II KR 302/74

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia dr K. Mioduski (sprawozdawca). Sędziowie: Z. Ziemba, M. Synoradzki.Prokurator Prokuratury Generalnej: J. Pozorski.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu w dniu 6 marca 1975 r. sprawy Marii J., oskarżonej z art. 218 § 1 k.k., z powodu rewizji wniesionej przez obrońcę oskarżonej od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Katowicach z dnia 15 listopada 1973 r.zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że: oskarżoną Marię J. uniewinnił z zarzutu oskarżenia i kosztami postępowania w części jej dotyczącej obciążył Skarb Państwa (...).Uzasadnienie faktyczne(...) Oskarżona Maria J. uznana została za winną tego, że w drugiej połowie maja 1970 r. w B., jako kierownik zestawialni, filtracji i rozlewni zakładu "B" Wytwórni Wódek Gatunkowych, przekraczając swoje obowiązki przekazała bez żadnej dokumentacji około 1.500 litrów "zlewek objętościowych", stanowiących około 450 litrów spirytusu 100o o wartości 119.250 zł do zakładu "A" tejże wytwórni, umożliwiając w ten sposób częściowe ukrycie niedoboru. Za czyn ten, zakwalifikowany w wyroku jako przestępstwo przewidziane w art. 218 § 1 k.k., Sąd Wojewódzki w Katowicach wymierzył oskarżonej na podstawie tego przepisu 1 rok pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem wykonania tej kary na okres 2 lat.Wyrok powyższy zaskarżył obrońca, domagając się w rewizji uniewinnienia oskarżonej z zarzutu oskarżenia. Obrońca wywodzi, że oskarżona, przekazując zlewki do zakładu "A", działała na polecenie przełożonych, które obowiązana była wykonać. Skoro ponadto nie udowodniono, aby czynność oskarżonej Marii J. spowodowała jakąkolwiek szkodę, to skazanie jej na podstawie art. 218 § 1 k.k. nie znajduje uzasadnienia.Sąd Najwyższy postanowieniem z dnia 24 stycznia 1975 r. umorzył postępowanie karne - toczące się przeciwko Marii J. - na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 18 lipca 1974 r. o amnestii (Dz. U. Nr 27, poz. 159), jednakże obrońca oskarżonej, powołując się na przepis art. 13 ust. 1 tej ustawy, pismem z dnia 27 lutego 1975 r. wniósł o merytoryczne rozpoznanie rewizji oskarżonej. Wprawdzie na rozprawie rewizyjnej przed Sądem Najwyższym w dniu 6 marca 1975 r. obrońca oskarżonej Marii J. złożył oświadczenie, że cofa swój wniosek o merytoryczne rozpoznanie sprawy, jednakże oświadczenie to uznać należało za procesowo bezskuteczne. Za przyjęciem, że cofnięcie przez oskarżonego wniosku o rozpoznanie sprawy, złożonego na podstawie art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 18 lipca 1974 r. o amnestii (Dz. U. Nr 27, poz. 159), jest procesowo bezskuteczne, przemawia treść art. 13 ust. 2 tej ustawy, w myśl którego: "w razie złożenia wniosku o rozpoznanie sprawy postępowanie toczy się w dalszym ciągu na zasadach ogólnych", oraz okoliczność, że ani ustawa o amnestii, ani przepisy kodeksu postępowania karnego nie przewidują możliwości cofnięcia takiego wniosku, który nie jest środkiem odwoławczym (por. art. 380-381 k.p.k), lecz formą sprzeciwu oskarżonego, który, czując się niewinny, nie widzi potrzeby korzystania z dobrodziejstwa w postaci umorzenia postępowania na podstawie ustawy o amnestii.Merytoryczna ocena zarzutów rewizji oskarżonej Marii J. prowadzi do wniosku, że są one uzasadnione. Wprawdzie oskarżona przekazała zlewki do zakładu "A" bez zachowania zwyczajnych w takich wypadkach formalności, jednakże, co wynika z ustaleń uzasadnienia wyroku, działała ona na wyraźne polecenie przełożonych, którym przedstawiła swoje zastrzeżenia, jednakże ci nalegali na wykonanie polecenia. Oskarżona, nie mając dowodów na to, że chodzi o transakcję przestępną, gdyż nie brała udziału w naradzie, o której mowa w uzasadnieniu wyroku, zdecydowała się wykonać polecenie, aby nie narażać się na zarzut niesubordynacji służbowej i ewentualne związane z tym przykrości. W tym stanie rzeczy, jeżeli przypisanie winy oskarżonym Edwardowi K. i Zofii W., zorientowanym w przestępnym sensie tej transakcji, co do przekazania zlewek do zakładu "A" nie budziło wątpliwości, to skazanie za powyższy czyn oskarżonej Marii J. opiera się wyłącznie na przedmiotowej stronie czynu i nie uwzględnia podstawowej zasady prawa karnego, że nie ma przestępstwa bez winy. Na marginesie już tylko dodać wypada, że gdyby oskarżona Maria J. była świadoma, iż zlecona jej czynność jest machinacją przestępną, wówczas kwalifikacja jej czynu spowodowania niedoboru w powierzonym jej zakładzie "B" Wytwórni Wódek Gatunkowych nie byłaby uzasadniona, skoro żaden niedobór w tym zakładzie nie powstał (...).