II KO 89/21

Izba Karna2021-11-22

Skład orzekający: Małgorzata Gierszon

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w sytuacji, gdy pokrzywdzonym w sprawie karnej jest sędzia sądu właściwego do rozpoznania apelacji oraz członkowie jej rodziny, a także sędziowie orzekający w tym sądzie utrzymują z pokrzywdzoną sędzią stałe kontakty zawodowe i koleżeńskie, zachodzą przesłanki do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że w sytuacji, gdy pokrzywdzonym w sprawie karnej jest sędzia sądu właściwego do rozpoznania apelacji oraz członkowie jej rodziny, a także sędziowie orzekający w tym sądzie utrzymują z pokrzywdzoną sędzią stałe kontakty zawodowe i koleżeńskie, zachodzą przesłanki do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości. Kryterium „dobra wymiaru sprawiedliwości” obejmuje sytuacje, które mogą wpływać na swobodę orzekania lub stwarzać przekonanie o braku warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy przez sąd właściwy, co może być postrzegane w opinii publicznej jako orzekanie przez sąd właściwy we własnej sprawie.
Stan faktyczny
Do Sądu Okręgowego w Ł. wpłynęła apelacja od wyroku Sądu Rejonowego w Ł. w sprawie przeciwko A.M. oskarżonemu o popełnienie przestępstw, gdzie pokrzywdzeni to sędzia Sądu Okręgowego w Ł. oraz jej najbliższa rodzina. Sędziowie Sądu Okręgowego w Ł. wnieśli o wyłączenie od rozpoznania sprawy ze względu na bliskie kontakty zawodowe i koleżeńskie z pokrzywdzoną sędzią. Sąd Okręgowy w Ł. wystąpił do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy przekazał sprawę do rozpoznania Sądowi Okręgowemu w K.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt II KO 89/21 POSTANOWIENIE Dnia 22 listopada 2021 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Małgorzata Gierszon w sprawie A.M., oskarżonego z art. 278 § 1 lit. a k.k.,190 § 1 k.k. i innych po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 22 listopada 2021 r.,wniosku Sądu Okręgowego w Ł. zawartego w postanowieniu z dnia 29 września 2021 r., sygn. akt V Ka (…) o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. p o s t a n o w i ł przekazać sprawę do rozpoznania Sądowi Okręgowemu w K.. UZASADNIENIE Do Sądu Okręgowego w Ł. wpłynęła apelacja oskarżyciela publicznego od wyroku Sądu Rejonowego w Ł. z dnia 31 marca 2021 r., sygn. akt IV K (...), wydanego w sprawie przeciwko A.M. oskarżonemu o popełnienie czterech przestępstw, którymi pokrzywdzeni są sędzia V Wydziału Karnego Odwoławczego Sądu Okręgowego w Ł. – K.P., a także członkowie jej najbliższej rodziny. W toku postępowania apelacyjnego prokurator wniósł o wyłączenie od rozpoznawania sprawy członków składu orzekającego, jak również pozostałych sędziów V Wydziału Karnego Odwoławczego Sądu Okręgowego w Ł., ze względu na pojawienie się okoliczności mogącej rodzić wątpliwości co do bezstronności sędziów. Członkowie składu orzekającego, sędziowie W.C., D.G. oraz D.S., również złożyli stosowne oświadczenia wnosząc o wyłączenie ich od orzekania w sprawie V 2 Ka (…) z uwagi na fakt, iż pokrzywdzoną w sprawie jest sędzia orzekająca w tej samej jednostce, z którą utrzymują stałe kontakty zawodowe i koleżeńskie. Postanowieniem z dnia 29 września 2021 r., sygn. akt V Ka (…), Sąd Okręgowy w Ł. wystąpił do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. Uzasadniając wniosek Sąd podniósł, że Sędzia K.P. od wielu lat orzeka w V Wydziale Karnym Odwoławczym Sądu Okręgowego w Ł., w którym pełni nadto funkcję zastępcy przewodniczącego wydziału. Dlatego Sąd założył, że sędziowie wylosowani do rozpoznania apelacji w sprawie V Ka (...) złożyliby oświadczenia o występowaniu okoliczności uzasadniających wyłączenie ich od rozpoznania przedmiotowej sprawy. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek Sądu Okręgowego w Ł. zasługuje na uwzględnienie. W niniejszej sprawie zachodzą przesłanki uzasadniające wystąpienie do Sądu Najwyższego z wnioskiem w trybie art. 37 k.p.k. o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości. Kryterium „dobra wymiaru sprawiedliwości” odnoszone jest również do sytuacji, które mogą wywierać wpływ na swobodę orzekania lub stwarzać przekonanie o braku warunków do rozpoznania sprawy w sposób obiektywny przez sąd właściwy. Do okoliczności tych zaliczyć można sytuację, w której pokrzywdzonym jest sędzia sądu właściwego do rozpoznania sprawy w postępowaniu apelacyjnym oraz członkowie jej najbliższej rodziny. Przemawia za tym przede wszystkim społeczny odbiór rozpoznania przedmiotowej sprawy przez ten sam Sąd, w którym pracuje osoba pokrzywdzona czynami zarzucanymi oskarżonemu. Postronni obserwatorzy mogliby bowiem powziąć wątpliwość co do bezstronności sądu. Przekazanie sprawy innemu równorzędnemu sądowi nie przesądza zasadności takich wątpliwości, ale ich wystąpienie samo w sobie jest niekorzystne dla dobra wymiaru sprawiedliwości. Opisana sytuacja procesowa mogłaby być postrzegana w opinii publicznej jako orzekanie przez sąd właściwy we własnej sprawie. 3 Takie stanowisko znajduje oparcie w dotychczasowym orzecznictwie Sądu Najwyższego dotyczącym wniosków złożonych na podstawie art. 37 k.p.k. (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 3 stycznia 2020 r., IV KO 159/19; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 19 marca 2020 r., IV KO 14/19). Przesądza to o zasadności złożonego wniosku w przedmiocie przekazania sprawy innemu równorzędnemu Sądowi. Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 278 § 1art. 37 KPK§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026. · PDF źródłowy