II KO 30/23
Izba Karna2023-03-28
Skład orzekający: Jacek Błaszczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu, gdy sędzia rozpoznający sprawę zna prokuratora, który jest powiązany ze sprawą, a wnioski o wyłączenie sędziego nie zostały uwzględnione?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że dobro wymiaru sprawiedliwości przemawia za przekazaniem sprawy innemu sądowi równorzędnemu, gdy istnieją wątpliwości co do obiektywizmu i bezstronności sądu ze względu na relacje służbowe i towarzyskie sędziów z prokuratorem powiązanym ze sprawą, a wnioski o wyłączenie nie zostały uwzględnione. Przekazanie sprawy jest uzasadnione, aby uniknąć zarzutów o brak obiektywizmu i zapewnić sprawiedliwe rozstrzygnięcie.Stan faktyczny
Sąd Rejonowy w Puławach wystąpił do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu. Wnioskujący Sąd wskazał, że sprawa dotyczy prokuratora Prokuratury Rejonowej w Puławach, który jest znany sędziemu referentowi z racji wykonywanych czynności służbowych. Złożony przez sędziego wniosek o wyłączenie nie został uwzględniony, a skarżąca zwróciła uwagę na możliwość wystąpienia bezwzględnej przyczyny odwoławczej. Sąd Najwyższy uznał wniosek za zasadny.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy przekazał sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Łukowie.Pełny tekst orzeczenia
II KO 30/23 POSTANOWIENIE Dnia 28 marca 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jacek Błaszczyk po rozpoznaniu w sprawie z zażalenia pokrzywdzonej Z. W. na postanowienie prokuratora Prokuratury Rejonowej w Puławach z dnia 15 kwietnia 2021 r., sygn. akt PR 1 Ds. 477.2021 w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 28 marca 2023 r., wniosku Sądu Rejonowego w Puławach zawartego w postanowieniu z dnia 11 stycznia 2023 r., sygn. akt II Kp 198/21 o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. p o s t a n o w i ł: przekazać sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Łukowie. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 11 stycznia 2023 r., sygn. akt II Kp 198/21, Sąd Rejonowy w Puławach, na podstawie art. 37 k.p.k., wystąpił do Sądu Najwyższego z wnioskiem przekazania sprawy z zażalenia pokrzywdzonej Z.W. Wnioskujący Sąd wskazał, że sprawa niniejsza dotyczy Prokuratora Prokuratury Rejonowej w P., który jest znany sędziemu referentowi z racji wykonywanych czynności służbowych. Jednocześnie, wnioskujący Sąd podkreślił, że złożony przez sędziego referenta wniosek w trybie art. 41 k.p.k. nie został uwzględniony. Nadto wskazano także, że
II KO 30/23 2 skarżąca w niniejszej sprawie Z.W. zwróciła uwagę na możliwość wystąpienia bezwzględnej przyczyny odwoławczej. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek Sądu Rejonowego w Puławach jest zasadny i zasługuje na uwzględnienie. Korzystanie z właściwości z delegacji przewidzianej ustawowo w przepisie art. 37 k.p.k. może nastąpić wyjątkowo, jako odstępstwo od konstytucyjnej zasady rozpoznania sprawy przez sąd właściwy (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP) – i jedynie w sytuacji, gdy zostanie wykazane, że dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga takiego postąpienia. Niniejsza sprawa dotyczy zawiadomienia o przestępstwie, którego miał dopuścić się Prokurator Prokuratury ściśle współpracującej z Sądem właściwym. Jak wskazano, sędziowie tego sądu (co wynika też z wniosków składanych w trybie art. 41 k.p.k.) utrzymują relacje służbowe, a niektórzy także i towarzyskie ze wskazanym w zawiadomieniu o popełnieniu przestępstwa prokuratorem, co w sytuacji prowadzenia przez ten sąd postępowania w sprawie, mogłoby budzić podejrzenia, co do braku sprawiedliwego i obiektywnego rozstrzygnięcia. Dla uniknięcia w takim wypadku zarzutów, które mogłyby rzutować na brak obiektywizmu i bezstronności przy rozpoznaniu sprawy, celowe jest, by była ona rozpoznana przez inny Sąd Rejonowy. Stanowisko takie jest zgodne z dotychczasową praktyką Sądu Najwyższego (vide: m. in. postanowienie z dnia 7 czerwca 2018 r., V KO 41/18, LEX nr 2506137). Mając na względzie zrozumiałą i przekonującą argumentację przedstawioną w uzasadnieniu wystąpienia sądu właściwego miejscowo i rzeczowo do rozpoznania wniesionego środka odwoławczego, uznać należało, że dobro wymiaru sprawiedliwości przemawia za przekazaniem rozpoznania sprawy do innego sądu równorzędnego. Nic nie stoi obecnie na przeszkodzie, aby sądem tym był Sąd Rejonowy w Łukowie. Pozostaje on w stosunkowo bliskiej odległości od P. i ewentualny dojazd stron, czy świadków, nie powinien stanowić nadmiernej uciążliwości. Z tych też powodów orzeczono jak w sentencji.
II KO 30/23 3
Powiązane orzeczenia
- II KO 76/21 2021-11-09Czy dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu, jeżeli świadkami w sprawie są pracownicy i sędziowie sądu, w którym sprawa się toczy, a oskarżony jest o zniszczenie akt innej spra…
- II KO 188/25 2025-11-26Czy w sytuacji, gdy stroną postępowania jest sędzia lub prokurator z tego samego okręgu, dobro wymiaru sprawiedliwości przemawia za przekazaniem sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k.?
- IV KO 166/19 2019-12-18Czy dobro wymiaru sprawiedliwości uzasadnia przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu, gdy pokrzywdzony zarzuca popełnienie przestępstw przez sędziów, prokuratorów, adwokatów i komorników w postępowaniach związanych…
- IV KO 171/21 2022-01-20Czy dobro wymiaru sprawiedliwości uzasadnia przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu, gdy pokrzywdzona jest sędzią sądu miejscowo właściwego, a postępowanie dotyczy podejrzenia popełnienia przestępstw przez innych…
- III KO 58/25 2025-04-16Czy dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu, gdy stroną postępowania jest sędzia, który pozostaje w ścisłych relacjach zawodowych z innymi sędziami i pracownikami sądu właściwe…
Powołane przepisy
art. 37 KPKart. 41 KPKart. 45 ust. 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 13.07.2026. · PDF źródłowy