II KO 132/25
Izba Karna2025-11-27
Skład orzekający: Jarosław Matras
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zarządzenie o wyznaczeniu składu orzekającego w sprawie karnej, wydane przez osobę nieuprawnioną, jest prawnie skuteczne?Ratio decidendi
Zarządzenie o wyznaczeniu składu orzekającego w sprawie karnej, wydane przez osobę nieuprawnioną, jest prawnie bezskuteczne. W sytuacji, gdy sędzia jest wyłączony od wszelkich czynności w sprawie, a Prezes Izby nie może wydać zarządzenia o składzie z uwagi na ustawowe wyłączenie, kompetencje do wyznaczenia składu orzekającego przejmuje najstarszy stażem sędzia Sądu Najwyższego w danej izbie.Stan faktyczny
Sąd Najwyższy rozpoznał z urzędu skuteczność zarządzenia o wyznaczeniu składu orzekającego w sprawie II KO 132/25. Zarządzenie to zostało wydane przez przewodniczącego III Wydziału Izby Karnej "z up. Prezesa Sądu Najwyższego". Sędzia Z.K. był wyłączony od wszelkich czynności w tej sprawie. Prezes kierujący pracami Izby Karnej nie mógł wydać zarządzenia o składzie z uwagi na ustawowe wyłączenie.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy stwierdził prawną bezskuteczność zarządzenia o wyznaczeniu składu orzekającego i zarządził przedstawienie sprawy do wyznaczenia składu orzekającego najstarszemu stażem sędziemu Sądu Najwyższego w celu wyznaczenia składu.Pełny tekst orzeczenia
II KO 132/25 POSTANOWIENIE Dnia 27 listopada 2025 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jarosław Matras w sprawie B.W. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu bez udziału stron w dniu 27 listopada r. z urzędu skuteczności zarządzenia wydanego w dniu 9 października 2025 r. o wyznaczeniu składu orzekającego na podstawie art. 42 § 3 k.p.k. w zw. z art. 40 § 3 k.p.k. oraz § 16 ust. 5 w zw. z § 2 pkt 5 Regulaminu Sądu Najwyższego - per analogiam p o s t a n o w i ł: 1/ stwierdzić prawną bezskuteczność zarządzenia o wyznaczeniu składu orzekającego w sprawie II KO 132/25 wobec wydania go przez osobę nieuprawnioną; 2/ z uwagi na ustawowe wyłączenie SSN Z.K. od wszelkich czynności w sprawie II KO 132/25, w tym także tych, które mogą zmierzać do wyznaczenia do rozpoznania tej sprawy w określonym składzie - przez podległych mu przewodniczych wydziałów - przedstawić sprawę do wyznaczenia składu przewodniczącemu Wydziału I Izby Karnej jako najstarszemu stażem sędziego Sądu Najwyższego w celu wyznaczenia składu orzekającego w tej sprawie.
II KO 132/25 2 UZASADNIENIE Stosownie do art. 40 § 3 k.p.k. sędzia Z. K. jest wyłączony od podejmowania jakichkolwiek czynności w sprawie sygnalizacji wznowienia postępowania kasacyjnego (II KO 312/25), a to wobec faktu, iż wydał w tej sprawie orzeczenie co do którego sygnalizację wniesiono. Nie był uprawniony do wydania zarządzenia o składzie także przewodniczący III Wydziału, albowiem z mocy § 1 Zarządzenia Nr 14/2024 Prezesa kierującego pracami Izby Karnej z dnia 8 lipca 2024 r. zarządzenie o składzie może wydać tylko on, a zatem nie może wydać takiego zarządzenia inna osoba bez zmiany treści Zarządzenia nr 14/2024. Nie jest więc skuteczne prawnie wydane zarządzenie o wyznaczeniu składu z dnia 9 października 2025 r. skoro podpisał je „z up. Prezesa Sądu Najwyższego”, przewodniczący III Wydziału, albowiem takiego upoważnienia nie scedowano w treści zarządzenia nr 14/2024, a w tej sprawie Prezes Izby nie mógłby zmienić tego zarządzenia, albowiem z ustawy jest wyłączony. W sytuacji, gdy sędzia K. jest wyłączony od wszelkich czynności, a zatem także takich, które dotyczyłyby wyznaczenia składu, a nikt inny nie może być do tej czynności upoważniony, konieczne jest aby ustalić kto może być uprawniony do zrealizowania kompetencji Prezesa kierującego pracami Izby Karnej, a więc realizacji uprawnienia, o którym mowa w § 16 ust. 4 w zw. z ust. 2 pkt 5 Regulaminu Sądu Najwyższego. W takiej sytuacji procesowej, Sąd Najwyższy uznaje, że jedynym podmiotem uprawnionym do wyznaczenia składu jest przewodniczący wydziału w Izbie Karnej najstarszy stażem służby sędziowskiej na stanowisku Sędziego Sądu Najwyższego, czyli sędzia D.Ś. Z tych powodów należało orzec jak w postanowieniu. [WB] [a.ł]
II KO 132/25 3
Powiązane orzeczenia
- III KO 116/24 2024-12-19Czy zarządzenie Prezesa Izby Karnej Sądu Najwyższego o wyznaczeniu składu orzekającego w sprawie, w której sędzia został prawomocnie wyłączony od udziału, jest prawnie skuteczne?
- II DSK 8/18 2019-01-29Czy podejmowanie przez sąd orzekający decyzji niekorzystnych dla jednej ze stron postępowania, które wskazują na brak obiektywizmu i wolę bezstronnego rozstrzygnięcia sprawy, może stanowić podstawę do wyłączenia sędziego…
- V KO 64/25 2026-06-01Czy w sytuacji niemożności wyznaczenia sprawy w składzie zgodnym z prawem, Sąd Najwyższy powinien zawiesić postępowanie?
- III KO 10/22 2022-02-15Czy wniosek o wyłączenie sędziego, złożony w dniu przydzielenia sprawy do jego referatu, ale przed wydaniem przez niego postanowienia w tej sprawie, jest skuteczny?
- III KO 16/21 2021-03-15Czy sędzia Sądu Najwyższego, który brał udział w wydaniu wyroku, w którym rozważono kwestię stanowiącą przedmiot skargi, powinien zostać wyłączony od rozpoznania tej skargi?
Powołane przepisy
art. 42 § 3 KPKart. 40 § 3 KPK§ 3§ 16 ust. 5§ 2 pkt 5§ 1§ 16 ust. 4
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026. · PDF źródłowy