IV KKN 251/98

Sygn. akt IV KKN 251/98 W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 19 lutego 2002 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Józef Szewczyk (przewodniczący) SSN Marian Buliński SSN Marek Sokołowski (spraw.) Protokolant Ewa Sokołowska przy udziale prokuratora Prokuratury Krajowej Bogumiły Drozdowskiej w sprawie V. B. skazanego z art. 80 § 3 uks po rozpoznaniu w Izbie Karnej na rozprawie w dniu 19 lutego 2002 r., kasacji, wniesionej przez obrońcę skazanego od wyroku Sądu Wojewódzkiego w K. z dnia 20 stycznia 1998 r., sygn. akt VI Ka […] utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w R. z dnia 3 października 1997 r., sygn. akt II K […] 1. uchyla zaskarżony wyrok oraz utrzymany nim w mocy wyrok Sądu Rejonowego i skazanego V. B. uniewinnia od przypisanego mu czynu, 2 2. kosztami sądowymi postępowania w sprawie obciąża Skarb Państwa, 3. zarządza zwrot na rzecz V. B. kwoty 300 (trzysta) złotych uiszczonej tytułem opłaty od kasacji. U Z A S A D N I E N I E Sąd Rejonowy w R. wyrokiem z dnia 3 października 1997 r. sygn. akt II K […] uznał V. B. za winnego tego, „że w dniu 3 kwietnia 1995 r. przekraczając granicę państwa z Czech do Polski , w drodze z Włoch w charakterze kierowcy samochodu ciężarowego, przez drogowe przejście graniczne w C. nieumyślnie naraził Skarb Państwa na uszczuplenie cła w kwocie 44.287 zł 70 gr, przez to, że w wyniku niedbalstwa nie zapoznał się z treścią dokumentów celnych i w trakcie odprawy celnej nie okazał wszystkich żądanych dokumentów, co spowodowało, że do odprawy celnej przedstawił fakturę z zaniżoną ceną przywożonych do Polski w Włoch 256 worków z niekonfekcjonowanymi rajstopami o wadze 3.323 kg, 11 worków z niekonfekcjonowanymi pończochami o wadze 1.062 kg, 1 karton z maszynką do wykańczania pończoch, 30 kartonów z regałami do rajstop, 80 paczek z torebkami do pakowania rajstop, 40 kartonów z ekspozycją oraz 2 kartony z wzorami kolorów, chociaż powinien i mógł przewidzieć możliwość zatajenia rzeczywistych cen przedmiotowych towarów przez inne osoby” – to jest przestępstwa z art. 80 § 3 uks i za to skazał go na karę grzywny w kwocie 3.000 zł. Sąd Wojewódzki w K. – po rozpoznaniu apelacji wniesionych przez prokuratora i obrońcę oskarżonego – wyrokiem z dnia 20 stycznia 1998 r. sygn. akt VI Ka […] utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego w R.. 3 Powyższy wyrok zaskarżył kasacją obrońca oskarżonego zarzucając: I. rażące naruszenie prawa materialnego a to : 1. art. 7 § 2 kodeksu karnego polegające na przypisaniu oskarżonemu winy nieumyślnej, 2. art. 16 kodeksu karnego polegające na przypisaniu oskarżonemu sprawstwa, 3. art. 2 pkt 6 i art. 48 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. prawo celne polegające na przyjęciu, że oskarżony był podmiotem dokonującym obrotu towarowego z zagranicą, 4. art. 40 ust. 2 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. prawo celne polegające na błędnej interpretacji jego treści poprzez uznanie, że oskarżony miał obowiązek przedłożenia polskim organom administracji celnej dowodu włoskiej odprawy celnej, II. rażące naruszenie prawa procesowego, mające wpływ na treść wyroku: 1. art. 3 § 3 kpk polegające na braku oceny podanej przez oskarżonego wersji rozmowy ze świadkiem M. S., 2. art. 4 § 1 kpk polegające na wydaniu orzeczenia bez uwzględnienia wskazań doświadczenia życiowego poprzez nieuwzględnienie braku motywów do przestępczego działania oskarżonego. Nadto w uzasadnieniu skargi kasacyjnej obrońca zarzucił, że orzekające w tej sprawie sądy nie uzasadniły dlaczego przyjęły za prawdziwą wartość towaru na podstawie włoskich dokumentów odprawy celnej, a sąd odwoławczy nie rozważył wszystkich zarzutów podniesionych w apelacji obrońcy. Rozstrzygając sprawę Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Kasacja jest zasadna. Kasację rozpoznaje Sąd Najwyższy w granicach podniesionych zarzutów, a rozpoznaniu podlegają także zarzuty podniesione w jej uzasadnieniu. Nie jest także niezbędne, by w podniesionym zarzucie 4 obrazy prawa prawidłowo określony został przez skarżącego naruszony przepis prawa wystarczy, że sprecyzowane zostało na czym obraza prawa polegała. W pierwszej kolejności rozpoznania wymaga zarzut obrazy prawa procesowego skierowany przeciwko orzeczeniu sądu odwoławczego – czyli zarzut sformułowany w uzasadnieniu skargi. Jest to zarzut obrazy art. 406 § 2 kpk z 1969 r. (obowiązującego w chwili orzekania przez Sąd Wojewódzki) nakazującego podać w uzasadnieniu wyroku sądu odwoławczego dlaczego sąd ten uznał zarzuty apelacji za niezasadne. Obrońca oskarżonego zarzucił w apelacji (k. 260), że w postępowaniu nie ustalono faktycznej wartości przewożonego przez granicę towaru. Jest oczywiste, że okoliczność ta miała podstawowe znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Jeżeli prawidłowe było określenie wartości w dokumentach przedstawionych do odprawy celnej na polskiej granicy, to wówczas nie mogło dojść do narażenia Skarbu Państwa na uszczuplenie cła. Zauważyć należy, że w toku postępowania sądowego (przed wydaniem pierwszego, następnie uchylonego, wyroku Sadu Rejonowego) interwenienci wnosili o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego celem ustalenia faktycznej wartości zakwestionowanego towaru (k. 135v) i wniosek ten nie został uwzględniony (k. 157). W uzasadnieniu wyroku Sądu Rejonowego z dnia 3 października 1997 r. brak jest jakichkolwiek ustaleń co do tego jaka była rzeczywista wartość towaru przedstawionego przez oskarżonego do odprawy celnej, a zatem podniesiony w apelacji zarzut w tym zakresie wymagał dogłębnego rozważenia. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku Sądu Wojewódzkiego całkowicie pomija ten zarzut i przez to wskazuje, że nie został on rozpoznany. Okoliczności powyższe dają podstawę do stwierdzenia, że zaskarżone orzeczenie zapadło z rażącym naruszeniem przepisu art. 406 § 2 kpk z 1969 r. Uchybienie to mogło mieć wpływ na treść orzeczenia bowiem nie ma 5 dostatecznych przesłanek do stanowczego ustalenia, że wartość określona w dokumentach przeznaczonych do włoskiej odprawy celnej była prawidłowa. Nie można wykluczyć istnienia powodów do jej zawyżenia. Znamienne jest, że wartość towarów w dokumentach przeznaczonych do włoskiej odprawy celnej określona została na kwotę 236.600 zł, a do polskiej odprawy na kwotę 33.343 zł (k. 3), zaś towary te zostały sprzedane przez organa administracji celnej za kwotę 21.306 zł (k. 141). W tym stanie ustalenie, że rzeczywista wartość przedmiotowych towarów wynosiła 236.600 zł należy uznać za dowolne, a podniesiony w kasacji zarzut obrazy art. 4 § 1 kpk z 1969 r. za trafny właśnie w tym zakresie. Wyżej omówione okoliczności uzasadniają uchylenie zaskarżonego wyroku, co z kolei nakazuje uwzględnić zmianę stanu prawnego w następstwie wejścia w życie kodeksu karnego skarbowego. W kodeksie tym nie ma odpowiednika przestępstwa określonego w art. 80 § 3 uks. Art. 87 kks przewiduje tylko odpowiedzialność karną za umyślne wprowadzenie w błąd organu celnego i narażenie przez to Skarbu Państwa na uszczuplenie należności celnej (por. art. 4 § 1 kks). Zgodnie z regułą sformułowaną w art. 2 § 2 kks w sprawie niniejszej należy stosować nową ustawę – czyli wobec depenalizacji czynu przypisanego oskarżonemu uniewinnić go. Z powyższych względów Sąd Najwyższy orzekł jak na wstępie. O kosztach sądowych orzeczona na podstawie art. 632 pkt 2 kpk, a o opłacie od kasacji na podstawie art. 527 § 4 kpk. Przewodniczący: SSN (Józef Szewczyk) Sędziowie: SN (Marian Buliński) SN (Marek Sokołowski) aw f/es