II KO 41/21

Izba Karna2021-06-11

Skład orzekający: Paweł Wiliński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy istnieją podstawy do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. ze względu na potencjalne wątpliwości co do bezstronności sądu wynikające z przeszłości zawodowej pokrzywdzonej?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu, gdy istnieją szczególne okoliczności mogące wpływać na swobodę orzekania lub stwarzać przekonanie o braku warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy. W analizowanym przypadku, fakt, że pokrzywdzona przez kilka lat pracowała jako asystentka sędziego w sądzie właściwym miejscowo i w wydziale właściwym do rozpatrzenia sprawy, uzasadnia przyjęcie, że w odbiorze społecznym może zrodzić się przekonanie o braku warunków do bezstronnego rozpoznania sprawy.
Stan faktyczny
Sąd Rejonowy w Ł. zwrócił się do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. Uzasadnieniem był fakt, że pokrzywdzona, występująca jako oskarżyciel posiłkowy, w przeszłości pracowała jako asystentka sędziego w tym samym sądzie i wydziale. Istniały obawy, że jej relacje koleżeńskie z sędziami i pracownikami sekretariatu mogą podważyć obiektywność i bezstronność sądu.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uwzględnił wniosek i przekazał sprawę Sądu Rejonowego w Ł. do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt II KO 41/21 POSTANOWIENIE Dnia 11 czerwca 2021 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Paweł Wiliński w sprawie P. N. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 11 czerwca 2021 r., wniosku Sądu Rejonowego w Ł. zawartego w postanowieniu z dnia 19 kwietnia 2021 r., sygn. akt IV K (…) o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, na podstawie art. 37 k.p.k. p o s t a n o w i ł: uwzględnić wniosek i przekazać sprawę Sądu Rejonowego w Ł. o sygn. akt IV K (…) do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Ł. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 19 kwietnia 2021 r. Sąd Rejonowy w Ł. zwrócił się do Sądu Najwyższego w trybie art. 37 k.p.k. o przekazanie sprawy o sygn. akt IV K (…) do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. Uzasadnieniem dla tego wystąpienia jest okoliczność, że pokrzywdzoną w przedmiotowej sprawie, która złożyła oświadczenie o woli występowania w sprawie w charakterze oskarżyciela posiłkowego, jest M.S., która w przeszłości przez okres kilku lat (do około 2012 r.) pracowała na stanowisku asystenta sędziego w IV Wydziale Karnym Sądu Rejonowego w Ł., przez co łączą ją zarówno z większością orzekających w tym wydziale sędziów, jak i pracownikami sekretariatu relacje koleżeńskie, co z kolei może zrodzić wątpliwości dotyczące obiektywności i bezstronności tego Sądu w rozstrzygnięciu przedmiotowej sprawy. To zaś uzasadnia, zdaniem Sądu 2 wnioskującego, wystąpienie do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy - w trybie art. 37 k.p.k. - innemu sądowi równorzędnemu. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek Sądu Rejonowego w Ł. zasługuje na uwzględnienie. Zdaniem Sądu Najwyższego dobro wymiaru sprawiedliwości oceniane przez pryzmat realiów przedmiotowej sprawy bezsprzecznie wskazuje na potrzebę rozpoznania sprawy przez sąd inny, aniżeli właściwy miejscowo. Zgodnie z jednolitym orzecznictwem Sądu Najwyższego - dobro wymiaru sprawiedliwości w rozumieniu art. 37 k.p.k. wtedy wymaga przekazania sprawy innemu, niż miejscowo właściwy, sądowi równorzędnemu, gdy zaistnieją w sprawie takie szczególne okoliczności, które mogą wywierać wpływ na swobodę orzekania lub stwarzać przekonanie o braku warunków do rozpoznania tej sprawy w sposób obiektywny (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 8 marca 2006 r., sygn. akt IV KO 9/06). W analizowanej sprawie wyłoniła się potrzeba zastosowania instytucji właściwości delegacyjnej z art. 37 k.p.k. Fakt, że pokrzywdzoną, występującą w charakterze oskarżyciela posiłkowego w niniejszej sprawie jest osoba, która przez okres kilku lat, w okresie stosunkowo nieodległym, tj. do 2012 r. zajmowała stanowisko asystenta sędziego nie tylko w sądzie właściwym miejscowo do rozstrzygnięcia sprawy, ale nawet w wydziale tego Sądu właściwym do rozpatrzenia sprawy, uzasadnia przyjęcie, że w odbiorze społecznym może zrodzić się przekonanie o braku warunków do bezstronnego rozpoznania sprawy przez sąd właściwy. Nie ulega bowiem wątpliwości, że stosunki koleżeńskie, które pokrzywdzona nawiązała z większością sędziów orzekających w IV Wydziale Karnym Sądu Rejonowego w Ł., jak również z pracownikami sekretariatu, i które zgodnie ze stanowiskiem Sądu wnioskującego utrzymuje do dziś, mogą spowodować u postronnego, obiektywnego, niezainteresowanego bezpośrednio rozstrzygnięciem obserwatora takiego procesu wątpliwości co do tego, czy wydane w sprawie orzeczenie jest wyłącznie wynikiem obiektywnego i sprawiedliwego rozstrzygnięcia sprawy, czy też może na jego treść miały wpływ osobiste, interpersonalne relacje członków składu orzekającego z pokrzywdzoną. Dowodem 3 potwierdzającym istnienie powyższych relacji jest złożenie przez czterech sędziów orzekających w IV Wydziale Karnym Sądu Rejonowego w Ł. oświadczeń w trybie art. 41 § 1 k.p.k. Dla uniknięcia tego typu potencjalnych insynuacji czy podejrzeń celowym jest zatem uwzględnienie wniosku Sądu Rejonowego w Ł. i przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. Kierując się przedstawionymi wyżej motywami, Sąd Najwyższy, na podstawie art. 37 k.p.k., zdecydował o przekazaniu niniejszej sprawy do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Ł.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 37 KPKart. 41 § 1 KPK§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026. · PDF źródłowy