II KO 112/26
PostanowienieIzba Karna2026-08-26
Skład orzekający: Andrzej Michałowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. jest uzasadniony, gdy sprawa dotyczy czynności Prezesa Sądu Rejonowego, który jest zwierzchnikiem służbowym sędziów tego sądu?Ratio decidendi
Przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. jest uzasadnione, gdy okoliczności mogą stwarzać wątpliwości co do bezstronności orzekającego ze względu na relacje zawodowe i służbowe ze stroną postępowania, zwłaszcza gdy sprawa dotyczy czynności zwierzchnika służbowego sędziów danego sądu. W takich sytuacjach dobro wymiaru sprawiedliwości przemawia za przekazaniem sprawy.Stan faktyczny
Sąd Rejonowy w Radzyniu Podlaskim wystąpił do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. Wniosek dotyczył zażalenia pokrzywdzonego na postanowienie prokuratora o odmowie wszczęcia śledztwa w sprawie niedopełnienia obowiązków służbowych i poświadczenia nieprawdy przez Prezesa Sądu Rejonowego w Radzyniu Podlaskim. Sąd Rejonowy uznał, że dobro wymiaru sprawiedliwości przemawia za przekazaniem sprawy ze względu na relacje służbowe sędziów z Prezesem Sądu.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy przekazał sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Siedlcach.Pełny tekst orzeczenia
II KO 112/26
POSTANOWIENIE
Dnia 26 sierpnia 2026 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Andrzej Michałowicz
z zażalenia M.Ł.
na postanowienie prokuratora Prokuratury Rejonowej w Radzyniu Podlaskim z dnia
18 czerwca 2026 roku o odmowie wszczęcia śledztwa
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu
w dniu 26 sierpnia 2026 r.
wniosku Sądu Rejonowego w Radzyniu Podlaskim
o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu w trybie art. 37 k.p.k.
p o s t a n o w i ł
przekazać sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w
Siedlcach.
UZASADNIENIE
Postanowieniem z dnia 10 sierpnia 2026 r., sygn. akt XII Kp 283/26, Sąd
Rejonowy w Radzyniu Podlaskim, na podstawie art. 37 k.p.k., wystąpił do Sądu
Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi
równorzędnemu.
Uzasadniając wniosek wskazano, że w dniu 10 lipca 2026 r. do tut, Sądu
wpłynęło zażalenie pokrzywdzonego na postanowienie prokuratora z dnia 18
czerwca 2026 r. o odmowie wszczęcia śledztwa w sprawie niedopełnienia
obowiązków służbowych i poświadczenia nieprawdy przez Prezesa Sądu
Rejonowego w Radzyniu Podlaskim, czym działano na szkodę interesu prywatnego
M.Ł.
II KO 112/26 2
W ocenie Sądu wnioskującego okoliczność ta uzasadnia przekazanie sprawy
do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. z uwagi
na dobro wymiaru sprawiedliwości.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
W orzecznictwie Sądu Najwyższego dominuje pogląd, że przepis art. 37 k.p.k.
stanowiący podstawę przekazania przez Sąd Najwyższy sprawy innemu sądowi
równorzędnemu niż sąd właściwy do jej rozpoznania, ze względu na dobro wymiaru
sprawiedliwości, ma charakter wyjątkowy, co implikuje nakaz jego ścisłej
interpretacji. Przekazanie sprawy winno nastąpić jedynie w sytuacji, gdy występują
realne okoliczności, które mogą zasadnie stwarzać przekonanie o braku warunków
do obiektywnego rozpoznania sprawy w danym sądzie oraz o tym, że tylko
przekazanie sprawy stworzy lepsze możliwości do trafnego rozstrzygnięcia w
przedmiocie tego procesu (tak m.in. w postanowieniu SN z dnia 4 lipca 2006 r., V KO
55/06, Biul.SN 2006/8/17). Tylko zatem szczególne sytuacje, które mogą wywierać
wpływ na swobodę orzekania lub stwarzać przekonanie o braku warunków do
rozpoznania sprawy w sposób obiektywny, mogą uzasadniać korzystanie z
dyspozycji tego przepisu (zob. m.in. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia: 13
lipca 1995 r. III KO 34/95 OSNKW 1995, z. 9 – 10, poz. 68; 7 listopada 1995 r. II KO
51/95 OSNKW 1996, z. 1 – 2, poz. 6; 2 czerwca 1995 r. II KO 19/95 OSNKW 1995,
z. 9 – 10, poz. 67; 21 stycznia 2003 r. III KO 59/02 Lex nr 77010).
Sytuacja taka zaistniała w niniejszej sprawie. W ocenie Sądu Najwyższego
argumentacja przedstawiona przez Sąd Rejonowy w Radzyniu Podlaskim jest
zasadna. Słuszna jest bowiem konstatacja, że jakkolwiek przeprowadzone przez
prokuratora postępowanie sprawdzające nie dostarczyło podstaw do wszczęcia
śledztwa, a tym bardziej do przedstawienia zarzutów jakiejkolwiek osobie, to jednak
czyn, który toczy się postępowanie miał być dokonany przez konkretnie ustaloną
osobę tj. Prezesa Sądu Rejonowego w Radzyniu Podlaskim, który jest
zwierzchnikiem służbowym sędziów Sądu Rejonowego w Radzyniu Podlaskim.
Powyższe może zatem wywołać uzasadnioną wątpliwość, co do bezstronności i
niezawisłości orzekającego, który pozostaje w relacjach zawodowych i służbowych
ze wskazanym sędzią pełniącym obowiązki Prezesa Sądu Rejonowego w Radzyniu
Podlaskim. Taka sama zaś okoliczność występuje w odniesieniu do wszystkich
sędziów pełniących obowiązki służbowe w tym Sądzie.
Podsumowując, w realiach przedmiotowego wniosku, dobro wymiaru
II KO 112/26 3
sprawiedliwości, o którym mowa w art. 37 § 1 k.p.k., uzasadnia odstąpienie od
właściwości miejscowej i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu w Siedlcach,
który znajduje się w bliskiej odległości od Sądu właściwego.
Z powyższych względów, należało postanowić jak wyżej.
[WB]
[a.ł]
Powiązane orzeczenia
- II KO 54/13 2013-09-27Czy wniosek sądu o przekazanie sprawy innemu równorzędnemu sądowi w trybie art. 37 k.p.k. jest uzasadniony, gdy sprawa dotyczy sędziego orzekającego w tym sądzie, a strona postępowania wyraża obawę o brak bezstronności?
- III KO 124/26 2026-05-26Czy wniosek o przekazanie sprawy innemu równorzędnemu sądowi na podstawie art. 37 k.p.k. jest uzasadniony, gdy sprawa dotyczy sędziego pracującego w sądzie miejscowo właściwym i istnieje obawa o brak obiektywizmu z uwagi…
- II KO 64/14 2014-10-16Czy wniosek sądu o przekazanie sprawy innemu równorzędnemu sądowi na podstawie art. 37 k.p.k. jest uzasadniony, gdy sprawa dotyczy czynności zawodowych sędziego orzekającego w tym samym sądzie?
- V KO 22/14 2014-05-27Czy wniosek sądu o przekazanie sprawy innemu równorzędnemu sądowi w trybie art. 37 k.p.k. powinien zostać uwzględniony, gdy uzasadnieniem jest jedynie ogólne przekonanie o braku możliwości bezstronnego rozpoznania sprawy…
- III KO 180/26 2026-09-03Czy wniosek o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu w trybie art. 37 k.p.k. jest uzasadniony, gdy wystąpiły okoliczności mogące budzić wątpliwości co do bezstronności sądu?
Powołane przepisy
art. 37 KPKart. 37 § 1 KPK§ 1
Źródło: Sąd Najwyższy, repozytorium https://repozytorium2.sn.pl, pozyskano 29.10.2026. Treść przetworzona przez legal-ai.pl (konwersja tekstu, podział na fragmenty, analiza AI, powiązania z innymi danymi); Sąd Najwyższy nie zatwierdza tych materiałów ani nie ponosi za nie odpowiedzialności. · PDF źródłowy