II KO 109/19
Izba Karna2020-02-27
Skład orzekający: Michał Laskowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy dobro wymiaru sprawiedliwości uzasadnia przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu, gdy istnieje potencjalne zagrożenie wątpliwości co do bezstronności sędziów orzekających w sprawie dotyczącej zażalenia na odmowę wszczęcia śledztwa przeciwko Prezesowi Sądu Apelacyjnego i Vice-Prezesowi Sądu Okręgowego?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że samo formalne powiązanie Prezesa Sądu Apelacyjnego z nadzorem administracyjnym nad Sądem Okręgowym nie stanowi wystarczającej podstawy do przekazania sprawy innemu sądowi, jeśli nie istnieją konkretne okoliczności uprawdopodabniające popełnienie przestępstw przez wskazane osoby. Przesłanka 'dobra wymiaru sprawiedliwości' wymaga wykazania realnego zagrożenia obiektywizmu, a nie jedynie potencjalnych przyszłych zarzutów czy obaw społecznych.Stan faktyczny
Sąd Okręgowy w W. zwrócił się do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy dotyczącej zażalenia na postanowienie o odmowie wszczęcia śledztwa przeciwko Prezesowi Sądu Apelacyjnego i Vice-Prezesowi Sądu Okręgowego. Sąd Okręgowy uznał, że ze względu na nadzór administracyjny Prezesa Sądu Apelacyjnego nad nim, rozpoznanie sprawy może wywołać wątpliwości co do bezstronności. Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek, analizując przesłankę 'dobra wymiaru sprawiedliwości'.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy nie uwzględnił wniosku Sądu Okręgowego o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II KO 109/19 POSTANOWIENIE Dnia 27 lutego 2020 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Michał Laskowski w sprawie J. K. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 27 lutego 2020 r., wniosku Sądu Okręgowego w W. z dnia 16 grudnia 2019 r. o przekazanie sprawy sygn. akt VIII Kp (…) do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. a contrario p o s t a n o w i ł nie uwzględnić wniosku. UZASADNIENIE Sąd Okręgowy w W. zwrócił się do Sądu Najwyższego o rozważenie możliwości przekazania do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu sprawy o sygnaturze akt VIII Kp […], z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości. Przedmiotem postępowania jest rozpoznanie zażalenia J. K. na postanowienie asesora Prokuratury Rejonowej w W. o odmowie wszczęcia śledztwa dotyczącego działań Prezesa Sądu Apelacyjnego w (…) a także Vice-Prezesa Sądu Okręgowego w W.. Sąd Okręgowy w W. uznał, że ponieważ Prezes Sądu Apelacyjnego w (…) sprawuje nad nim nadzór administracyjny, rozpoznanie przez niego niniejszej sprawy może wywołać wątpliwości co do bezstronności sędziów orzekających w sprawie sygn. akt VIII Kp […]. Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
2 Odstąpienie od właściwości sądu do rozpoznania sprawy stanowi sytuację wyjątkową, uzasadnioną tylko szczególnymi okolicznościami. Kryterium "dobra wymiaru sprawiedliwości", uzasadniające korzystanie z właściwości delegacyjnej na podstawie art. 37 k.p.k., przejawiać się może między innymi zagrożeniem obiektywizmu w orzekaniu o odpowiedzialności karnej, sprawnego i szybkiego przeprowadzenia postępowania sądowego, realizującego ustawowy postulat rozpoznania sprawy w rozsądnym terminie, czy realizacji prawa do obrony (por. m.in. postanowienie SN z 14.06.2018 r, sygn. akt V KO 35/18). W niniejszym stanie faktycznym za przekazaniem sprawy przemawia, zdaniem Sądu inicjującego postępowanie, prawdopodobieństwo powstania obaw lub zastrzeżeń, co do obiektywnego orzekania przy rozpatrywaniu sprawy w Sądzie Okręgowym w W. , znajdującym się pod nadzorem administracyjnym Prezesa Sądu Apelacyjnego w (…), w sytuacji gdy sprawa dotyczy zażalenia na postanowienie asesora Prokuratury Rejonowej w W. o odmowie wszczęcia śledztwa dotyczącego działań Prezesa Sądu Apelacyjnego w (…) a także Vice-Prezesa Sądu Okręgowego w W.. Lektura akt postępowania – ze szczególnym uwzględnieniem pism J. K. oraz protokołów posiedzeń przed [...] Sądem Okręgowym – nie pozostawia wątpliwości co do braku wskazania przez J. K. jakichkolwiek okoliczności uprawdopodabniających popełnienie zarzuconych Prezesowi Sądu Apelacyjnego w (…) a także Vice-Prezesowi Sądu Okręgowego w W. przestępstw. Nie są to zresztą jedyne osoby, które ze względu na pełniony urząd, zostały pomówione przez zawiadamiającego o udział w zorganizowanej grupie przestępczej policyjno-sądowo-prokuratorsko-urzędniczej, co samo z siebie może wpływać na ocenę wiarygodności jego depozycji. Dlatego, choć z formalnego punktu widzenia wniosek Sądu Okręgowego w W. może wydawać się uzasadniony, w tym konkretnym stanie faktycznym trudno dopatrzeć się zagrożenia dla dobra wymiaru sprawiedliwości w rozpoznaniu przedmiotowego zażalenia przez Sąd właściwy do rozpoznania sprawy. W tym miejscu warto podkreślić, że przesłanka „dobra wymiaru sprawiedliwości" stanowiąca kryterium zastosowania art. 37 k.p.k. wymaga, aby sąd powołując się na nią, nie stwarzał w ten sposób wrażenia, że unika
3 prowadzenia sprawy dla niego kłopotliwej (…). Sąd właściwy do rozpoznania sprawy nie może uchylać się od jej rozpoznania także pod pozorem pojawienia się w przyszłości zarzutów dotyczących bezstronności, a zatem antycypować przyszłe opinie społeczne, na których zresztą pojawienie się ma także wpływ przez odpowiednie prowadzenie postępowania (tak Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 30 stycznia 2018 r., sygn. akt IV KO 131/17). Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd Najwyższy orzekł jak na wstępie.
Powiązane orzeczenia
- II KO 144/23 2023-12-19Czy dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, jeżeli wniosek dotyczy zażalenia na odmowę wszczęcia śledztwa w sprawie, w której jednym z podejrzanych jest Wicepre…
- V KO 46/14 2014-10-27Czy w celu zapewnienia dobra wymiaru sprawiedliwości i uniknięcia wątpliwości co do bezstronności, sprawę rozpoznania zażalenia na postanowienie o odmowie wszczęcia śledztwa przeciwko prezesowi sądu okręgowego należy prz…
- II KO 1/21 2021-02-24Czy w sytuacji, gdy zarzuty w zażaleniu na postanowienie o odmowie wszczęcia śledztwa dotyczą czynów zabronionych popełnionych przez Prezesa, Wiceprezesa oraz sędziów sądu właściwego, dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga…
- IV KO 67/16 2016-10-19Czy w sytuacji, gdy zarzuty zawarte w zawiadomieniu o popełnieniu przestępstwa dotyczą prezesa sądu, który jest właściwy do rozpoznania zażalenia na postanowienie o odmowie wszczęcia śledztwa, dobro wymiaru sprawiedliwoś…
- II KO 30/22 2022-05-06Czy dobro wymiaru sprawiedliwości uzasadnia przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, gdy przedmiotem zażalenia na odmowę wszczęcia śledztwa jest czyn rzekomo popełniony przez prezesa sądu bezpośredn…
Powołane przepisy
art. 37 KPK
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026. · PDF źródłowy