek ze względu…
- IV KO 39/21 2021-04-28Czy okoliczność, że sprawa dotyczy sędziego sądu rozpoznającego sprawę, uzasadnia przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości?
- I KO 20/25 2025-04-04Czy wyłączenie wszystkich sędziów wydziału karnego i przydzielenie sprawy sędziemu z innego wydziału, który nie zajmuje się sprawami karnymi na co dzień, uzasadnia przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu ze względ…
- IV KO 155/24 2025-02-27Czy istnieją uzasadnione podstawy do przekazania sprawy karnej do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu ze względu na relacje oskarżonego z sędziami i urzędnikami sądu właściwego do rozpoznania sprawy?
Powołane przepisy
art. 37 § 1 KPKart. 335 § 2 KPKart. 56 ust. 3§ 1§ 2
Źródło: Sąd Najwyższy, repozytorium https://repozytorium2.sn.pl, pozyskano 29.10.2026. Treść przetworzona przez legal-ai.pl (konwersja tekstu, podział na fragmenty, analiza AI, powiązania z innymi danymi); Sąd Najwyższy nie zatwierdza tych materiałów ani nie ponosi za nie odpowiedzialności. · PDF źródłowy