II KO 30/22
Izba Karna2022-05-06
Skład orzekający: Antoni Bojańczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy dobro wymiaru sprawiedliwości uzasadnia przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, gdy przedmiotem zażalenia na odmowę wszczęcia śledztwa jest czyn rzekomo popełniony przez prezesa sądu bezpośrednio nadrzędnego nad sądem właściwym miejscowo?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości jest uzasadnione, gdy przedmiotem zażalenia na postanowienie o odmowie wszczęcia śledztwa jest czyn rzekomo popełniony przez prezesa sądu bezpośrednio nadrzędnego nad sądem właściwym miejscowo. Taka sytuacja, nawet jeśli nie wpływa bezpośrednio na swobodę orzekania, może stwarzać przekonanie o braku warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy w odbiorze społecznym, co osłabia zaufanie do bezstronności sądu.Stan faktyczny
Sąd Rejonowy w L. wystąpił do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości. Sprawa dotyczyła zażalenia na postanowienie prokuratora o odmowie wszczęcia śledztwa w sprawie czynów zakwalifikowanych z art. 231 § 1 k.k., w tym czynu rzekomo popełnionego przez sędziego K. N., prezesa Sądu Okręgowego w L., który jest sądem bezpośrednio nadrzędnym nad Sądem Rejonowym w L. Sąd Rejonowy uzasadnił wniosek obawą o obiektywizm rozpoznania sprawy ze względu na kompetencje nadzorczo-kontrolne prezesa sądu nadrzędnego.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uwzględnił wniosek Sądu Rejonowego w L. i przekazał sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w K. z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II KO 30/22 POSTANOWIENIE Dnia 6 maja 2022 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Antoni Bojańczyk w sprawie zażalenia Z. B. na postanowienie prokuratora Prokuratury Rejonowej w L. z dnia 17 grudnia 2021 r., sygn. […] -6 Ds. […], o odmowie wszczęcia śledztwa, po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 6 maja 2022 r., wniosku Sądu Rejonowego w L. o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu zawartego w postanowieniu z dnia 23 lutego 2022 r., III Kp […], na podstawie art. 37 k.p.k. p o s t a n o w i ł wniosek uwzględnić i sprawę przekazać do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w K. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 23 lutego 2022 r. Sąd Rejonowy w L. wystąpił w trybie art. 37 k.p.k. do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie niniejszej sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości. Sprawa dotyczy zażalenia na postanowienie Prokuratury Rejonowej w L. z dnia 17 grudnia 2021 r. o odmowie wszczęcia śledztwa w sprawie o czyny zakwalifikowane z art. 231 § 1 k.k., sygn. PR 1 Ds. […], w tym o czyn rzekomo popełniony przez sędziego K. N. (pkt. VII zaskarżonego postanowienia). Uzasadniając potrzebę przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu Sąd Rejonowy w L. stwierdził m. in., że cyt.: „funkcja sprawowana przez sędziego K.
2 N. w Sądu Okręgowego w L., tj. Prezesa Sądu Okręgowego w L. domaga się wyłączenia od orzekania Sądu Rejonowego w L.. [] w ocenie społecznej z pewnością może nasuwać się przekonanie, że w sądzie właściwym miejscowo nie ma wystarczających warunków do rozpoznania sprawy w sposób w pełni obiektywny zważywszy na kompetencje nadzorczo-kontrolne Prezesa Sądu Okręgowego w L. [nad Sądem Rejonowym w L. - przyp. SN] w ramach hierarchicznej organizacji wymiaru sprawiedliwości”. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Inicjatywa Sądu Rejonowego w L. zasługiwała na uwzględnienie i sprawę należało przekazać do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości. Judykatura Sądu Najwyższego stoi na stanowisku, że zastosowanie art. 37 k.p.k. uzasadniają takie konkretne sytuacje, które mogą wywierać wpływ na swobodę orzekania lub stwarzać przekonanie - chociażby mylne - o braku warunków do rozpoznania w danym sądzie sprawy w sposób obiektywny (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 26 czerwca 2007 r., II KO 36/07, SIP «Lex» nr 282245). W podobnym duchu wypowiedziała się najwyższa instancja sądowa choćby w postanowieniach z dnia 13 lipca 1995 r., III KO 34/95, OSNKW 1995 nr 9-10, poz. 68, str. 83 czy z dnia 17 maja 2006 r., II KO 27/06, SIP «Lex» nr 186944. Każdorazowo wniosek o przekazanie danej sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości, o którym mowa w art. 37 k.p.k. należy potraktować indywidualnie. Decyzja o przekazaniu sprawy, wynikająca z potrzeby uniknięcia uszczerbku dla dobra wymiaru sprawiedliwości, musi uwzględniać niepowtarzalny układ faktyczny i procesowy danej sprawy. To konkretne okoliczności sprawy determinują potrzebę ewentualnego odstąpienia do zasady rozpoznania sprawy przez sąd miejscowo właściwy. Konieczność rozpoznania przez sąd właściwy miejscowo środka zaskarżenia na postanowienie w przedmiocie odmowy wszczęcia śledztwa co do czynu zabronionego, którego miał się rzekomo dopuścić m. in. sędzia K. N., tj. prezes sądu bezpośrednio nadrzędnego (Sądu Okręgowego w L.) w ramach organizacji
3 instytucjonalnej sądownictwa nad sądem występującym z wnioskiem (Sąd Rejonowy w L.), stanowi sama w sobie okoliczność, która w zewnętrznym odbiorze osłabiać może zaufanie do bezstronności sądu właściwego do rozpoznania sprawy przez powstanie wątpliwości co do istnienia warunków do obiektywnego i bezstronnego rozpoznania sprawy nie tylko w oczach samego zainteresowanego, tj. autora zażalenia Z. B., ale również w odbiorze społecznym, co uzasadnia przekazanie jej innemu sądowi równorzędnemu do rozpoznania. Jako właściwy do rozpoznania przedmiotowej sprawy należało wskazać na Sąd Rejonowy w K., znajdujący się w obszarze właściwości Sądu Okręgowego w Z.. Mając powyższe na uwadze, orzeczono jak w części dyspozytywnej postanowienia. a.s.
Powiązane orzeczenia
- V KO 35/25 2025-05-09Czy dobro wymiaru sprawiedliwości uzasadnia przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, gdy przedmiotem zażalenia na postanowienie o odmowie wszczęcia śledztwa jest czyn rzekomo popełniony przez sędzie…
- V KO 33/21 2021-05-31Czy istnieją okoliczności uzasadniające przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości, gdy przedmiotem postępowania jest zasadność odmowy wszczęcia śledztwa prz…
- II KO 122/24 2024-10-14Czy w sytuacji, gdy wniosek o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi złożony na podstawie art. 37 k.p.k. dotyczy spraw, w których uczestniczą Prezes Sądu Rejonowego i sędziowie tego sądu, a także dotyczy zażalen…
- II KO 6/25 2025-01-30Czy istnieją podstawy do przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości, gdy przedmiotem rozpoznania jest zażalenie na odmowę wszczęcia śledztwa dotyczącego czyn…
- IV KO 24/23 2023-03-21Czy dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, jeżeli prezes sądu jest oskarżony o popełnienie przestępstwa, którego dotyczy postępowanie?
Powołane przepisy
art. 37 KPKart. 231 § 1 KK§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026. · PDF źródłowy