II KO 54/21
Izba Karna2021-07-15
Skład orzekający: Waldemar Płóciennik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sytuacji, gdy przedmiotem postępowania jest zarzut popełnienia przestępstwa przez sędziego sądu właściwego do rozpoznania sprawy, przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu jest uzasadnione dobrem wymiaru sprawiedliwości?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy może przekazać sprawę do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, jeżeli wymaga tego dobro wymiaru sprawiedliwości. W sytuacji, gdy przedmiotem postępowania jest zarzut popełnienia przestępstwa przez sędziego sądu właściwego do rozpoznania sprawy, przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu jest uzasadnione, aby uniknąć nawet błędnego wrażenia stronniczości lub braku obiektywizmu w odbiorze społecznym, niezależnie od rzeczywistego obiektywizmu orzekających sędziów.Stan faktyczny
Prokurator odmówił wszczęcia śledztwa w sprawie niedopełnienia obowiązków służbowych przez sędziego Sądu Rejonowego w W. poprzez wydanie postanowienia w konkretnej sprawie. L. J. złożył zażalenie na to postanowienie. Sąd Rejonowy w W., uznając, że wymaga tego dobro wymiaru sprawiedliwości, wystąpił do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu. Sąd Najwyższy uwzględnił wniosek.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy przekazał sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w P.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II KO 54/21 POSTANOWIENIE Dnia 15 lipca 2021 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Waldemar Płóciennik w sprawie z zażalenia L. J. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 15 lipca 2021 r., wniosku Sądu Rejonowego w W. o przekazanie sprawy o sygn. akt II Kp (…) do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. p o s t a n o w i ł przekazać sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w P. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 30 czerwca 2020 r., sygn. akt I Ds. (…), prokurator Prokuratury Rejonowej w W. odmówił wszczęcia śledztwa „w sprawie niedopełnienia obowiązków służbowych i przekroczenia uprawnień przez funkcjonariusza publicznego sędziego Sądu Rejonowego w W. poprzez wydanie postanowienia w dniu 10 stycznia 2020 r. w sprawie II Kp (…), czym miał działać na szkodę interesu L. J., tj. o czyn z art. 231 § 1 k.k.” Postanowienie to zaskarżone zostało zażaleniem wniesionym przez L. J., które wpłynęło do właściwego do jego rozpoznania Sądu Rejonowego w W.. Sąd ten, postanowieniem z dnia 17 czerwca 2021 r. wystąpił do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości. Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
2 Inicjatywa Sądu właściwego do rozpoznania sprawy zasługuje na uwzględnienie. Regułą wynikającą z przepisów procesowych jest rozpoznanie sprawy przez sąd właściwy miejscowo. Odstępstwo od niej, jako naruszające zasadę gwarancyjną, winno mieć charakter wyjątkowy. Zgodnie z art. 37 k.p.k., Sąd Najwyższy może z inicjatywy właściwego sądu przekazać sprawę do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, jeżeli wymaga tego dobro wymiaru sprawiedliwości. Jak słusznie zauważono w uzasadnieniu postanowienia Sądu Rejonowego, dobrem wymiaru sprawiedliwości jest m.in. uniknięcie, w realiach konkretnej sprawy, obawy, iż w odbiorze społecznym rozpoznanie sprawy przez sąd właściwy mogłoby być postrzegane jako nieobiektywne czy wręcz stronnicze, niezależnie od tego, że orzekający w sprawie sędziowie zachowaliby w rzeczywistości pełny obiektywizm. W rozpoznawanej sprawie czyn będący przedmiotem osądu miał zostać popełniony przez sędziego Sądu właściwego do rozpoznania sprawy w związku z wykonywaniem przez tego sędziego obowiązków orzeczniczych. W opisanej sytuacji, by uniknąć nawet błędnego wrażenia, iż dochodzi do orzekania przez sąd właściwy do rozpoznania zażalenia we „własnej” sprawie, konieczne było przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu. Na marginesie należy zauważyć, że z perspektywy sprawności postępowania zaniepokojenie winna budzić okoliczność, że zażalenie przedstawione zostało Sądowi wraz z aktami w dniu 20 października 2020 r., akta przedłożono sędziemu następnego dnia (k – 8), a postanowienie w trybie art. 37 k.p.k. wydano dopiero w dniu 17 czerwca 2021 r.
Powiązane orzeczenia
- II KO 23/13 2013-05-24Czy w sytuacji, gdy przedmiotem postępowania karnego jest potencjalna odpowiedzialność karna osoby najbliższej dla sędziego sądu właściwego do rozpoznania sprawy, należy przekazać sprawę innemu sądowi równorzędnemu ze wz…
- IV KO 24/20 2020-04-28Czy w sytuacji, gdy zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa dotyczy bezpośrednio działań sędziów sądu właściwego do rozpoznania sprawy, zachodzi podstawa do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu ze względu na d…
- III KO 132/25 2025-10-01Czy zachodzi podstawa do przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości, gdy przedmiot postępowania dotyczy zachowania sędziego sądu instancyjnie wyższego?
- IV KO 19/22 2022-04-04Czy w sytuacji, gdy postępowanie dotyczy sędziego pełniącego służbę w danym sądzie, zachodzą podstawy do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości?
- III KO 20/22 2022-03-30Czy w sytuacji, gdy zarzuty w zażaleniu dotyczą zachowania sędziego sądu rejonowego, które miało miejsce w tym samym sądzie i przy wykonywaniu czynności orzeczniczych, a sędzia ten jest osobą znaną w środowisku sądowym,…
Powołane przepisy
art. 37 KPKart. 231 § 1 KK§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026. · PDF źródłowy