III KO 42/23

Izba Karna2023-05-10

Skład orzekający: Paweł Wiliński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w sytuacji, gdy przedmiotem rozpoznania jest zażalenie na postanowienie o odmowie wszczęcia śledztwa w sprawie przekroczenia uprawnień przez sędziego sądu, a sędzia ten orzeka w tym sądzie od wielu lat i utrzymuje kontakty służbowe i koleżeńskie z innymi sędziami, zachodzą podstawy do przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. w celu uniknięcia zarzutów o brak obiektywizmu?
Ratio decidendi
Instytucja właściwości z delegacji (art. 37 k.p.k.) ma charakter wyjątkowy i może być stosowana, gdy szczególne względy związane z dobrem wymiaru sprawiedliwości przemawiają za taką koniecznością. Okoliczności, które mogą wpływać na swobodę orzekania lub stwarzać przekonanie o braku warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy, uzasadniają przekazanie sprawy innemu sądowi. W sytuacji, gdy przedmiotem sprawy jest zażalenie na odmowę wszczęcia śledztwa w sprawie przekroczenia uprawnień przez sędziego orzekającego w danym sądzie od lat i utrzymującego tam relacje służbowe i towarzyskie, przekazanie sprawy innemu sądowi jest uzasadnione w celu uniknięcia zarzutów o brak obiektywizmu.
Stan faktyczny
Sąd Rejonowy w S. zwrócił się do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. Przedmiotem sprawy było zażalenie pokrzywdzonego na postanowienie o odmowie wszczęcia śledztwa w sprawie przekroczenia uprawnień przez sędziego tego sądu. Sędzia ten orzeka w sądzie od wielu lat i utrzymuje kontakty służbowe i koleżeńskie z innymi sędziami.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uwzględnił wniosek Sądu Rejonowego w S. i przekazał sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Szydłowcu.

Pełny tekst orzeczenia

III KO 42/23 POSTANOWIENIE Dnia 10 maja 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Paweł Wiliński w sprawie z zażalenia pokrzywdzonego W.B. po rozpoznaniu sprawy na posiedzeniu w dniu 10 maja 2023 r., wniosku Sądu Rejonowego w S. zawartego w postanowieniu z dnia 29 marca 2023 r., sygn. akt II Kp [...] o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, na podstawie art. 37 k.p.k. p o s t a n o w i ł: uwzględnić wniosek i przekazać sprawę Sądu Rejonowego w S., sygn. akt II Kp [...] do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Szydłowcu. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 29 marca 2023 r., sygn. akt II Kp [...], Sąd Rejonowy w S. zwrócił się do Sądu Najwyższego w trybie art. 37 k.p.k. o przekazanie sprawy o sygn. akt II Kp [...] do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. W uzasadnieniu Sąd wnioskujący wskazał, że przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie jest zażalenie W.B. na postanowienie o odmowie wszczęcia śledztwa w sprawie prowadzonej z jego zawiadomienia o przekroczeniu uprawnień przez sędziego Sądu Rejonowego w S. - X.Y., który od wielu lat w tym sądzie orzeka, utrzymuje kontakty służbowe i koleżeńskie z orzekającymi tam sędziami, jak i kształtuje zależność służbową wobec pozostałych pracowników. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek Sądu Rejonowego w S. zasługuje na uwzględnienie. III KO 42/23 2 Instytucja tzw. właściwości z delegacji, określona w art. 37 k.p.k., ma charakter wyjątkowy, a zatem stosowana może być w sytuacjach gdy szczególne i nadzwyczajne względy związane z dobrem wymiaru sprawiedliwości mogą przemawiać za taką koniecznością. Należą do nich okoliczności, które mogą wywierać wpływ na swobodę orzekania lub stwarzać przekonanie o braku warunków do rozpoznania tej sprawy w sposób obiektywny (por. m.in. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 8 marca 2006 r., IV KO 9/06, postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 22 grudnia 2021 r., III KO 92/21). W realiach niniejszej sprawy, której przedmiotem jest rozpoznanie zażalenia W.B. na postanowienie prokuratora Prokuratury Rejonowej Kielce-Zachód w Kielcach, o odmowie wszczęcia śledztwa w sprawie prowadzonej z jego zawiadomienia w przedmiocie przekroczenia uprawnień przez sędziego Sądu Rejonowego w S., celem uniknięcia potencjalnych choćby zarzutów, które mogłyby wskazywać na brak obiektywizmu i bezstronności sędziów tego Sądu przy rozpoznawaniu sprawy, zasadne jest by rozpoznał ją inny sąd. Wieloletnie orzekanie sędziego X.Y. w tym Sądzie oraz utrzymywanie przez niego zarówno kontaktów służbowych, jak i towarzyskich z sędziami tego Sądu, stanowi dostateczną argumentację do uwzględnienia wniosku w trybie art. 37 k.p.k. Z powyższych względów, sprawę przekazano innemu sądowi równorzędnemu, który znajduje się w nieodległej od siedziby Sądu wnioskującego lokalizacji lecz na obszarze innej apelacji (lubelskiej), co zapewni gwarancję obiektywnego rozpoznania przedmiotowej sprawy. Z uwagi na powyższe, Sąd Najwyższy orzekł jak w postanowieniu.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 37 KPK

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026. · PDF źródłowy