V KO 137/24
Izba Karna2024-11-26
Skład orzekający: Ryszard Witkowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy istnieją podstawy do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości, gdy powiązania zawodowe uczestników postępowania z sędziami sądu miejscowo właściwego mogą budzić wątpliwości co do bezstronności rozpoznania sprawy?Ratio decidendi
Przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. jest dopuszczalne, gdy dobro wymiaru sprawiedliwości tego wymaga. Dobro wymiaru sprawiedliwości może uzasadniać takie przekazanie, gdy istnieją powody związane z ujemnym wpływem na swobodę orzekania lub gdy mogą powstać wątpliwości co do obiektywnego rozpoznania sprawy. Dotyczy to sytuacji, w których konfiguracja zawodowych powiązań uczestników postępowania z sądem miejscowo właściwym może wywoływać u obserwatorów obawy o bezstronność rozpoznania sprawy, nawet jeśli wątpliwości te są błędne.Stan faktyczny
Sąd Rejonowy w Wejherowie zwrócił się do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy karnej innemu sądowi. Sąd Rejonowy wskazał, że status pokrzywdzonego jako Komendanta Wojewódzkiego Policji, jego ścisła współpraca z sądami apelacji gdańskiej oraz powiązania zawodowe z prokuratorem i funkcjonariuszem policji, którzy są stronami postępowania, mogą budzić wątpliwości co do bezstronności rozpoznania sprawy. Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uwzględnił wniosek i przekazał sprawę Sądu Rejonowego w Wejherowie do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Bartoszycach.Pełny tekst orzeczenia
V KO 137/24 POSTANOWIENIE Dnia 26 listopada 2024 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Ryszard Witkowski w sprawie K.O. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 26 listopada 2024 r. wniosku zawartego w postanowieniu Sądu Rejonowego w Wejherowie z 13 listopada 2024 r. sygn. akt II K 2170/21, o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu, na podstawie art. 37 k.p.k. p o s t a n o w i ł: uwzględnić wniosek i sprawę Sądu Rejonowego w Wejherowie, przekazać do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Bartoszycach. [J.J.] UZASADNIENIE Przed Sądem Rejonowym w Wejherowie zawisła sprawa z wniosku Prokuratora Prokuratury Rejonowej w Gdyni złożonego na podstawie art. 324 k.p.k. o umorzenie wobec K. O. postępowania karnego o czyn z art. 234 k.k. w zb. z art. 212 § 1 k.k. w zw. z art. 12 § 1 k.k. w zw. z art 11 § 2 k.k. w zw. z art. 31 § 1 k.k. i in. i orzeczenie środków zabezpieczających. Zdaniem Sądu Rejonowego w Wejherowie okoliczność, iż jedna z osób posiadająca status pokrzywdzonego to X. Y., który objął stanowisko Komendanta Wojewódzkiego Policji w G., co oznacza że jest przełożonym funkcjonariuszy policji na terenie całego województwa, jak też jego ścisłą współpracę zarówno z sądami apelacji gdańskiej, jak i władzami administracji rządowej w województwie
V KO 137/24 2 tudzież treść zarzutów, które w tym postępowaniu dotyczy również prokuratora Prokuratury Rejonowej w Starogardzie Gdańskim – X.1 Y.1 (czyn I) oraz funkcjonariusza Policji X.2 Y.2 (czyn III), znanych sędziom tego sądu na płaszczyźnie służbowej, powoduje sytuację, w której niezależnie od sposobu rozstrzygnięcia sprawy, tak po stronie uczestników postępowania, jak i w odbiorze społecznym, pojawić się mogą realne wątpliwości co do tego, czy rozpoznanie sprawy wolne było od jakichkolwiek poza procesowych wpływów. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Zgodnie z art. 37 k.p.k. powodem przekazania sprawy przez Sąd Najwyższy innemu sądowi równorzędnemu może być tylko dobro wymiaru sprawiedliwości. Jest to przesłanka o charakterze ogólnym i wybitnie ocennym. Sąd Najwyższy w swoim orzecznictwie przyjmuje, że przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu mogą uzasadniać powody wiązane z ujemnym wpływem na swobodę orzekania lub które mogą stwarzać przekonanie o braku warunków do rozpoznania sprawy w sposób obiektywny (por. np. postanowienia Sądu Najwyższego: z 13 lipca 1995 r. sygn. akt III KO 34/95, OSNKW 1995, z. 9-10, poz. 68; z 17 maja 2001 r. sygn. akt IV KO 21/01, OSNKW 2001, z. 7 – 8, poz. 58). Dobro wymiaru sprawiedliwości może także uzasadniać uruchomienie trybu, określonego w art. 37 k.p.k., wtedy, gdy w następstwie konkretnych okoliczności może powstać w społecznym odbiorze przekonanie (nawet błędne), że sprawa nie zostanie bezstronnie rozpoznana (por. np. postanowienia Sądu Najwyższego: z 5 stycznia 2001 r. sygn. akt III KO 105/00; z 12 lutego 2002 r. sygn. V KO 3/02). Tak jest między innymi, gdy konfiguracja zawodowych powiązań uczestników postępowania z sądem miejscowo właściwym może wywoływać u zewnętrznych obserwatorów obawy, czy ta sprawa będzie rozpoznana w warunkach wolnych od wszelkiego rodzaju nacisków, nawet tylko tych będących następstwem samej świadomości istnienia służbowych powiązań sędziów tego sądu (por. np. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 14 lipca 2010 r., sygn. akt V KO 66/10, z dnia 14 kwietnia 2021 r., sygn. akt IV KO 26/21). Mając na względzie tak rozumiane pojęcie dobra wymiaru sprawiedliwości, Sąd Najwyższy uznał, iż okoliczności, które przedstawiono w uzasadnieniu postanowienia Sądu Rejonowego w Wejherowie, mogą powodować powstanie
V KO 137/24 3 w odbiorze zewnętrznym przekonania o braku warunków do bezstronnego jej rozpoznania przez ten Sąd Rejonowy. Kierując się tym, Sąd Najwyższy postanowił, przekazać sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Bartoszycach tj. sądowi spoza obszaru objętego właściwością apelacji gdańskiej, do której należy Sąd Rejonowy w Wejherowie. [J.J.] r.g.
Powiązane orzeczenia
- V KO 59/22 2022-07-14Czy istnieją podstawy do przekazania sprawy karnej innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości, gdy wśród pokrzywdzonych i uczestników postępowania znajdują się osoby powiązane zawodowo ze skł…
- V KO 76/25 2025-05-22Czy istnieją podstawy do przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości, gdy relacje między sędziami sądu właściwego miejscowo mogą budzić wątpliwości co do obie…
- V KO 93/23 2023-10-24Czy istnieją podstawy do przekazania sprawy karnej innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości, gdy pokrzywdzony wskazuje na bliskie relacje zawodowe między podejrzanym a sędziami sądu właściw…
- V KO 16/24 2024-03-26Czy istnieją podstawy do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości, gdy sędzia orzekający w sądzie miejscowo właściwym jest powiązany zawodowo z osobą, której zarzuty doty…
- II KO 59/23 2023-05-30Czy istnieją podstawy do przekazania sprawy karnej do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu ze względu na uzasadnione wątpliwości co do bezstronności i rzetelności rozpoznania sprawy przez sąd właściwy miejscowo, wynik…
Powołane przepisy
art. 37 KPKart. 324 KPKart. 234 KKart. 212 § 1 KKart. 12 § 1 KKart 11 § 2 KKart. 31 § 1 KK§ 1§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026. · PDF źródłowy