III KR 124/70

SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu sprawy Kazimierza M., oskarżonego z art. 218 § 1 k.k., z powodu rewizji wniesionej przez oskarżonego od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Szczecinie z dnia 9 lutego 1970 r. - utrzymał w mocy zaskarżony wyrok (...).Uzasadnienie faktyczneSąd Wojewódzki w Szczecinie wyrokiem z 9 lutego 1970 r. uznał oskarżonego Kazimierza M. za winnego, że: w okresie od 2 stycznia 1966 r. do 28 lipca 1968 r. w S. jako materialnie odpowiedzialny składowy w magazynie Przedsiębiorstwa Połowów Dalekomorskich i Usług Rybackich G, nie dopełnił swoich obowiązków i przekroczył swoje uprawnienia w zakresie nadzoru nad mieniem społecznym, jego ochroną i gospodarowaniem nim w ten sposób, że nie sprawował w sposób odpowiedni kontroli nad podległymi mu pracownikami, nie kontrolował w dostateczny sposób dokumentacji magazynowej, w miejsce brakujących dokumentów magazynowych sporządzał inne o odmiennej treści, dokonywał przerobienia dokumentów uzyskując w ten sposób większy rozchód towarów, w czasie pracy pozostawał w stanie nietrzeźwym, dopuszczał do magazynu nieuprawnione osoby, przez co spowodował niedobór w kwocie około 500 000 zł na szkodę wymienionego wyżej przedsiębiorstwa, i za ten czyn na podstawie art. 218 § 1 k.k. skazał go na 5 lat pozbawienia wolności, z tym, że na podstawie art. 6 pkt 4 ustawy z 21 lipca 1969 r. o amnestii (Dz. U. z 1969 r. Nr 21, poz. 151) orzeczoną karę złagodził o 1/3, tj. do 3 lat i 4 miesięcy pozbawienia wolności, a na podstawie art. 36 § 4 i 37 § 1 k.k. wymierzył oskarżonemu grzywnę w wysokości 20 000 zł z zamianą w razie nieuiszczenia w terminie na pozbawienie wolności przyjmując 1 dzień pozbawienia wolności za równoważny kwocie 100 zł grzywny.Powyższy wyrok zaskarżył oskarżony.Rewizja zarzucając:1)błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wyroku przez niesłuszne uznanie, że oskarżony ponosi odpowiedzialność za cały niedobór towarowy w kwocie około 500 000 zł, mimo że oskarżony nie ponosi odpowiedzialności za niedobór w kwocie 234 686,80 zł powstały w okresie od 2 stycznia 1966 r. do 30 sierpnia 1967 r., gdyż na skutek zmiany personelu magazynowego nie spisano z nim nowej umowy o wspólnej odpowiedzialności materialnej i w związku z tym nie był on w tym okresie urzędnikiem;2)rażącą niewspółmierność wymierzonej kary przez niedostateczne uwzględnienie dotychczasowej niekaralności oskarżonego, dobrej opinii o nim, jego przyznania się do winy oraz że przedsiębiorstwo nie zapewniło oskarżonemu właściwych warunków pracy, wniosła:a)o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, lubb)o zmianę Wyroku przez uznanie oskarżonego za winnego spowodowania niedoboru w kwocie 248 311,20 zł i wymierzenie znacznie łagodniejszej kary, ewentualniec)o zmianę wyroku przez wydatne złagodzenie wymierzonej kary.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje.Rewizja nie jest zasadna.Wyrażony w punkcie 1 rewizji pogląd nie znajduje uzasadnienia ani w materiale dowodowym sprawy, ani też w ugruntowanym już orzecznictwie Sądu Najwyższego. O tym, czy pracownik jednostki gospodarki uspołecznionej ponosi odpowiedzialność karną jako urzędnik (obecnie funkcjonariusz publiczny), decydują faktycznie wykonywane obowiązki, chociażby nie wynikały one z żadnego konkretnego przepisu prawnego.Każdy, komu faktycznie zlecono pełnienie obowiązku nadzoru nad mieniem społecznym, jego ochrony lub gospodarowania nim, ponosi odpowiedzialność z art. 218 § 1 k.k. (dawny przepis art. 286 § 1 k.k. z 1932 r.), jeśli nie dopełnia tego obowiązku i stwarza chociażby możliwość powstania niedoboru.Fakt, że w pewnym okresie z oskarżonym - jako składowym - nie zawarto nowej umowy o wspólnej odpowiedzialności materialnej, jest bez znaczenia dla zagadnienia jego odpowiedzialności karnej z art. 218 § 1 k.k., skoro z niekwestionowanych ustaleń faktycznych Sądu Wojewódzkiego wynika w sposób oczywisty, że niedobór towarowy powstał w wyniku niedopełnienia obowiązków służbowych przez oskarżonego.Odpowiedzialność karna z art. 286 § 1 k.k. z 1932 r. i analogicznie z art. 218 § 1 k.k. nie wynika z umowy o wspólnej odpowiedzialności materialnej pracowników, lecz z faktu pełnienia obowiązku nadzoru nad mieniem społecznym, jego ochrony lub gospodarowania nim.Skoro zatem oskarżony, jako składowy w magazynie Przedsiębiorstwa Połowów Dalekomorskich i Usług Rybackich G w S. był odpowiedzialny za właściwą ochronę i gospodarowanie powierzonym mu mieniem i skoro z jednej strony nie dopełniał swoich obowiązków, a z drugiej przekraczał swoje uprawnienia i w związku z tym spowodował niedobór w wysokości około 500 000 zł, to Sąd Wojewódzki zasadnie zakwalifikował jego czyn z art. 218 § 1 k.k., obciążając go całością niedoboru.W zakresie wymiaru kary Sąd Wojewódzki przekonywująco uzasadnił swoje stanowisko, wskazując trafnie na te wszystkie okoliczności, które w pełni uzasadniały wymierzenie oskarżonemu kary 5 lat pozbawienia wolności.Dodatkowo należy podnieść, że - jak wynika z niekwestionowanych ustaleń faktycznych, poczynionych w motywach zaskarżonego wyroku - oskarżony w sposób wyjątkowo rażący nie dopełniał swoich podstawowych obowiązków służbowych kontroli i nadzoru nad pracą podległych mu pracowników oraz w sposób szczególnie rażący przekraczał swoje uprawnienia, o czym świadczą fakty przerabiania dokumentacji rozchodowej.Szczególnie rażące zaniedbanie podstawowych obowiązków lub przekroczenie uprawnień w zakresie nadzoru nad mieniem społecznym, jego ochrony lub gospodarowania nim świadczy o znacznym stopniu zawinienia i stanowi okoliczność obciążającą w rozumieniu art. 50 k.k.Te okoliczności, obok tych, na które powołuje się Sąd Wojewódzki w uzasadnieniu wyroku, nie wskazują na to, że wymierzona oskarżonemu kara jest rażąco surowa.Z powyższych względów należało zaskarżony wyrok utrzymać w mocy.