II KO 18/19
Izba Karna2019-03-27
Skład orzekający: Rafał Malarski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sąd, który jest organem pokrzywdzonym przez popełnione na jego terenie czyny zabronione, może być uznany za niezdolny do bezstronnego rozpoznania sprawy w rozumieniu art. 37 k.p.k.?Ratio decidendi
Sąd nie może być uznany za pokrzywdzonego w rozumieniu karnos-procesowym tylko z powodu popełnienia czynu zabronionego na jego terenie. Pokrzywdzonym jest ten, kogo przestępstwo dotyka bezpośrednio, naruszając jego dobro prawne. Brak jest podstaw do przekazania sprawy innemu sądowi, jeśli sąd właściwy miejscowo nie uzyskał statusu strony w postępowaniu przygotowawczym i nie można ustalić, że jego dobro prawne zostało naruszone lub zagrożone.Stan faktyczny
Sąd Rejonowy w W. wystąpił do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy karnej dotyczącej zarzutów z art. 270 § 1 k.k., art. 272 k.k., art. 273 k.k. oraz art. 300 § 2 i § 3 k.k. innemu sądowi równorzędnemu. Sąd Rejonowy uzasadnił wniosek tym, że jako jednostka pokrzywdzona popełnionymi czynami nie byłby bezstronnym arbitrem, a dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga odstąpienia od właściwości terytorialnej. Sąd Najwyższy rozpoznał sprawę na posiedzeniu bez udziału stron.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II KO 18/19 POSTANOWIENIE Dnia 27 marca 2019 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Rafał Malarski po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu bez udziału stron w dniu 27 marca 2019r., w sprawie H. P. i P. P.-S., oskarżonych o popełnienie czynu z art. 270 § 1 k.k. i in., inicjatywy przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, wyrażonej w postanowieniu Sądu Rejonowego w W. z dnia 7 lutego 2019r., sygn. akt III K […], na podstawie art. 37 k.p.k. p o s t a n o w i ł: odmówić przekazania sprawy. UZASADNIENIE Do Sądu Najwyższego wpłynął postulat Sądu Rejonowego w W. o przekazanie sprawy H. P. i P. P.-S., oskarżonych o popełnienie szeregu przestępstw przeciwko wiarygodności dokumentów, to jest czynów z art. 270 § 1 k.k., art. 272 k.k. i art. 273 k.k., oraz przestępstw przeciwko obrotowi gospodarczemu z art. 300 § 2 i § 3 k.k., innemu sądowi równorzędnemu. Sąd występujący wskazał na konieczność zastosowania delegacji z art. 37 k.p.k. ze względu na to, że jako jednostka pokrzywdzona dokonanymi czynami zabronionymi nie byłby bezstronnym arbitrem. Występując z przedmiotową inicjatywą, podniesiono, że dobro wymiaru sprawiedliwości, przemawiające za odstąpieniem w przedmiotowej sprawie od właściwości terytorialnej do jej rozpoznania, wyrażało się w gwarancji rzetelnego, obiektywnego procesu. Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
2 Opisana inicjatywa nie zasługiwała na uwzględnienie. Występujący Sąd upatrywał konieczność przekazania sprawy III K […] innemu sądowi równorzędnemu w przyjętym z góry założeniu, że skoro na terenie Sądu Rejonowego w W. popełniono czyny zabronione, o które oskarżone są H. P. i P. P.-S., to automatycznie ukształtowało to rolę tego Sądu jako pokrzywdzonego. Ze stanowiskiem Sądu właściwego miejscowo nie sposób było się zgodzić. Rozważania należało poprzedzić wyjaśnieniem, że pokrzywdzonym w rozumieniu karno- procesowym może być jedynie ten, kogo przestępstwo dotyka bezpośrednio, naruszając jego dobro prawne, chronione przez obrażony przez sprawcę przepis, lub zagrażając w ten sposób temu dobru. Analiza akt sprawy nie pozwoliła na ustalenie, że Sąd występujący należał do kręgu pokrzywdzonych w rozumieniu art. 49 § 1 k.p.k., gdyż do takiego wniosku nie uprawniał sam fakt popełnienia czynu zabronionego w budynku danego Sądu, a jednocześnie nie potwierdzono tezy, aby w wyniku dokonanych czynów zabronionych ucierpiało bądź było zagrożone dobro prawne organu występującego. Również w znaczeniu formalnym Sąd postulujący nigdy nie uzyskał statusu strony w postępowaniu przygotowawczym. Tym samym deklaracje Sądu Rejonowego w W. o przynależności do grona pokrzywdzonych czynami zarzucanymi oskarżonym były całkowicie gołosłowne i należało uznać ten punkt widzenia za nieporozumienie. Mając powyższe na względzie, dobitnie trzeba stwierdzić brak jakichkolwiek przejawów wątpliwości co do bezstronności Sądu właściwego terytorialnie i tym samym brak podstaw do wywiedzenia przeświadczenia o urzeczywistnieniu zagrożenia dla dobra wymiaru sprawiedliwości. Jednocześnie niepokój Sądu Najwyższego wzbudziła przewlekłość procedowania Sądu Rejonowego w W., przed którym zawisła sprawa III K […]. Co prawda przepis art. 37 k.p.k. nie zawiera żadnych ograniczeń czasowych co do występowania z określoną nim inicjatywą, jednak zauważyć wypadało, że od czasu wpłynięcia aktu oskarżenia w przedmiotowej sprawie do czasu podjęcia przez Sąd właściwy pierwszych czynności upłynęło ponad 2 lata, a dotychczasowe wysiłki, zamiast zmierzać do zakończenia sprawy, skierowane były na przerzucenie prowadzenia sprawy przez inny sąd niż właściwy z mocy ustawy.
3 Z tych powodów Sąd Najwyższy orzekł jak w dyspozytywnej części postanowienia.
Powiązane orzeczenia
- V KO 20/18 2018-02-20Czy okoliczność, że sąd właściwy do rozpoznania sprawy karnej może być uznany za pokrzywdzonego przestępstwem zarzucanym oskarżonemu, uzasadnia przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k.?
- V KO 76/13 2013-12-05Czy w sytuacji, gdy sąd właściwy miejscowo do rozpoznania sprawy występuje w procesie jako pokrzywdzony, a sędzia orzekający w tym sądzie ma występować jako świadek oskarżenia, zachodzą podstawy do przekazania sprawy inn…
- V KO 86/18 2018-12-20Czy w sytuacji, gdy pokrzywdzonym w sprawie karnej jest sędzia sądu właściwego do rozpoznania sprawy, istnieją podstawy do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości?
- V KO 108/17 2017-12-20Czy w sytuacji, gdy sędzia orzekający w danej sprawie jest jednocześnie pokrzywdzonym przestępstwem, należy przekazać sprawę do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu w celu wyeliminowania wątpliwości co do bezstronnośc…
- IV KO 78/10 2010-07-08Czy fakt, że sąd okręgowy jest jednym z pokrzywdzonych w sprawie karnej, uzasadnia przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości?
Powołane przepisy
art. 270 § 1 KKart. 37 KPKart. 272 KKart. 273 KKart. 300 § 2art. 49 § 1 KPK§ 1§ 2§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026. · PDF źródłowy