II KO 3/16
Izba Karna2016-02-26
Skład orzekający: Roman Sądej
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sytuacji, gdy postępowanie karne dotyczy sędziów sądu, który ma rozpoznać zażalenie na odmowę wszczęcia tego postępowania, należy przekazać sprawę innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że inicjatywa przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu, zgłoszona przez Sąd Rejonowy w S., zasługiwała na uwzględnienie. Wskazano, że dobro wymiaru sprawiedliwości, rozumiane także jako kształtowanie jego opinii społecznej, sprzeciwia się sytuacji, w której sędziowie tego samego sądu rozstrzygają o zasadności kierowanych wobec części z nich zarzutów. Mogłoby to bowiem rodzić przekonanie o braku obiektywizmu i wpływie innych przesłanek na treść orzeczenia.Stan faktyczny
Sąd Rejonowy w S. wystąpił z inicjatywą przekazania sprawy dotyczącej rozpoznania zażalenia na postanowienie o odmowie wszczęcia śledztwa. Postępowanie dotyczyło przekroczenia uprawnień przez sędziów tego sądu oraz funkcjonariuszy policji. Sąd Rejonowy uzasadnił wniosek obawą o naruszenie zasady obiektywizmu, gdyż sprawa dotyczyła jego sędziów.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił przekazać sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w T.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II KO 3/16 POSTANOWIENIE Dnia 24 lutego 2016 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Roman Sądej w sprawie zażalenia J. W. na postanowienie prokuratora Prokuratury Rejonowej w S. z dnia 16 listopada 2015 r. o odmowie wszczęcia śledztwa o czyn z art. 231 § 1 k.k., sygn. akt 1 Ds. […], po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 26 lutego 2016 r., inicjatywy przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, wyrażonej w postanowieniu Sądu Rejonowego w S. z dnia 13 stycznia 2016 r., sygn. akt II Kp […], na podstawie art. 37 k.p.k. postanowił: przekazać sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w T.. UZASADNIENIE Sąd Rejonowy w S. wystąpił z inicjatywą przekazania innemu sądowi równorzędnemu sprawy dotyczącej rozpoznania zażalenia J. W. na postanowienie prokuratora Prokuratury Rejonowej w S. z dnia 16 listopada 2015 r. o odmowie wszczęcia śledztwa w sprawie przekroczenia uprawnień przez sędziów tego Sądu oraz przez funkcjonariuszy lokalnej Komendy Powiatowej Policji. W pisemnych motywach Sąd wskazał, że skoro postępowanie główne dotyczyło sędziów tego Sądu to rozpoznanie środka odwoławczego przez Sąd Rejonowy w S. mogłoby rodzić wątpliwości co do respektowania zasady obiektywizmu, stanowiące zagrożenie dla dobra wymiaru sprawiedliwości w rozumieniu art. 37 k.p.k. Sąd Najwyższy zważył co następuje.
2 Inicjatywa Sądu występującego zasługiwała na uwzględnienie. Korzystanie przez Sąd Najwyższy z prerogatywy określonej w art. 37 k.p.k., następuje jedynie w wyjątkowych sytuacjach, gdy realnie zagrożone jest „dobro” wymiaru sprawiedliwości. Stan tego rodzaju wiązać należy m. in. z wystąpieniem w realiach konkretnej sprawy takich sytuacji, które mogłyby determinować społeczne przekonanie, choćby mylne, o braku warunków do obiektywnego procedowania przez sąd ustawowo właściwy. Przedstawiona przez Sąd występujący argumentacja wykazała, że owe wyjątkowe względy w sposób realny w sprawie niniejszej zaistniały. Zawiadomienie J. W. o popełnieniu przestępstwa niedopełnienia obowiązków służbowych dotyczyło bowiem między innymi sędziów Sądu Rejonowego w S.. Obecnie rozpoznaniu podlega zażalenie na odmowę wszczęcia postępowania w tej sprawie. Wskazany w art. 37 k.p.k. wzgląd na dobro wymiaru sprawiedliwości, rozumiany także jako kształtowanie o nim należytej opinii społecznej, sprzeciwia się takim sytuacjom, aby sędziowie tego samego sądu rozstrzygali o zasadności kierowanych wobec części z nich zarzutów. Mogłoby to bowiem stanowić asumpt do racjonalnego przekonania, że treść zapadłego orzeczenia zdeterminowana została przesłankami innymi, aniżeli tylko merytoryczne. W tej sytuacji procesowej Sąd Najwyższy przekazał sprawę dotyczącą rozpoznania zażalenia J. W. na postanowienie prokuratora Prokuratury Rejonowej w S. z dnia 16 listopada 2015 r. innemu, nieodległemu, sądowi równorzędnemu – Sądowi Rejonowemu w T., biorąc też pod uwagę wzgląd na ekonomikę procesową. Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy orzekł, jak w części dyspozytywnej postanowienia. [l.n]
Powiązane orzeczenia
- IV KO 37/23 2023-08-30Czy w sytuacji, gdy postępowanie karne dotyczy między innymi sędziów sądu właściwego miejscowo, przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu jest uzasadnione ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości?
- II KO 104/25 2025-06-12Czy w sytuacji, gdy zarzuty karne dotyczą sędziów orzekających w danym sądzie, a także innych funkcjonariuszy publicznych, a sprawa dotyczy zażalenia na odmowę wszczęcia śledztwa, istnieje podstawa do przekazania sprawy…
- I KO 73/24 2024-07-11Czy w sytuacji, gdy pokrzywdzonym w sprawie karnej jest sędzia sądu właściwego, zachodzi podstawa do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości?
- IV KO 100/17 2017-11-15Czy w sytuacji, gdy pokrzywdzonym w sprawie karnej jest sędzia orzekający w sądzie odwoławczym, a sprawę zainicjował prezes tego samego sądu, zachodzi podstawa do przekazania sprawy innemu równorzędnemu sądowi ze względu…
- IV KO 116/17 2017-12-07Czy w sytuacji, gdy sprawa dotyczy sędziów danego sądu, powinna ona być przekazana do innego sądu równorzędnego z uwagi na dbałość o dobro wymiaru sprawiedliwości?
Powołane przepisy
art. 231 § 1 KKart. 37 KPK§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 13.07.2026. · PDF źródłowy