IV KO 37/23

Izba Karna2023-08-30

Skład orzekający: Igor Zgoliński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w sytuacji, gdy postępowanie karne dotyczy między innymi sędziów sądu właściwego miejscowo, przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu jest uzasadnione ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że inicjatywa przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu, oparta na art. 37 k.p.k., jest zasadna, gdy postępowanie karne dotyczy między innymi sędziów sądu właściwego miejscowo. W takich okolicznościach dobro wymiaru sprawiedliwości, rozumiane jako kształtowanie przekonania społecznego o bezstronności organów, może być zagrożone, co uzasadnia przekazanie sprawy w celu wykluczenia obaw o obiektywizm orzekania.
Stan faktyczny
Sąd Okręgowy w K. wystąpił z inicjatywą przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu, powołując się na dobro wymiaru sprawiedliwości. Dotyczyło to postanowienia o odmowie wszczęcia śledztwa w sprawie przekroczenia uprawnień przez funkcjonariuszy publicznych, w tym sędziów Sądu Okręgowego w K., którzy mieli należeć do zorganizowanej grupy przestępczej. Sąd Okręgowy uznał, że rozpoznanie zażalenia na to postanowienie przez sędziów tego samego sądu godziłoby w jego bezstronność i zaufanie społeczne.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił przekazać sprawę do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu - Sądowi Okręgowemu w K.1.

Pełny tekst orzeczenia

IV KO 37/23 POSTANOWIENIE Dnia 30 sierpnia 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Igor Zgoliński w sprawie zażalenia na postanowienie asesora Prokuratury Rejonowej w K. z dnia 22 września 2022 r. o odmowie wszczęcia śledztwa w sprawie przekroczenia uprawnień, po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu, w dniu 30 sierpnia 2023 r., inicjatywy przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, zawartej w postanowieniu Sądu Okręgowego w K. z dnia 20 kwietnia 2023 r., sygn. akt XVI Kp 192/23, na podstawie art. 37 k.p.k. postanowił: przekazać sprawę do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu - Sądowi Okręgowemu w K.1. UZASADNIENIE Sąd Okręgowy w K. wystąpił w inicjatywą przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości (art. 37 k.p.k.) wskazując, że odmowa wszczęcia postępowania, na którą wpłynęło obecnie zażalenie dotyczyła przekroczenia w nieustalonym czasie w K. uprawnień przez działających wspólnie i w porozumieniu funkcjonariuszy publicznych – sędziów Sądu Okręgowego w K., Sądu Apelacyjnego w […] oraz prokuratorów Prokuratury Rejonowej w K. poprzez branie udziału w zorganizowanej grupie przestępczej mającej na celu popełnianie przestępstw na szkodę żalącego. Rozpoznanie w tych realiach środka odwoławczego przez sąd właściwy miejscowo na postanowienie odmawiające wszczęcia postępowania, mającego dotyczyć działalności IV KO 37/23 2 orzeczniczej między innymi sędziów tego sądu godziłoby w dobro wymiaru sprawiedliwości, które postrzegać należy w szczególności jako kształtowanie przekonania społecznego o bezstronności działania jego organów. Takie uwarunkowania mogą bowiem wzbudzać, choć z reguły mylne, to jednak osadzone w realnych podstawach przekonanie o braku warunków do obiektywnego procedowania, które w tym wypadku powinno mieć miejsce przed innym sądem równorzędnym. Dopiero więc przekazanie sprawy w trybie art. 37 k.p.k. pozwoli powyższym implikacjom skutecznie zapobiec. Sąd Najwyższy, co następuje. Inicjatywa Sądu Okręgowego w K. okazała się zasadna. Przesłanka dobra wymiaru sprawiedliwości, o której mowa w art. 37 k.p.k., materializuje się w dbałości o jego wizerunek w odbiorze społecznym. Jeżeli zachodzą w sprawie okoliczności, które czynią realną obawę o negatywny odbiór działalności orzeczniczej sądu właściwego miejscowo, przekazanie sprawy w trybie powyższego przepisu okazuje się koniecznym instrumentem, mającym tego rodzaju negatywnemu wydźwiękowi zapobiegać. Okoliczności zaprezentowane przez Sąd Okręgowy w K. uzasadniały zastosowanie instytucji określonej w art. 37 k.p.k. Wystąpiła tu bowiem podstawa do uznania, że w przypadku pozostawienia sprawy w gestii sądu właściwego miejscowo dobro wymiaru sprawiedliwości mogłoby być zagrożone z powodu przedawnionych uwarunkowań personalnych, tj. faktu że postępowanie, którego odmówiono wszczęcia dotyczyło między innymi sędziów sądu właściwego. W orzecznictwie Sądu Najwyższego ugruntowany jest pogląd, że tego rodzaju sytuacja rodzi uzasadnioną potrzebę zastosowania powyższego przepisu jako podstawy do przekazania sprawy innemu sadowi równorzędnemu w celu wykluczenia ewentualnych obaw o respektowanie gwarancji obiektywizmu orzekania (np. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 9 lutego 2023 r., V KO 113/22; z dnia 23 marca 2023 r., III KO 26/23; z dnia 27 marca 2023 r., IV KO 20/23; z dnia 10 maja 2023 r., III KO 42/23). IV KO 37/23 3 Mając zatem na uwadze zaistniałe w sprawie okoliczności niezbędne stało się przekazanie sprawy poza obszar apelacji katowickiej, tj. Sądowi Okręgowemu w K.1. D. P. [ł.n]

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 37 KPK

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026. · PDF źródłowy