II KO 9/22
Izba Karna2022-07-14
Skład orzekający: Marek Motuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postępowanie w przedmiocie orzeczenia środka zabezpieczającego w postaci terapii po opuszczeniu zakładu karnego może zostać wznowione na podstawie przepisów rozdziału 56 Kodeksu postępowania karnego?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził brak możliwości wznowienia postępowania w przedmiocie orzeczenia środka zabezpieczającego w postaci terapii po opuszczeniu zakładu karnego. Instytucja wznowienia postępowania, uregulowana w rozdziale 56 Kodeksu postępowania karnego, nie obejmuje postępowań dotyczących środków zabezpieczających, które mogą być uchylane lub zmieniane na wniosek uprawnionych podmiotów na podstawie art. 199b k.k.w.Stan faktyczny
Skazany P. C. złożył pismo sygnalizujące potrzebę wznowienia postępowania zakończonego postanowieniem o zastosowaniu wobec niego środka zabezpieczającego w postaci terapii po opuszczeniu zakładu karnego. Skazany powołał się na bezwzględne przyczyny odwoławcze z art. 439 § 1 k.p.k. Sąd Najwyższy rozpoznał pismo jako inicjatywę opartą o art. 9 § 2 k.p.k.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy stwierdził brak możliwości wznowienia postępowania i wydał w tej sprawie niezaskarżalne zarządzenie.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II KO 9/22 ZARZĄDZENIE Dnia 14 lipca 2022 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Marek Motuk W odpowiedzi na pismo skazanego P. C. z dnia 28 stycznia 2022 r., zawierające sygnalizację wznowienia z urzędu postępowania zakończonego postanowieniem Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 18 października 2021 r., sygn. akt II AKzw […], utrzymującego w mocy postanowienie Sądu Okręgowego w W. z dnia 16 września 2021 r., sygn. akt XV Ko […], którym orzeczono wobec P. C. środek zabezpieczający w postaci terapii, po opuszczeniu zakładu karnego – stwierdzam brak możliwości wznowienia postępowania. UZASADNIENIE Wznowienie postępowania z powodu uchybień, o których mowa w art. 439 § 1 k.p.k., możliwe jest wyłącznie z urzędu (por. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 24 maja 2005 r., I KZP 5/05, OSNKW 2005, z. 5, poz. 48). Z tych względów strona – nie dysponując w tym zakresie własnym wnioskiem o wznowienie postępowania – może, w oparciu o treść art. 9 § 2 k.p.k., zasygnalizować organowi procesowemu potrzebę podjęcia czynności z urzędu. Wobec powyższego, złożone przez P. C. pismo z dnia 28 stycznia 2022 r. należało potraktować jako inicjatywę opartą o treść art. 9 § 2 k.p.k. Skazany podniósł w niej, że wyżej wskazane postępowanie dotknięte jest bezwzględnymi przyczynami odwoławczymi z art. 439 § 1 pkt 5 k.p.k., „art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k. w zw. z art. 17 § 1 pkt 11 k.p.k. w zw. z art. 15 § 1 k.k.w.”, „art. 439 § 1 pkt 10 k.p.k. w zw. z art. 8 § 2 pkt 2 k.k.w.”, „art. 439 § 1 pkt 10 k.p.k. w zw. z art. 8 § 2 pkt 5 k.k.w.”.
2 Odnosząc się do stanowiska skazanego należy w pierwszej kolejności zauważyć, że przepisy rozdziału 56 Kodeksu postępowania karnego, regulujące instytucję wznowienia postępowania, obejmują swym zakresem postępowania sądowe w przedmiocie procesu, a zatem dotyczące odpowiedzialności prawnej oskarżonego, w tym dopuszczalności procedowania w tej materii, a także postępowania sądowe odnoszące się do odpowiedzialności odszkodowawczej z tytułu niesłusznego pozbawienia wolności, jak również te postępowania uboczne, które nie są związane z zasadniczym nurtem procesu, lecz mają charakter autonomiczny (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 20 maja 2010 r., V KO 47/10, OSNKW 2010, nr 8, poz. 73). Tymczasem skazany w swoim wystąpieniu z dnia 28 stycznia 2022 r. zasygnalizował konieczność wznowienia postępowania w przedmiocie orzeczenia środka zabezpieczającego w postaci terapii – po opuszczeniu zakładu karnego. Wyjaśnić należy, że przedmiotem postępowania wskazanego w rzeczonym piśmie nie jest odpowiedzialność karna, ani inna kwestia uboczna o charakterze autonomicznym. W postępowaniu tym nie wydano orzeczenia powodującego trwałe przekształcenie sytuacji prawnej osoby nim objętej. Postanowienie o zastosowaniu środka zabezpieczającego należy do kategorii orzeczeń sądowych, które mogą zostać uchylne bądź zmienione na wniosek uprawnionych podmiotów (art. 199b k.k.w.), stąd też nie należą do orzeczeń, o których mowa w rozdziale 56 Kodeksu postępowania karnego. Tym samym, instytucji wznowienia postępowania nie można w ogóle odnosić do postępowania w przedmiocie zastosowania środka zabezpieczającego (por. też postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 12 czerwca 2003 r., sygn. akt IV KZ 16/03, Lex nr 184697). W tym stanie rzeczy należy stwierdzić brak możliwości wznowienia postępowania zakończonego postanowieniem Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 18 października 2021 r., sygn. akt II AKzw […], utrzymującego w mocy postanowienie Sądu Okręgowego w W. z dnia 16 września 2021 r., sygn. akt XV Ko […]– do czego wystarczające jest wydanie niezaskarżalnego zarządzenia. [as]
3
Powiązane orzeczenia
- IV KZ 2/25 2025-03-06Czy wniosek o wznowienie postępowania, który w istocie dotyczy prawidłowości i zasadności decyzji wydanych w przedmiocie zastosowania środka zabezpieczającego, a nie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem, może z…
- I KO 58/23 2023-11-20Czy wniosek o wznowienie postępowania zakończonego postanowieniem Sądu Apelacyjnego utrzymującym w mocy postanowienie Sądu Okręgowego o odmowie wszczęcia postępowania w przedmiocie zastosowania środka zabezpieczającego p…
- III KRn 742/58 1958-07-24Czy ponowne orzeczenie w przedmiocie zastosowania środka zabezpieczającego w postaci umieszczenia w zamkniętym zakładzie leczniczym dla psychicznie chorych, po prawomocnym zakończeniu postępowania w tej kwestii, stanowi…
- V KO 26/13 2013-05-08Czy w postępowaniu w przedmiocie dalszego stosowania środka zabezpieczającego, prowadzonym na podstawie art. 204 § 1 k.k.w., obowiązkowa obecność obrońcy z urzędu oznacza konieczność jego zawiadomienia o terminie posiedz…
- V KK 540/20 2021-02-09Czy sąd odwoławczy, utrzymując w mocy wyrok sądu pierwszej instancji, naruszył przepisy postępowania, orzekając środek zabezpieczający w postaci terapii bez wysłuchania biegłych psychologa i psychiatrów, mimo braku zgody…
Powołane przepisy
art. 439 § 1 KPKart. 9 § 2 KPKart. 439 § 1 pkt 5 KPKart. 439 § 1 pkt 9 KPKart. 17 § 1 pkt 11 KPKart. 15 § 1 KKart. 439 § 1 pkt 10 KPKart. 8 § 2 pkt 2 KKart. 8 § 2 pkt 5 KKart. 199b KK§ 1§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 13.07.2026. · PDF źródłowy