II KO 87/25
Izba Karna2025-06-12
Skład orzekający: Małgorzata Wąsek-Wiaderek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy istnieją podstawy do wszczęcia przez Sąd Najwyższy postępowania o wznowienie z urzędu postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem w przedmiocie przejęcia kary do wykonania, jeśli skazany podnosi zarzut nienależytej obsady sądu z uwagi na orzekanie przez sędziego powołanego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r.?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził brak podstaw do wszczęcia postępowania o wznowienie z urzędu, ponieważ podniesiony przez skazanego zarzut nienależytej obsady sądu nie znalazł potwierdzenia w realiach sprawy. Sędziowie orzekający w pierwszej i drugiej instancji zostali powołani do pełnienia urzędu przed wejściem w życie przepisów dotyczących nowej Krajowej Rady Sądownictwa, co wyklucza zastosowanie art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. w kontekście zarzutu „neosędziego”.Stan faktyczny
Skazany M. M. zwrócił się do Sądu Najwyższego z pismem zatytułowanym „kasacja”, sygnalizującym konieczność wznowienia z urzędu postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem w przedmiocie przejęcia kary do wykonania. Skazany podniósł zarzut nienależytej obsady sądu, wskazując na orzekanie przez sędziego powołanego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej przepisami ustawy z 2017 r. Sąd Najwyższy rozpoznał pismo jako sygnalizację możliwości wznowienia postępowania z urzędu.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy stwierdził brak podstaw do wszczęcia postępowania o wznowienie z urzędu i zarządził zakreślenie sprawy w repertorium KO jako załatwionej w inny sposób.Pełny tekst orzeczenia
II KO 87/25 ZARZĄDZENIE Dnia 12 czerwca 2025 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Małgorzata Wąsek-Wiaderek po zapoznaniu się z pismem skazanego M. M. oznaczonym jako „kasacja” a sygnalizującym konieczność wznowienia z urzędu postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 27 grudnia 2023 r., II AKz 1310/23, utrzymującym w mocy postanowienie Sądu Okręgowego Warszawa-Praga w Warszawie z dnia 3 października 2023 r. r., V Kop 31/23, 1. stwierdzam brak podstaw do wszczęcia przez Sąd Najwyższy postępowania o wznowienie z urzędu wskazanego wyżej postępowania (art. 542 § 2 k.p.k.); 2. zarządzam poinformowanie skazanego o treści zarządzenia oraz pouczenie, że na zarządzenie z punktu 1 nie przysługuje żaden środek zaskarżenia; 3. zarządzam zakreślenie sprawy w repertorium KO jako załatwioną w inny sposób. UZASADNIENIE Pismem z dnia 5 marca 2025 r., zatytułowanym „kasacja”, M. M. zwrócił się do Sądu Najwyższego za pośrednictwem Sądu Apelacyjnego w Warszawie „o przyjęcie kasacji w przedmiocie przejęcia do wykonania kary pozbawienia wolności”. W punkcie pierwszym tego pisma wskazał, że postanowienie w jego sprawie wydał „neosędzia”, tj. sędzia powołany na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o
II KO 87/25 2 zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r. poz. 3; dalej: ustawa nowelizująca KRS). Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału II Karnego Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 17 marca 2025 r., II AKz 1310/23, przekazano do Sądu Najwyższego pismo skazanego, które – kierując się treścią art. 118 § 1 k.p.k. – zostało potraktowane jako sygnalizacja możliwości wznowienia z urzędu postępowania w przedmiocie przejęcia do wykonania kary pozbawienia wolności, zakończonego prawomocnym postanowieniem Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 27 grudnia 2023 r., II AKz 1310/23, utrzymującym w mocy postanowienie Sądu Okręgowego Warszawa-Praga w Warszawie z dnia 3 października 2023 r., V Kop 31/23. Należało zważyć, co następuje. Po zapoznaniu się z argumentacją skazanego i aktami sprawy należało stwierdzić brak podstaw do wszczęcia przez Sąd Najwyższy postępowania o wznowienie z urzędu postępowania wskazanego w piśmie skazanego (art. 542 § 3 k.p.k.). O ile samo postępowanie w przedmiocie przejęcia kary do wykonania może być przedmiotem postępowania wznowieniowego (por. m.in. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 6 lipca 2011 r., IV KO 51/11; z dnia 10 lutego 2017 r., IV KO 62/16), o tyle wskazane w piśmie skazanego okoliczności nie stanowią sygnalizacji zaistnienia w sprawie bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. Skazany w swoim piśmie wskazał na nienależytą obsadę sądu z uwagi na orzekanie przez sąd, w składzie którego zasiadał sędzia powołany do pełnienia urzędu na wniosek KRS ukształtowanej przepisami ustawy nowelizującej z 2017 r. Tego typu okoliczność może prowadzić do zaistnienia uchybienia z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. (zob. np. uchwała połączonych Izb Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r., BSA I-4110-1/2020, OSNK 2020, z. 2, poz. 7; uchwała składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 2 czerwca 2022 r., I KZP 2/22, OSNK 2022, z. 6, poz. 22). Rzecz jednak w tym, że w tej sprawie nie orzekał sąd z udziałem tak powołanego sędziego. W pierwszej instancji Sąd Okręgowy Warszawa-Praga w
II KO 87/25 3 Warszawie orzekał jednoosobowo w osobie SSO X. Y.. Pan X. Y. został powołany na urząd sędziego Sądu Okręgowego w 2005 r. (postanowienie Prezydenta RP z dnia […] stycznia 2005 r. o powołaniu do pełnienia urzędu na stanowisku sędziego, nr […]). W drugiej instancji Sąd Apelacyjny w Warszawie również orzekał w składzie jednego sędziego, w osobie SSA X.1 Y.1. Sędzia ten został powołany do pełnienia urzędu sędziego Sądu Apelacyjnego w 2002 r. (postanowienie Prezydenta RP z dnia […] lutego 2002 r. o powołaniu do pełnienia urzędu na stanowisku sędziego, nr […]). Z uwagi na powyższe okoliczności, należało zarządzić jak na wstępie. [J.J.] [r.g.]
Powiązane orzeczenia
- IV KO 4/25 2025-09-04Czy istnieją podstawy do wszczęcia przez Sąd Najwyższy postępowania o wznowienie z urzędu postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem, jeśli zarzut nienależytej obsady sądu opiera się jedynie na fakcie powołania sędzi…
- V KO 52/25 2025-05-14Czy istnieją podstawy do wznowienia postępowania karnego z urzędu w sytuacji, gdy skazany podnosi zarzut wadliwego obsadzenia sądu pierwszej instancji przez sędziego powołanego w procedurze z udziałem Krajowej Rady Sądow…
- V KO 184/25 2025-11-19Czy istnieją podstawy do wznowienia z urzędu postępowania karnego zakończonego prawomocnym wyrokiem, jeżeli skazany zarzuca udział w składzie sądu odwoławczego osób powołanych na urząd sędziego z udziałem Krajowej Rady S…
- IV KO 12/24 2024-03-12Czy istnieją podstawy do wznowienia z urzędu postępowania karnego zakończonego prawomocnym wyrokiem, jeżeli wnioskodawca wskazuje na nienależytą obsadę sądu odwoławczego z uwagi na sposób powołania sędziów?
- I KO 112/24 2025-02-27Czy istnieją podstawy do wznowienia z urzędu postępowania karnego zakończonego prawomocnym wyrokiem, jeśli obrońca skazanego podnosi zarzut nienależytej obsady sądu ze względu na sposób powołania sędziego?
Powołane przepisy
art. 542 § 2 KPKart. 118 § 1 KPKart. 542 § 3 KPKart. 439 § 1 pkt 2 KPK§ 2§ 1§ 3§ 1 pkt 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 20.07.2026. · PDF źródłowy