II KR 254/75

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia W. Sutkowski. Sędziowie: Z. Ziemba (sprawozdawca), J. Żurawski. Prokurator Prokuratury Generalnej: Z. Buholtz. SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu sprawy Stanisława W., oskarżonego z art. 239 § 1 k.k., z powodu rewizji wniesionej przez oskarżonego od wyroku Sądu Wojewódzkiego we Wrocławiu z dnia 23 maja 1975 r. u t r z y m a ł w mocy zaskarżony wyrok (...).Uzasadnienie faktyczneSąd Wojewódzki we Wrocławiu wyrokiem z dnia 23 maja 1975 r. skazał oskarżonego Stanisława W. na podstawie art. 239 § 1 k.k. oraz art. 36 § 3, art. 40 § 2 i art. 42 § 1 k.k. na karę 2 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności, z zaliczeniem na ich poczet okresu tymczasowego aresztowania od dnia 13 grudnia 1973 r., oraz 20.000 zł grzywny, pozbawienia praw publicznych na okres 3 lat i zakazu zajmowania kierowniczych stanowisk w administracji państwowej oraz gospodarczej przez okres 3 lat za to, że w kresie od 1970 r. do 1973 r. w W., jako zastępca dyrektora do spraw handlowych zakładów mięsnych, działając w warunkach przestępstwa ciągłego, przyjął korzyści majątkowe w postaci pieniędzy, w łącznej kwocie nie mniejszej niż 22.000 zł, od pracowników tych zakładów: Waltera W. - 15.000 zł, Lesława K. - 4.000 zł i Jana W. - 3.000 zł, w zamian za przychylne ustosunkowanie się do nich i tolerowanie stwierdzonych nieprawidłowości w pracy.Od powyższego wyroku odwołał się oskarżony, zarzucając mu obrazę przepisów postępowania, która miała wpływ na jego treść, oraz błąd w ustaleniach faktycznych, przyjętych za podstawę orzeczenia, i wnosząc w konkluzji o uchylenie tego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania w sądzie pierwszej instancji, albo o zmianę wyroku i uniewinnienie oskarżonego od zarzucanego mu czynu. Oba zarzuty rewizji oskarżonego sprowadzają się do kwestionowania ustaleń faktycznych, przyjętych za podstawę orzeczenia, a mianowicie ustaleń co do tego, że oskarżony Stanisław W. przyjął od wymienionych w zarzucie osób przedmiotowe korzyści majątkowe, choć zeznania tych osób nie zasługiwały na wiarę, zostały ocenione z naruszeniem zasady opisanej w art. 4 § 1 k.p.k., nie zostały omówione zgodnie z wymaganiami art. 372 § 1 pkt 1 k.p.k. i nie były przedmiotem konfrontacji z zeznaniami świadków: Jana M. i Piotra S. Sąd Najwyższy nie znalazł podstaw do uwzględnienia wniosków rewizji oskarżonego.Istota rozstrzygnięcia w tej sprawie polega na ocenie, czy zeznania świadków: Waltera W., Lesława K. i Jana W. zasługują na wiarę.Ocena dowodu z wyjaśnień oskarżonego lub zeznań świadka jest wypadkową zarówno oceny treści wypowiedzi danej osoby, jak i ocen dotyczących samej osoby - jej poziomu umysłowego, cech charakteru, stanu emocjonalnego podczas przesłuchania itp.; bezpośredni więc kontakt z osobą przesłuchiwaną ma bardzo istotne znaczenie dla prawidłowej oceny wiarygodności tego dowodu.Kontrola rewizyjna trafności takiej oceny z natury rzeczy nie obejmuje tej sfery przekonania sędziowskiego, jaka wiąże się wyłącznie z bezpośredniością przesłuchania, sprowadza się natomiast do sprawdzenia, czy ocena ta nie wykazuje błędów natury faktycznej (niezgodności z treścią dowodu) lub logicznej (błędności rozumowania i wnioskowania) albo czy nie jest sprzeczna z doświadczeniem życiowym lub wskazaniami wiedzy.W odniesieniu do niniejszej sprawy oznacza to, że zarzut rewizji oskarżonego co do obrazy przez Sąd Wojewódzki przepisu art. 4 § 1 k.p.k. nie może być uznany za słuszny.Wymienieni powyżej świadkowie - Walter W., Lesław K. i Jan W. złożyli zeznania w swej treści jednoznaczne i nie budzące wątpliwości co do tego, że wręczyli oskarżonemu Stanisławowi W. korzyści majątkowe w postaci określonych kwot pieniężnych.Świadkowie Lesław K. i Jan W. byli w tej kwestii konsekwentni zarówno w toku postępowania przygotowawczego, jak i na rozprawie, natomiast świadek Walter W. zeznania obciążające oskarżonego złożył tylko w postępowaniu przygotowawczym, na rozprawie zaś je odwołał, tłumacząc to tym, że obciążał oskarżonego z obawy, aby uchronić siebie przed zarzutem, że był organizatorem grupy przestępczej, ponadto zaś chciał się w ten sposób rozliczyć z pieniędzy, które "potrącał" wagowemu Janowi W. z podziału zysków przestępnych - właśnie na rzecz Stanisława W.Sąd Wojewódzki nie dał wiary temu tłumaczeniu świadka co do zmiany zeznań, a swoje stanowisko w tej mierze uzasadnił przekonująco, zwłaszcza wpływem oskarżonego Stanisława W. na świadka wywartym przed rozprawą, w czasie zetknięcia się ich w poczekalni aresztu śledczego.Ustalenia faktyczne zaskarżonego wyroku znajdują oparcie w zeznaniach wymienionych świadków.Problem wiarygodności tych świadków został przez Sąd Wojewódzki omówiony, stanowisko sądu nie wykazuje błędności rozumowania i mieści się w granicach doświadczenia życiowego, zwłaszcza w tak zwanych realiach danej sprawy.Jak wiadomo, obciążający oskarżonego świadkowie - to pracownicy zakładów mięsnych w W., w których oskarżony pełnił ostatni funkcję zastępcy dyrektora do spraw handlowych, istniały więc między nimi więzy i zależności służbowe, przy czym jako pracownicy magazynu świadkowie ci podlegali bezpośrednio oskarżonemu.Już z powyższego wynika, że między oskarżonym a świadkami istniały płaszczyzny sprzyjające -w określonych warunkach - korumpowaniu dyrektora przez pracowników magazynu.Wywody rewizji oskarżonego, że obowiązki swoje wobec magazynu dyrektor realizował nie osobiście, lecz za pośrednictwem odpowiednich komórek zakładu, nie mają istotnego znaczenia, gdyż w niczym to nie zmieniło faktu, iż od dyrektora bezpośrednio zależało wiele, o czym zresztą mówi sam oskarżony, wyjaśniając, że to on spowodował zwolnienie świadka Lesława K. ze stanowiska magazynier (...).