II KR 241/80

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia J. Bratoszewski. Sędziowie: T. Majewski (sprawozdawca), J. Tobera.Prokurator Prokuratory Generalnej: W. Woźniacki.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu sprawy Ignacego C., oskarżonego z art. 215 § 1 k.k., z powodu rewizji wniesionej przez obrońcę oskarżonego od wyroku Sądu Wojewódzkiego w W. z dnia 31 marca 1980 r.uchylił zaskarżony wyrok w stosunku do oskarżonego Ignacego C. i sprawę w tym zakresie przekazał temu Sądowi do ponownego rozpoznania.Uzasadnienie faktyczneSąd Wojewódzki w W. rozpoznał sprawę Marii L. i Ignacego C., oskarżonych o to, że w czerwcu 1979 r. w W., działając wspólnie i w porozumieniu, przy czym Maria D. jako kierownik sklepu, zabrali w celu przywłaszczenia pieniądze w wysokości 182.564 zł pochodzące z utargów na szkodę Międzywojewódzkiej Handlowej Spółdzielni Inwalidów w W., tj. Marię D. o czyn przewidziany w art. 200 § 1 i art. 201 k.k. w związku z art. 10 § 2 k.k., a Ignacego C. o czyn przewidziany w art. 201 k.k.Wyrokiem z dnia 31 marca 1980 r. Sąd Wojewódzki (...) uznał oskarżonego Ignacego C. za winnego tego, że w czerwcu 1979 r. w O. i L. oraz w K., działając w warunkach czynu ciągłego, przyjął od Marii D. korzyść osobistą i materialną w postaci gotówki o nieokreślonej wysokości, różnego rodzaju poczęstunki o łącznej wartości nie mniej niż 500 zł, a nie więcej niż 100.000 zł - tj. popełnienia czynu określonego w art. 215 § 1 k.k. w związku z art. 57 k.k. i w art. 36 § 2 i 3 k.k., i za to na podstawie tych przepisów skazał go na karę 4 lat pozbawienia wolności i 50.000 zł grzywny (...).Od powyższego wyroku wniósł rewizję obrońca oskarżonego Ignacego C., zarzucając obrazę art. 58 k.k. oraz art. 3 § 1 i 3 k.p.k., jak też rażącą niewspółmierność kary w stosunku do przypisanego oskarżonemu czynu (...).Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Niezależnie od zarzutów rewizji zaskarżony wyrok dotknięty jest obrazą art. 360 § 2 pkt 1 k.p.k., gdyż nie zawiera dokładnego ustalenia czynu przypisanego oskarżonemu.Opis czynu, za który Sąd Wojewódzki skazał oskarżonego (tj. za to, że: "przyjął od Marii D. korzyść osobistą i materialną w postaci gotówki o nieokreślonej wysokości, różnego rodzaju poczęstunki o łącznej wartości nie mniej niż 500 zł, a nie więcej niż 100.000 zł"), nie odpowiada przyjętej przez sąd kwalifikacji prawnej tego czynu, tj. paserstwa (art. 215 § 1 k.k.).Jedną z postaci paserstwa jest przyjęcie rzeczy uzyskanej za pomocą czynu zabronionego, dokonane w celu osiągnięcia korzyści majątkowej.Nie chodzi więc o przyjęcie "korzyści", lecz o przyjęcie "rzeczy uzyskanej za pomocą czynu zabronionego", a osiągnięcie korzyści musi być jedynie celem działania sprawcy, przy czym musi to być korzyść majątkowa, nie zaś osobista (...).Warunkiem uznania czynu za umyślne paserstwo jest świadomość pochodzenia rzeczy (przynajmniej przewidywanie i godzenie się na takie jej pochodzenie).W opisie czynu przypisanego oskarżonej nie zostały więc zawarte znamiona przestępstwa określonego w art. 215 § 1 k.k., a opis ten przypomina raczej dyspozycję art. 239 § 1 k.k.Usunięcie tej wady zaskarżonego wyroku nie jest możliwe w trybie kontroli rewizyjnej z następujących powodów:Wobec braku rewizji prokuratora Sąd Najwyższy może orzec w tej sprawie tylko zgodnie z kierunkiem rewizji (a więc kierunkiem korzystnym). Zmiana opisu czynu natomiast wymagałaby ustalenia, czy zostały spełnione wszystkie znamiona przestępstwa określonego w art. 215 § 1 k.k., w związku z czym niezbędna jest odpowiednia analiza i ocena materiału dowodowego, która może doprowadzić do nowych ustaleń niekorzystnych dla oskarżonego.Nie może również utrzymać się tak znaczna rozpiętość wartości rzeczy ("nie mniej niż 500 zł, a nie więcej niż 100.000 zł"), zwłaszcza że paserstwo w stosunku do mienia, którego wartość nie przekracza 500 zł, nie stanowi przestępstwa, lecz wykroczenie określone w art. 122 § 1 k.w.W tej sytuacji Sąd Najwyższy uznał za konieczne uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania w celu przeprowadzenia postępowania dowodowego w niezbędnym zakresie, dokonania oceny materiału dowodowego w sposób zgodny z zasadami procesowymi i rozstrzygnięcia sprawy z zachowaniem przepisów o wyrokowaniu (rozdział 38 kodeksu postępowania karnego).W zakresie orzeczenia o karze sąd będzie związany ograniczeniem wynikającym z art. 408 k.p.k.