IV KO 6/21

Izba Karna2021-02-11

Skład orzekający: Rafał Malarski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w sytuacji, gdy sprawa dotyczy pracownika sądu, a przedmiotem postępowania jest kontrola prawidłowości postanowienia prokuratora o odmowie wszczęcia śledztwa, dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k.?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu, uznając, że inicjatywa sądu rejonowego nie zasługiwała na uwzględnienie. W ocenie Sądu Najwyższego, nie wykazano wystarczająco konkretnych i rzeczywistych przesłanek do zastosowania wyjątku z art. 37 k.p.k. Procedowanie sądu w sprawie zażalenia na postanowienie prokuratora o odmowie wszczęcia śledztwa nie wiąże się z merytorycznym rozstrzyganiem w przedmiocie zarzutów wobec konkretnej osoby, a jedynie z kontrolą prawidłowości orzeczenia niesądowego organu procesowego w sferze przedmiotowej. Ewentualne obawy co do bezstronności sędziego należy w pierwszej kolejności rozwiązywać w trybie art. 41 § 1 k.p.k.
Stan faktyczny
Sąd Rejonowy w B. wystąpił z inicjatywą przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu, uzasadniając to dobrem wymiaru sprawiedliwości. Sprawa dotyczyła zażalenia H. D. na postanowienie prokuratora o odmowie wszczęcia śledztwa w sprawie niedopełnienia obowiązków przez referendarza sądowego. Sąd rejonowy wskazał, że sprawa dotyczy osoby zatrudnionej w tym sądzie, co może wpływać na obiektywne rozpoznanie zażalenia.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił odmówić przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt IV KO 6/21 POSTANOWIENIE Dnia 11 lutego 2021 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Rafał Malarski w sprawie dot. zażalenia H. D. na postanowienie prokuratora Prokuratury Rejonowej w B. z dnia 28 września 2020 r., sygn. akt PR 1 Ds. (…), o odmowie wszczęcia śledztwa, po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu bez udziału stron w dniu 11 lutego 2021 r., inicjatywy przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu, wyrażonej w postanowieniu Sądu Rejonowego w B. z dnia 22 grudnia 2020 r., sygn. akt IX Kp (…), na podstawie art. 37 k.p.k. p o s t a n o w i ł odmówić przekazania sprawy. UZASADNIENIE Do Sądu Najwyższego wpłynął postulat Sądu Rejonowego w B. przekazania innemu sądowi równorzędnemu sprawy wywołanej zażaleniem H.D. na postanowienie prokuratora Prokuratury Rejonowej w B.. Przedmiotowym postanowieniem, ze względu na brak ustawowych znamion czynu zabronionego, odmówiono wszczęcia śledztwa w sprawie PR 1 Ds. (…) o niedopełnienie obowiązków przez ustalonego referendarza sądowego, mające przejawiać się w niezawiadomieniu H. D. o wpisie postanowienia o ustanowieniu drogi koniecznej. 2 W uzasadnieniu wystąpienia Sąd właściwy miejscowo do rozpoznania zażalenia wskazał, że dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu, gdyż brak jest warunków do obiektywnego i bezstronnego rozpoznania środka odwoławczego, skoro sprawa dotyczy osoby zatrudnionej w Sądzie Rejonowym w B.. Sąd Najwyższy zważył, co następuje; Inicjatywa Sądu Rejonowego w B. nie zasługiwała na uwzględnienie. W postulacie przedstawionym przez Sąd właściwy terytorialnie nie wykazano w sposób wystarczający, że zachodziły konkretne i rzeczywiste przesłanki do zastosowania wyjątku z art. 37 k.p.k. Na przeszkodzie do wydania orzeczenia w kierunku oczekiwanym przez Sąd występujący stanęło kilka zasadniczych powodów: po pierwsze - procedowanie Sądu w sprawie zażalenia H. D. nie będzie się wiązało z merytorycznym rozstrzyganiem w przedmiocie jego zarzutów w stosunku do konkretnej osoby. Chodzi wyłącznie o kontrolę prawidłowości orzeczenia niesądowego organu procesowego prowadzącego postępowanie przygotowawcze jedynie w sferze przedmiotowej, tzn. czy w ogóle opisane w zawiadomieniu zachowania można zakwalifikować jako przestępstwa, a nie na płaszczyźnie podmiotowej, czyli rozstrzygania o odpowiedzialności karnej wskazanych w zawiadomieniu osób; po drugie – w związku z tym, że sprawa dotyczy referendarza sądowego zatrudnionego w Sądzie właściwym miejscowo do rozpoznania zażalenia, to wszelkie ewentualne obawy zaistnienia okoliczności tego rodzaju, że mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego w omawianej sprawie, należy w pierwszej kolejności rozwiązać w trybie art. 41 § 1 k.p.k., bez potrzeby sięgania po właściwość delegacyjną z art. 37 k.p.k. Regulacja iudex suspectus powinna w niniejszej sprawie okazać się wystarczająca dla zachowania ogólnej reguły, o której mowa w art. 31 § 1 k.p.k., biorąc pod uwagę - co należało odnotować jako trzeci i ostatni argument przemawiający za nieuwzględnieniem żądania zawartego w wystąpieniu - że Sąd Rejonowy w B. jest jednostką o licznej obsadzie sędziowskiej, w którym funkcjonuje aż 9 wydziałów, z czego dwa to wydziały karne (III i IX). 3 Z tego względu obawa Sądu, iż rozpoznanie zażalenia zgodnie z właściwością miejscową godziłoby w dobro wymiaru sprawiedliwości, była zbyt daleko idąca. Z powyższych powodów Sąd Najwyższy postanowił jak na wstępie.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 37 KPKart. 41 § 1 KPKart. 31 § 1 KPK§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026. · PDF źródłowy