III KO 20/22
Izba Karna2022-03-30
Skład orzekający: Dariusz Kala
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sytuacji, gdy zarzuty w zażaleniu dotyczą zachowania sędziego sądu rejonowego, które miało miejsce w tym samym sądzie i przy wykonywaniu czynności orzeczniczych, a sędzia ten jest osobą znaną w środowisku sądowym, przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu jest uzasadnione ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu jest uzasadnione ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości, gdy zarzuty w zażaleniu dotyczą zachowania sędziego sądu rejonowego, które miało miejsce w tym samym sądzie i przy wykonywaniu czynności orzeczniczych. Konfiguracja osobisto-zawodowych powiązań osoby, której dotyczy postanowienie o odmowie wszczęcia śledztwa, wymaga, aby sprawę rozpoznał inny równorzędny sąd położony poza obszarem właściwości sądu apelacyjnego. Tylko takie posunięcie gwarantuje przeprowadzenie postępowania w sposób wolny od podejrzeń co do braku bezstronności sędziów orzekających w sprawie.Stan faktyczny
W. i J. C. złożyli pisma wskazujące na uchybienia sędziego Sądu Rejonowego w G. w prowadzonej sprawie, zarzucając naruszenie przepisów i pozbawienie ich prawa do rzetelnego procesu. Prokurator odmówił wszczęcia śledztwa w sprawie przekroczenia uprawnień przez sędzię. Sąd Rejonowy w G., rozpatrując zażalenie na postanowienie prokuratora, zwrócił się do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości, wskazując na powiązania sędzi z lokalnym środowiskiem sądowym.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy przekazał sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Ś. ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt III KO 20/22 POSTANOWIENIE Dnia 30 marca 2022 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Dariusz Kala w sprawie z zażalenia W. C. i J. C. na postanowienie prokuratora Prokuratury Rejonowej w G. z dnia 17 listopada 2021 r., sygn. akt (…)- 1 Ds. (…) o odmowie wszczęcia śledztwa po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 30 marca 2022 r. wniosku Sądu Rejonowego w G. z dnia 7 lutego 2022 r., sygn. akt II Kp (…) o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, na podstawie art. 37 k.p.k. postanowił: przekazać powyższą sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Ś. UZASADNIENIE Do Prokuratury Rejonowej w G. wpłynęły pisma (wraz z załącznikami) W. i J. C. z dnia 5 grudnia 2020 r. oraz z dnia 24 stycznia 2021 r., w których ww. wskazywali, że czują się bardzo pokrzywdzeni procedowaniem i orzekaniem w sprawie I C (….) w Sądzie Rejonowym w G. Ww. zarzucali sędzi O. B. M. , która orzekała w tej sprawie, szereg uchybień, które miały polegać na naruszeniu przepisów, uchybieniu godności urzędu oraz pozbawieniu ich prawa do rzetelnego procesu. Po zapoznaniu się z ww. dokumentacją, postanowieniem z dnia 17 listopada 2021 r., sygn. akt (…) – 1.Ds.(…), prokurator Prokuratury Rejonowej w G. odmówił wszczęcia śledztwa w sprawie przekroczenia uprawnień w okresie
2 pomiędzy 09 marca a 19 lipca 2018 r. w G. przez sędzię Sądu Rejonowego w G.. O. B. M. w trakcie procedowania w sprawie I C (…), czym działała na szkodę W. i J. C., tj. o przestępstwo z art. 231 § 1 k.k. Od powyższego postanowienia W. i J. C. wywiedli zażalenie, domagając się jego uchylenia i wszczęcia śledztwa. Postanowieniem z dnia 7 lutego 2022 r., sygn. akt II Kp (...), Sąd Rejonowy w G., właściwy do rozpoznania ww. zażalenia, na podstawie art. 37 k.p.k. zwrócił się do Sądu Najwyższego o przekazanie tej sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości. W uzasadnieniu swego wystąpienia Sąd Rejonowy wskazał, że przekazanie ww. sprawy ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości jest celowe z uwagi na fakt, że zarzuty skarżących dotyczą zachowania sędziego Sądu Rejonowego w G., które to zachowanie miało mieć miejsce w ww. sądzie i przy wykonywaniu czynności orzeczniczych. Podkreślono, że sędzia O. B. M. z uwagi na wieloletnią służbę i pełnione funkcje jest osobą znaną praktycznie wszystkim sędziom i pracownikom Sądu Rejonowego w G.. W wielu wypadkach jest to relacja wykraczająca poza kontakty służbowe. Organ wnioskujący, powołując się na orzeczenia Sądu Najwyższego, zauważył, że w opisanych okolicznościach rozpoznanie sprawy przez Sąd Rejonowy w G. mogłoby wywoływać w społecznym odczuciu „wątpliwości, co do braku warunków do obiektywnego rozpoznania przedmiotowej sprawy”. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek Sądu Rejonowego w G. zasługiwał na uwzględnienie. Nie ulega wątpliwości, że konfiguracja osobisto - zawodowych powiązań osoby, której dotyczy postanowienie o odmowie wszczęcia śledztwa i złożone na tę decyzję procesową zażalenie W. i J. C. wymagają, by - ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości - sprawę rozpoznał inny równorzędny sąd i to położony poza obszarem właściwości Sądu Apelacyjnego w (…). Tylko takie posunięcie jest w stanie zagwarantować przeprowadzenie postępowania w sposób wolny od podejrzeń co do braku bezstronności sędziów orzekających w sprawie, które to
3 podejrzenia mogłaby wywołać już sama tylko świadomość istnienia wskazanych wyżej powiązań. Jest ono również niezbędne do wywołania u zewnętrznych obserwatorów procesu przekonania, że wymiar sprawiedliwości realizuje swoje konstytucyjne funkcje w sposób prawidłowy i w pełni niezawisły (por. postanowienie SN z dnia 14 lipca 2010 r., sygn. akt V KO 66/10). Pamiętać bowiem należy, że pod pojęciem „dobro wymiaru sprawiedliwości”, użytym na gruncie przepisu art. 37 k.p.k., trzeba także rozumieć potrzebę ukształtowania w opinii społecznej przekonania o obiektywnym działaniu sądów i ich bezstronności w rozpoznaniu każdej, choćby incydentalnej, sprawy. Uwzględniając powyższe, Sąd Najwyższy przekazał sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Ś., dla którego jednostkami nadrzędnymi są Sąd Okręgowy w Z. oraz Sąd Apelacyjny w (…). Kierując się powyższą argumentacją, Sąd Najwyższy orzekł jak w części dyspozytywnej postanowienia.
Powiązane orzeczenia
- IV KO 123/24 2024-11-28Czy w sytuacji, gdy zarzuty w zawiadomieniu o przestępstwie dotyczą sędziego sądu właściwego do rozpoznania sprawy, a także innych sędziów i prokuratorów orzekających w okręgu tego sądu, zachodzi podstawa do przekazania…
- IV KO 134/19 2019-11-14Czy w sytuacji, gdy zarzuty w zażaleniu dotyczą działań sędziów sądu nadrzędnego, zachodzi podstawa do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości?
- II KO 104/25 2025-06-12Czy w sytuacji, gdy zarzuty karne dotyczą sędziów orzekających w danym sądzie, a także innych funkcjonariuszy publicznych, a sprawa dotyczy zażalenia na odmowę wszczęcia śledztwa, istnieje podstawa do przekazania sprawy…
- I KO 28/23 2023-05-29Czy w sytuacji, gdy sprawa dotyczy sędziego sądu okręgowego, a zażalenie na odmowę wszczęcia śledztwa w jego sprawie wpłynęło do sądu rejonowego właściwego dla tego sądu okręgowego, zachodzi potrzeba przekazania sprawy i…
- III KO 56/21 2021-07-29Czy w sytuacji, gdy zarzuty w zażaleniu dotyczą sędziów sądu miejscowo właściwego do rozpoznania tego zażalenia, a sprawa dotyczy prawidłowości ich czynności, dobro wymiaru sprawiedliwości przemawia za przekazaniem spraw…
Powołane przepisy
art. 37 KPKart. 231 § 1 KKart. 37 KPK§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026. · PDF źródłowy