III KO 79/22

Izba Karna2022-07-19

Skład orzekający: Rafał Malarski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w sytuacji, gdy sprawa dotyczy sędziego sądu rejonowego, a kontrola dotyczy prawidłowości postanowienia o odmowie wszczęcia śledztwa, a nie merytorycznego rozstrzygania o odpowiedzialności karnej, dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k.?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu, uznając, że inicjatywa Sądu Rejonowego w K. nie wykazała wystarczająco konkretnych i rzeczywistych przesłanek do zastosowania art. 37 k.p.k. Wskazano, że rozpoznanie zażalenia na postanowienie o odmowie wszczęcia śledztwa nie wiąże się z merytorycznym rozstrzyganiem o odpowiedzialności karnej konkretnej osoby, a ewentualne obawy co do bezstronności sędziego powinny być rozwiązywane w trybie art. 41 § 1 k.p.k. Dodatkowo, Sąd Rejonowy w K. jako jednostka o wieloosobowej obsadzie sędziowskiej, nie wykazał, że rozpoznanie sprawy zgodnie z właściwością miejscową godziłoby w dobro wymiaru sprawiedliwości.
Stan faktyczny
Sąd Rejonowy w K. wystąpił do Sądu Najwyższego z inicjatywą przekazania sprawy dotyczącej zażalenia M. B. na postanowienie prokuratora o odmowie wszczęcia śledztwa innemu sądowi równorzędnemu. Sąd Rejonowy uzasadnił to dobrem wymiaru sprawiedliwości, wskazując na potrzebę obiektywnego i bezstronnego rozpoznania sprawy dotyczącej sędziego tego sądu. Sąd Najwyższy rozpoznał tę inicjatywę na posiedzeniu bez udziału stron.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt III KO 79/22 POSTANOWIENIE Dnia 19 lipca 2022 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Rafał Malarski w sprawie dot. zażalenia M. B. na postanowienie prokuratora Prokuratury Rejonowej w S. z dnia 6 maja 2022 r., sygn. akt […] – 1.Ds. […], o odmowie wszczęcia śledztwa, po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu bez udziału stron w dniu 19 lipca 2022 r., inicjatywy przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu, wyrażonej w postanowieniu Sądu Rejonowego w K. z dnia 21 czerwca 2022 r., sygn. akt II Kp […], na podstawie art. 37 k.p.k. p o s t a n o w i ł: odmówić przekazania sprawy. UZASADNIENIE Do Sądu Najwyższego wpłynął postulat Sądu Rejonowego w K. przekazania innemu sądowi równorzędnemu sprawy wywołanej zażaleniem M. B. na postanowienie prokuratora Prokuratury Rejonowej w S., mocą którego odmówiono wszczęcia śledztwa w sprawie […]– 1.Ds. […] ze względu na brak ustawowych znamion czynu zabronionego. W uzasadnieniu wystąpienia Sąd właściwy miejscowo do rozpoznania zażalenia wskazał, że dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu, gdyż brak jest warunków do obiektywnego i 2 bezstronnego rozpoznania środka odwoławczego w sprawie dotyczącej sędziego Sądu Rejonowego w K.. Sąd Najwyższy zważył, co następuje; Inicjatywa Sądu Rejonowego w K. nie zasługiwała na uwzględnienie. W postulacie przedstawionym przez Sąd właściwy terytorialnie nie wykazano w sposób wystarczający, że zachodziły konkretne i rzeczywiste przesłanki do zastosowania wyjątku z art. 37 k.p.k. Na przeszkodzie do wydania orzeczenia w kierunku oczekiwanym przez Sąd występujący stanęło kilka zasadniczych powodów: po pierwsze - procedowanie Sądu w sprawie zażalenia M. B. nie będzie się wiązało z merytorycznym rozstrzyganiem w przedmiocie jego zarzutów w stosunku do konkretnej osoby. Chodzi wyłącznie o kontrolę prawidłowości orzeczenia niesądowego organu procesowego prowadzącego postępowanie przygotowawcze jedynie w sferze przedmiotowej, tzn. czy w ogóle opisane w zawiadomieniu zachowanie można zakwalifikować jako przestępstwo, a nie na płaszczyźnie podmiotowej, czyli rozstrzygania o odpowiedzialności karnej wskazanej w zawiadomieniu osoby; po drugie – w związku z tym, że sprawa dotyczy sędziego zatrudnionego w Sądzie Rejonowym w K., to wszelkie ewentualne obawy zaistnienia okoliczności tego rodzaju, że mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego w omawianej sprawie, należy w pierwszej kolejności rozwiązać w trybie art. 41 § 1 k.p.k., bez potrzeby sięgania po właściwość delegacyjną z art. 37 k.p.k. Regulacja iudex suspectus powinna w niniejszej sprawie okazać się wystarczająca dla zachowania ogólnej reguły, o której mowa w art. 31 § 1 k.p.k., biorąc pod uwagę - co należało odnotować jako trzeci i ostatni argument przemawiający za nieuwzględnieniem żądania zawartego w wystąpieniu - że Sąd Rejonowy w K. jest jednostką o wieloosobowej obsadzie sędziowskiej, w którym funkcjonują 4 wydziały. Z tego względu obawa Sądu, iż rozpoznanie zażalenia zgodnie z właściwością miejscową godziłoby w dobro wymiaru sprawiedliwości, była zbyt daleko idąca. Z powyższych powodów Sąd Najwyższy postanowił jak na wstępie. [as] 3

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 37 KPKart. 41 § 1 KPKart. 31 § 1 KPK§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 14.07.2026. · PDF źródłowy