II KR 50/66

WyrokIzba Karna1966-06-05

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy spożycie alkoholu przez sprawcę, które wzmogło przeżycia emocjonalne i doprowadziło do popełnienia zabójstwa, może być uznane za "silne wzruszenie" w rozumieniu art. 225 § 2 k.k. (w brzmieniu obowiązującym w 1966 r.)?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że samo spożycie alkoholu, które wzmogło przeżycia emocjonalne i doprowadziło do popełnienia zabójstwa, nie może być utożsamiane ze "silnym wzruszeniem" w rozumieniu art. 225 § 2 k.k. Do zastosowania tego przepisu konieczne jest ustalenie, że stopień i charakter wzruszenia, a także stosunek sprawcy do popełnionego zabójstwa, były tego rodzaju, iż sprawca bez tego wzruszenia nie popełniłby zabójstwa. W sytuacji, gdy sprawca spożył alkohol, przygotował narzędzie zbrodni i dopiero potem, dla dodania sobie otuchy i zrealizowania zamiaru, wypił alkohol, wprowadzając się w stan upojenia alkoholowego, to właśnie ten stan, a nie stan wzruszenia, zadecydował o popełnieniu czynu. W takich okolicznościach prawidłową kwalifikacją prawną jest art. 225 § 1 k.k.
Stan faktyczny
Sąd Wojewódzki skazał Urszulę W. za zabójstwo męża z art. 225 § 2 k.k. (działanie pod wpływem silnego wzruszenia), wymierzając karę 10 lat więzienia. Prokurator wniósł rewizję, zarzucając błędną kwalifikację prawną i domagając się skazania z art. 225 § 1 k.k., wskazując, że oskarżona działała pod wpływem alkoholu, a nie silnego wzruszenia. Oskarżona wniosła o złagodzenie kary, wskazując na niski poziom umysłowy i trudną sytuację życiową. Sąd Najwyższy uznał rewizję prokuratora za słuszną, a rewizję oskarżonej za niezasadną.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej kwalifikacji prawnej i wymiaru kary, skazując oskarżoną Urszulę W. z art. 225 § 1 k.k. na karę 12 lat więzienia.

Pełny tekst orzeczenia

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia S. Dąbrowski (sprawozdawca).Sędziowie. J. Zembaty, W. Michalski.Prokurator Generalnej Prokuratury: H. Furmankiewicz.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Urszuli W., oskarżonej z art. 225 § 1 k.k., po rozpoznaniu założonych przez prokuratora i oskarżoną rewizji od wyroku Sądu Wojewódzkiego we Wrocławiu z dnia 4 września 1965 r., na podstawie art. 375, 383 pkt 3, 388 § 1 k.p.k.1. przyjmując, że oskarżona Urszula. W. nie działała w stanie silnego wzruszenia, uchylił zaskarżony wyrok co do kwalifikacji prawnej i wymiaru kary i za tak przypisany czyn skazał ją z mocy art. 225 § 1 k.k. na karę 12 lat więzienia z zaliczeniem na jej poczet okresu tymczasowego aresztowania od dnia 9 maja 1965 r. (...).Sąd Wojewódzki we Wrocławiu wyrokiem z dnia 4 września 1965 r. uznał oskarżoną Urszulę W. za winną tego, że dnia 9 maja 1965 r. w W., pod wpływem silnego wzruszenia w zamiarze pozbawienia życia Tadeusza W., uderzyła go pięciokrotnie obuchem siekiery w głowę, powodując rany tłuczone w okolicy skroniowej prawej oraz rozległy krwiak podoponowy, w następstwie czego Tadeusz W. poniósł śmierć, to jest za winną popełnienia czynu z art. 225 § 2 k.k., i na mocy tegoż przepisu skazał ją na 10 lat więzienia z utratą praw na 5 lat, zaliczając na poczet kary więzienia okres tymczasowego aresztu od dnia 9 maja 1965 r.Od powyższego wyroku wnieśli rewizje prokurator i oskarżona.Rewizja prokuratora, zawierając wniosek o uchylenie zaskarżonego wyroku i skazanie oskarżonej za czyn z art. 225 § 1 k.k. na znacznie surowszą karę, zarzuca błędną ocenę okoliczności faktycznych, polegającą na przyjęciu przez Sąd, że oskarżona działała pod wpływem silnego wzruszenia, aczkolwiek w świetle całokształtu okoliczności sprawy istnieją realne warunki do przyjęcia, iż stan emocjonalny oskarżonej w chwili dokonania przestępstwa nie należał do stanu psychicznego określonego "silnym wzruszeniem". W sytuacji bowiem oskarżonej spożyty alkohol wywołał i wzmógł przeżycia emocjonalne, przy których dopiero zdolna była ona dopiąć swego zamiaru.Natomiast rewizja oskarżonej, zawierająca wniosek o znaczne złagodzenie orzeczonej kary, zarzuca jej rażącą surowość (w stosunku do przypisanego czynu) ze względu na niski poziom umysłowy oskarżonej oraz zdradę małżeńską ze strony męża, który ponadto stale się upijał i maltretował ją.Uzasadnienie faktyczneSąd Najwyższy wyraził następujący pogląd.Rewizja oskarżonej jest niezasadna. Słuszne jest natomiast stanowisko rewizji prokuratora.W sprawie bezsporny jest fakt, że oskarżona zadała denatowi śmiertelne ciosy siekierą. Nie kwestionowany jest też fakt, że oskarżona znajdowała się wówczas w stanie wzruszenia. Jednakże pomimo takiego jej stanu rewizja prokuratora słusznie kwestionuje przyjętą przez Sąd kwalifikację prawną czynu oskarżonej, albowiem do zastosowania przepisu § 2 art. 225 k.k. konieczne jest ustalenie nie tylko tego, że sprawca działał pod wpływem wzruszenia, lecz również tego, że stopień i charakter tego wzruszenia, jak również stosunek sprawcy do popełnionego zabójstwa były tego rodzaju, iż wpłynęły w sposób decydujący na sprawcę, który bez tego wzruszenia nie popełniłby zabójstwa, a to wzruszenie w konkretnym wypadku nie zachodzi. Wskazuje na to okoliczność wynikająca z własnych wyjaśnień oskarżonej, że już po przygotowaniu sobie narzędzia zbrodni w postaci siekiery, dla dodania sobie otuchy i dla zrealizowania powziętego zamiaru, bezpośrednio przed zabójstwem wypiła znaczniejszą ilość alkoholu, wprowadzając się w stan zwykłego upojenia alkoholowego. Ten właśnie stan upojenia alkoholowego, a nie stan wzruszenia zadecydował ostatecznie o zrealizowaniu powziętego zamiaru zabójstwa i dlatego w tych warunkach prawidłową kwalifikacją prawną czynu oskarżonej może być jedynie przepis art. 225 § 1 k.k.Jeśli zaś chodzi o karę, to gdy się uwzględni powyższą zmianę kwalifikacji prawnej czynu oskarżonej na surowszą oraz stan nietrzeźwości oskarżonej, jak również duże napięcie jej złej woli wyrażające się w okrucieństwie czynu (bo z całą zaciętością zadawała ona ciosy siekierą śpiącemu mężowi, i nawet wówczas, gdy już nie żył), to w świetle tych danych orzeczoną karę 10 lat więzienia należy uznać za zbyt łagodną, za współmierną zaś z jej winą - karę 12 lat więzienia.Z tych powodów Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 225 § 1 KKart. 375art. 225 § 2 KKart. 225 KK§ 1§ 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026.