II KO 78/22

Izba Karna2022-08-11

Skład orzekający: Andrzej Stępka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w sytuacji, gdy sprawa dotyczy asystenta sędziego sądu miejscowo właściwego, a strona postępowania jest reprezentowana przez Prezesa tego sądu, zachodzą podstawy do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że wniosek o przekazanie sprawy jest zasadny, gdy istnieją realne okoliczności mogące stwarzać uzasadnione przekonanie o braku warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy. W sytuacji, gdy sprawa dotyczy asystenta sędziego sądu miejscowo właściwego, a stroną jest Prezes tego sądu, rozpoznanie sprawy przez ten sąd mogłoby wywołać w odbiorze społecznym i u strony postępowania przekonanie o nieobiektywnym działaniu organu. Dbałość o dobro wymiaru sprawiedliwości, obejmujące także kształtowanie w opinii społecznej przekonania o obiektywizmie i bezstronności sądów, uzasadnia zastosowanie art. 37 k.p.k.
Stan faktyczny
Sąd Rejonowy w L. z siedzibą w Ś. wystąpił do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, powołując się na dobro wymiaru sprawiedliwości. Sprawa dotyczyła zażalenia na postanowienie o odmowie wszczęcia dochodzenia w sprawie usiłowania oszustwa przez asystenta sędziego tego sądu. Sąd Rejonowy uznał, że ze względu na zależność służbową sędziów od podmiotu składającego zawiadomienie (Prezesa Sądu), istnieje ryzyko braku warunków do rozpoznania sprawy w sposób wolny od wpływów.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy przekazał sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w K.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt II KO 78/22 POSTANOWIENIE Dnia 11 sierpnia 2022 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Andrzej Stępka po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu bez udziału stron w dniu 11 sierpnia 2022 r. w sprawie E. W. wniosku Sądu Rejonowego w L. z siedzibą w Ś. z dnia 8 lipca 2022 r., o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu, na podstawie art. 37 k.p.k. postanowił przekazać sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w K. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 8 lipca 2022 r., sygn. akt II Kp […], w/w Sąd Rejonowy wystąpił do Sądu Najwyższego o przekazanie niniejszej sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu podnosząc, że przemawia za tym wzgląd na dobro wymiaru sprawiedliwości. Na uzasadnienie wniosku podniesiono, że do występującego Sądu Prokuratura Rejonowa w Ś. przekazała celem rozpoznania zażalenie pełnomocnika Prezesa Sądu Rejonowego w L. z siedzibą w Ś., na postanowienie prokuratora z dnia 6 grudnia 2021 r. o odmowie wszczęcia dochodzenia w sprawie PR Ds. […], o czyn z art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 286 § 1 k.k., polegający na usiłowaniu doprowadzenia w celu osiągnięcia korzyści majątkowej w/w Sądu Rejonowego do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w nieustalonej kwocie poprzez wprowadzenie w błąd co do zaistnienia w dniu 26 lipca 2021 r. wypadku przy pracy 2 przez asystenta sędziego E. W.- z uwagi na brak znamion czynu zabronionego, na zasadzie art. 17 § 1 pkt 2 k.p.k. W przedmiotowej sprawie stroną postępowania jest reprezentowany przez pełnomocnika Prezes Sądu Rejonowego w L. z/s w Ś.. Sąd jest też miejscowo i rzeczowo właściwy do rozpoznania niniejszej sprawy, która dotyczy działania osoby pełniącej obowiązki asystenta sędziego II Wydziału Karnego. W ocenie Sądu, z uwagi na fakt zależności służbowej sędziów od podmiotu składającego zawiadomienie będącego stroną postępowania, zasadne jest przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości. Zależność taka może być powodem powstania również w opinii publicznej i odbiorze społecznym przeświadczenia o braku warunków do rozpoznania sprawy w sposób wolny od jakichkolwiek pozaprocesowych wpływów, a to z kolei rodzi ryzyko negatywnej oceny i kwestionowania prawidłowości wydanego orzeczenia. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek Sądu Rejonowego w L. z siedzibą w Ś. zasługuje na uwzględnienie. Sąd Najwyższy wielokrotnie podkreślał, że przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu w trybie art. 37 k.p.k. może nastąpić wtedy, gdy realnie występują okoliczności, które mogą stwarzać uzasadnione przekonanie o braku warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy w danym sądzie. W zaistniałej sytuacji, rozpoznanie przedmiotowej sprawy przez Sąd miejscowo właściwy, mogłoby nie tylko w odbiorze społecznym, ale także u strony postępowania, wywołać przekonanie o nieobiektywnym działaniu tego organu. W kategoriach dobra wymiaru sprawiedliwości, jako warunku przekazania sprawy w trybie art. 37 k.p.k., mieści się również potrzeba kształtowania w opinii społecznej przekonania o obiektywizmie sądów i bezstronności w rozpoznaniu każdej sprawy. W realiach niniejszej sprawy niewątpliwie występują podstawy do zastosowania powyższej regulacji tak dla zapewnienia optymalnych warunków orzekania, jak i dla wykluczenia potencjalnych spekulacji, że to pozamerytoryczne okoliczności mogłyby wywrzeć wpływ na treść rozstrzygnięcia o zasadności bądź niezasadności zażalenia. Merytoryczne rozpoznanie tej sprawy przez wnioskujący Sąd Rejonowy w sytuacji, gdy sprawa dotyczy asystenta sędziego tego Sądu, może 3 w opinii społecznej wzbudzić wprawdzie bez wątpienia mylne, ale ze wszech miar realne przekonanie, o rozpoznaniu sprawy w sposób nieobiektywny. Zaistniała sytuacja obliguje do sięgnięcia po wyjątkową instytucję, o jakiej mowa w art. 37 k.p.k., skoro postępowanie powinno toczyć się w warunkach, w których prawidłowość orzekania nie będzie wzbudzała, także w społecznym odczuciu, wątpliwości i zastrzeżeń, co do bezstronności procedowania i rozstrzygania w danej sprawie. Stanowi to przejaw dbałości o dobro wymiaru sprawiedliwości jakim jest także efektywność postępowania oraz wizerunek sądu jako organu niezależnego, w którym orzekają niezawiśli sędziowie, co do których nie można czynić zarzutu, iż w swojej służbie kierują się pozamerytorycznymi kryteriami (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 8 kwietnia 2010 r., IV KO 36/10, OSNwSK 2010, Nr 1, poz. 715; z dnia 7 października 2004 r., V KO 58/04, LEX nr 186473). Implikacją tego stanowiska było przekazanie sprawy do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w K.. [as]

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 37 KPKart. 13 § 1 KKart. 286 § 1 KKart. 17 § 1 pkt 2 KPK§ 1§ 1 pkt 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026. · PDF źródłowy