II KO 70/23
Izba Karna2023-07-27
Skład orzekający: Michał Laskowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sytuacji, gdy sprawa dotyczy sędziego orzekającego w sądzie właściwym miejscowo do rozpoznania zażalenia, a postępowanie ma charakter kontroli przedmiotowej, a nie podmiotowej, zachodzą przesłanki do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k.?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu, uznając, że inicjatywa sądu właściwego miejscowo nie wykazała wystarczająco konkretnych i rzeczywistych przesłanek do zastosowania art. 37 k.p.k. Wskazano, że postępowanie w przedmiocie zażalenia na postanowienie o odmowie wszczęcia śledztwa dotyczy kontroli przedmiotowej, a nie rozstrzygania o odpowiedzialności karnej konkretnej osoby. Wątpliwości co do bezstronności sędziego należy w pierwszej kolejności rozwiązywać w trybie art. 41 § 1 k.p.k.Stan faktyczny
Sąd Rejonowy w X. wystąpił do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy dotyczącej zażalenia T. N. na postanowienie prokuratora o odmowie wszczęcia śledztwa innemu sądowi równorzędnemu. Powodem wniosku była obawa o brak obiektywnego i bezstronnego rozpoznania sprawy, gdyż dotyczyła ona sędziego sądu właściwego miejscowo. Postanowieniem z dnia 17 kwietnia 2023 r. odmówiono wszczęcia śledztwa z powodu braku ustawowych znamion czynu zabronionego.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu.Pełny tekst orzeczenia
II KO 70/23 POSTANOWIENIE Dnia 27 lipca 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Michał Laskowski w sprawie dot. zażalenia T. N. na postanowienie prokuratora Prokuratury Rejonowej w Świdniku z dnia 17 kwietnia 2023 r., sygn. akt […] o umorzeniu śledztwa, po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu bez udziału stron w dniu 27 lipca 2023 r., inicjatywy przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu, wyrażonej w postanowieniu Sądu Rejonowego w X. z dnia 30 maja 2023 r., sygn. akt II Kp 420/23, na podstawie art. 37 k.p.k. p o s t a n o w i ł: odmówić przekazania sprawy. UZASADNIENIE Do Sądu Najwyższego wpłynął postulat Sądu Rejonowego w X. co do przekazania innemu sądowi równorzędnemu sprawy wywołanej zażaleniem T. N. na postanowienie prokuratora Prokuratury Rejonowej w Świdniku z 17 kwietnia 2023 r. Przedmiotowym postanowieniem, ze względu na brak ustawowych znamion czynu zabronionego, odmówiono wszczęcia śledztwa w sprawie […] o przekroczenie uprawnień i niedopełnienie obowiązków przez sędziego wydziału cywilnego Sądu Rejonowego w X., mające przejawiać się w oddaleniu skargi na czynność komornika sądowego działającego przy sądzie występującym.
II KO 70/23 2 W uzasadnieniu wystąpienia Sąd właściwy miejscowo do rozpoznania zażalenia wskazał, że dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu, gdyż brak jest warunków do obiektywnego i bezstronnego rozpoznania środka odwoławczego, skoro sprawa dotyczy osoby zatrudnionej w Sądzie Rejonowym właściwym miejscowo do rozpoznania sprawy. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Inicjatywa Sądu Rejonowego w X. nie zasługiwała na uwzględnienie. W postulacie przedstawionym przez Sąd właściwy terytorialnie nie wykazano w sposób wystarczający, że zachodziły konkretne i rzeczywiste przesłanki do zastosowania wyjątku z art. 37 k.p.k. Na przeszkodzie do wydania orzeczenia w kierunku oczekiwanym przez Sąd występujący stanęło kilka zasadniczych powodów: po pierwsze - procedowanie Sądu w sprawie zażalenia T. N. nie będzie się wiązało z merytorycznym rozstrzyganiem w przedmiocie jego zarzutów w stosunku do konkretnej osoby. Chodzi wyłącznie o kontrolę prawidłowości orzeczenia niesądowego organu procesowego prowadzącego postępowanie przygotowawcze jedynie w sferze przedmiotowej, tzn. czy w ogóle opisane w zawiadomieniu zachowania można zakwalifikować jako przestępstwa, a nie na płaszczyźnie podmiotowej, czyli rozstrzygania o odpowiedzialności karnej wskazanej w zawiadomieniu osoby; po drugie – w związku z tym, że sprawa dotyczy sędziego orzekającego w Sądzie właściwym miejscowo do rozpoznania zażalenia, to wszelkie ewentualne obawy wywołania uzasadnionej wątpliwości co do bezstronności sędziego w omawianej sprawie, należy w pierwszej kolejności rozwiązywać w trybie art. 41 § 1 k.p.k., bez potrzeby sięgania po właściwość delegacyjną z art. 37 k.p.k. Regulacja iudex suspectus powinna w niniejszej sprawie okazać się wystarczająca dla zachowania ogólnej reguły, o której mowa w art. 31 § 1 k.p.k., biorąc pod uwagę, że Sąd Rejonowy w X. jest jednostką o licznej obsadzie sędziowskiej, w którym funkcjonuje aż 8 wydziałów, z czego w samym wydziale karnym orzeka 14 sędziów. Z tych powodów obawa Sądu, iż rozpoznanie zażalenia zgodnie z właściwością miejscową godziłoby w dobro wymiaru sprawiedliwości, była zbyt daleko idąca. Z powyższych powodów Sąd Najwyższy postanowił jak na wstępie.
II KO 70/23 3 [SOP] [ł.n]
Powiązane orzeczenia
- III KO 79/22 2022-07-19Czy w sytuacji, gdy sprawa dotyczy sędziego sądu rejonowego, a kontrola dotyczy prawidłowości postanowienia o odmowie wszczęcia śledztwa, a nie merytorycznego rozstrzygania o odpowiedzialności karnej, dobro wymiaru spraw…
- IV KO 6/21 2021-02-11Czy w sytuacji, gdy sprawa dotyczy pracownika sądu, a przedmiotem postępowania jest kontrola prawidłowości postanowienia prokuratora o odmowie wszczęcia śledztwa, dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga przekazania sprawy i…
- V KO 73/19 2019-08-29Czy w sytuacji, gdy sąd właściwy miejscowo ma rozpoznać zażalenie na postanowienie prokuratora odmawiające wszczęcia śledztwa w sprawie przekroczenia uprawnień przez sędziego orzekającego w tym samym sądzie, zachodzą pod…
- III KO 76/23 2023-07-27Czy w sytuacji, gdy wielu sędziów złożyło oświadczenia o wyłączeniu się od rozpoznania zażalenia, zachodzą podstawy do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k.?
- IV KO 107/19 2019-10-07Czy w sytuacji, gdy sędziowie sądu właściwego zostali wyłączeni od rozpoznania sprawy dotyczącej zażalenia na postanowienie o odmowie wszczęcia śledztwa w sprawie przekroczenia uprawnień przez sędziego, zachodzą podstawy…
Powołane przepisy
art. 37 KPKart. 41 § 1 KPKart. 31 § 1 KPK§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 27.07.2026. · PDF źródłowy