II KO 112/26

PostanowienieIzba Karna2026-08-26

Skład orzekający: Andrzej Michałowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. jest uzasadniony, gdy sprawa dotyczy czynności Prezesa Sądu Rejonowego, który jest zwierzchnikiem służbowym sędziów tego sądu?
Ratio decidendi
Przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. jest uzasadnione, gdy okoliczności mogą stwarzać wątpliwości co do bezstronności orzekającego ze względu na relacje zawodowe i służbowe ze stroną postępowania, zwłaszcza gdy sprawa dotyczy czynności zwierzchnika służbowego sędziów danego sądu. W takich sytuacjach dobro wymiaru sprawiedliwości przemawia za przekazaniem sprawy.
Stan faktyczny
Sąd Rejonowy w Radzyniu Podlaskim wystąpił do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. Wniosek dotyczył zażalenia pokrzywdzonego na postanowienie prokuratora o odmowie wszczęcia śledztwa w sprawie niedopełnienia obowiązków służbowych i poświadczenia nieprawdy przez Prezesa Sądu Rejonowego w Radzyniu Podlaskim. Sąd Rejonowy uznał, że dobro wymiaru sprawiedliwości przemawia za przekazaniem sprawy ze względu na relacje służbowe sędziów z Prezesem Sądu.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy przekazał sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Siedlcach.

Pełny tekst orzeczenia

II KO 112/26 POSTANOWIENIE Dnia 26 sierpnia 2026 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Andrzej Michałowicz z zażalenia M.Ł. na postanowienie prokuratora Prokuratury Rejonowej w Radzyniu Podlaskim z dnia 18 czerwca 2026 roku o odmowie wszczęcia śledztwa po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 26 sierpnia 2026 r. wniosku Sądu Rejonowego w Radzyniu Podlaskim o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu w trybie art. 37 k.p.k. p o s t a n o w i ł przekazać sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Siedlcach. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 10 sierpnia 2026 r., sygn. akt XII Kp 283/26, Sąd Rejonowy w Radzyniu Podlaskim, na podstawie art. 37 k.p.k., wystąpił do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. Uzasadniając wniosek wskazano, że w dniu 10 lipca 2026 r. do tut, Sądu wpłynęło zażalenie pokrzywdzonego na postanowienie prokuratora z dnia 18 czerwca 2026 r. o odmowie wszczęcia śledztwa w sprawie niedopełnienia obowiązków służbowych i poświadczenia nieprawdy przez Prezesa Sądu Rejonowego w Radzyniu Podlaskim, czym działano na szkodę interesu prywatnego M.Ł. II KO 112/26 2 W ocenie Sądu wnioskującego okoliczność ta uzasadnia przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. W orzecznictwie Sądu Najwyższego dominuje pogląd, że przepis art. 37 k.p.k. stanowiący podstawę przekazania przez Sąd Najwyższy sprawy innemu sądowi równorzędnemu niż sąd właściwy do jej rozpoznania, ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości, ma charakter wyjątkowy, co implikuje nakaz jego ścisłej interpretacji. Przekazanie sprawy winno nastąpić jedynie w sytuacji, gdy występują realne okoliczności, które mogą zasadnie stwarzać przekonanie o braku warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy w danym sądzie oraz o tym, że tylko przekazanie sprawy stworzy lepsze możliwości do trafnego rozstrzygnięcia w przedmiocie tego procesu (tak m.in. w postanowieniu SN z dnia 4 lipca 2006 r., V KO 55/06, Biul.SN 2006/8/17). Tylko zatem szczególne sytuacje, które mogą wywierać wpływ na swobodę orzekania lub stwarzać przekonanie o braku warunków do rozpoznania sprawy w sposób obiektywny, mogą uzasadniać korzystanie z dyspozycji tego przepisu (zob. m.in. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia: 13 lipca 1995 r. III KO 34/95 OSNKW 1995, z. 9 – 10, poz. 68; 7 listopada 1995 r. II KO 51/95 OSNKW 1996, z. 1 – 2, poz. 6; 2 czerwca 1995 r. II KO 19/95 OSNKW 1995, z. 9 – 10, poz. 67; 21 stycznia 2003 r. III KO 59/02 Lex nr 77010). Sytuacja taka zaistniała w niniejszej sprawie. W ocenie Sądu Najwyższego argumentacja przedstawiona przez Sąd Rejonowy w Radzyniu Podlaskim jest zasadna. Słuszna jest bowiem konstatacja, że jakkolwiek przeprowadzone przez prokuratora postępowanie sprawdzające nie dostarczyło podstaw do wszczęcia śledztwa, a tym bardziej do przedstawienia zarzutów jakiejkolwiek osobie, to jednak czyn, który toczy się postępowanie miał być dokonany przez konkretnie ustaloną osobę tj. Prezesa Sądu Rejonowego w Radzyniu Podlaskim, który jest zwierzchnikiem służbowym sędziów Sądu Rejonowego w Radzyniu Podlaskim. Powyższe może zatem wywołać uzasadnioną wątpliwość, co do bezstronności i niezawisłości orzekającego, który pozostaje w relacjach zawodowych i służbowych ze wskazanym sędzią pełniącym obowiązki Prezesa Sądu Rejonowego w Radzyniu Podlaskim. Taka sama zaś okoliczność występuje w odniesieniu do wszystkich sędziów pełniących obowiązki służbowe w tym Sądzie. Podsumowując, w realiach przedmiotowego wniosku, dobro wymiaru II KO 112/26 3 sprawiedliwości, o którym mowa w art. 37 § 1 k.p.k., uzasadnia odstąpienie od właściwości miejscowej i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu w Siedlcach, który znajduje się w bliskiej odległości od Sądu właściwego. Z powyższych względów, należało postanowić jak wyżej. [WB] [a.ł]

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 37 KPKart. 37 § 1 KPK§ 1

Źródło: Sąd Najwyższy, repozytorium https://repozytorium2.sn.pl, pozyskano 29.10.2026. Treść przetworzona przez legal-ai.pl (konwersja tekstu, podział na fragmenty, analiza AI, powiązania z innymi danymi); Sąd Najwyższy nie zatwierdza tych materiałów ani nie ponosi za nie odpowiedzialności. · PDF źródłowy