II KR 154/88

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia Z. Bartnik (sprawozdawca). Sędziowie: J. Żurawski, R. Czapiewski (sędzia SW deleg.). Prokurator Prokuratury Generalnej: A. Kayzer.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu w dniu 21 lipca 1988 r. sprawy Romana B., oskarżonego z art. 84 § 1 u.k.s. i innych, z powodu rewizji wniesionej przez obrońcę oskarżonego od wyroku Sądu Wojewódzkiego w K. z dnia 29 czerwca 1987 r. zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że Romana B. uniewinnił od dokonania przypisanego mu czynu (...).Uzasadnienie faktyczneZaskarżonym wyrokiem Roman B. został uznany przez Sąd Wojewódzki w K. za winnego tego, że w dniu 2 marca 1985 r. w T. po uprzednim odbiorze w Urzędzie Celnym w O. przywiezionego z Republiki Federalnej Niemiec towaru (tj. 1200 kg kawy naturalnej i 110 kg czekolady), przeznaczonego zgodnie z dowodem odprawy celnej dla Parafii Katolickiej w t., wiedząc, że przywieziony z zagranicy towar zwolniony został od cła jako przesyłka charytatywna dla wyżej wymienionej parafii i że na tej podstawie nie pobrano od tego towaru cła w wysokości 1 910 000 zł, działając umyślnie, usiłował zmienić cel i przeznaczenie tego towaru w 1/3 jego wartości, przechowując go i zachowując do swojej dyspozycji, przez co nie został zachowany warunek, pod jakim towar ten zwolniono od cła w wysokości 636 660 zł, i za ten czyn tenże Sąd - na podstawie art. 84 § 1 u.k.s. w zw. z art. 11 k.k. w zw. z art. 25 § 1 pkt 3 i art. 26 § 1 pkt 2 u.k.s. - skazał oskarżonego na 1 rok pozbawienia wolności i 900 000 zł grzywny (...); na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ustawy z dnia 17 lipca 1986 r. o szczególnym postępowaniu wobec sprawców niektórych przestępstw (Dz.U. Nr 26, poz. 126). Sąd ten darował oskarżonemu orzeczoną karę 1 roku pozbawienia wolności w całości (...).Wyrok ten zaskarżył rewizją obrońca oskarżonego (...).Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Wyrok Sądu Wojewódzkiego nie może się ostać z tego względu, że w czasie orzekania czyn przypisany oskarżonemu nie stanowił już przestępstwa.Podstawową przesłanką odpowiedzialności w zakresie ceł jest fakt, że towar będący przedmiotem przewozu generalnie podlega powinności celnej, przesłanką zaś tej odpowiedzialności określonej w art. 84 u.k.s. jest niedotrzymanie warunków, pod jakimi towar ten zwolniono w całości lub w części od cła albo odprawiono go według niższej stawki. Przepis ten więc spełnia swoje funkcje jako przepis w istocie blankietowy, jeżeli w czasie odprawy celnej istnieje obowiązek uiszczenia ceł na określony towar. Obowiązek ten ustalony jest zgodnie z zasadami wyrażonymi w ustawie z dnia 26 marca 1975 r. - prawo celne (Dz.U. z 1984 r. Nr 57, poz. 270 i z 1987 r. Nr 33, poz. 181). Ostatnia obowiązująca w chwili czynu taryfa celna została ustalona rozporządzeniem Ministra Handlu Zagranicznego z dnia 18 marca 1983 r. w sprawie ceł i pozwoleń na towary przywożone i na towary wywożone w niehandldowym obrocie towarowym z zagranicą (Dz.U. z 1984 r. Nr 18, poz. 82 z późn. zm.).W myśl przepisów tego rozporządzenia, za towary będące przedmiotem niniejszej sprawy obowiązywało cło przywozowe, a zwolnienie od tej powinności było wyjątkiem. W realiach sprawy zwolnienie od powinności uiszczenia cła nastąpiło z uwagi na deklarowany charytatywny cel przesyłki. Zmiana więc w części tego celu legła u podstaw odpowiedzialności oskarżonego określonej w art. 84 u.k.s.Sytuacja jednak ulega zmianie z dniem 31 maja 1988 r. Minister Współpracy Gospodarczej z Zagranicą wydał rozporządzenie z dnia 18 maja 1988 r. o zmianie rozporządzenia w sprawie ceł i pozwoleń na towary przywożone i na towary wywożone w niehandlowym obrocie towarowym (Dz.U. Nr 16, poz. 119), mocą którego zawiesił do dnia 31 grudnia 1988 r. pobieranie ceł od towarów wymienionych w taryfie celnej przewozowej, stanowiącej załącznik nr 1 do cytowanego wyżej rozporządzenia Ministra Handlu Zagranicznego. Zawieszenie cła nastąpiło także między innymi na kawę naturalną i czekoladę.W tych warunkach uznać należy, że stan prawny obowiązujący w chwili orzekania nie stwarza podstawy do uznania, że czyn oskarżonego stanowi przestępstwo (art. 2 § 1 k.k.). Zawieszenie bowiem obowiązku pobierania ceł rodzi taki sam skutek jak uchylenie cła na dany towar, wówczas czyny mające znamiona przestępstwa w zakresie ceł i obrotu towarowego z zagranicą - z chwilą wejścia w życie zawieszenia obowiązku celnego - tracą ustawowe znamiona czynu zabronionego; zachodzą więc w tym wypadku przesłanki wynikające z art. 11 pkt 1 k.p.k. (...).