II KRN 216/56

SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Jana K., osik. z art. 28 prawa o wykroczeniach, po rozpoznaniu założonej przez Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego rewizji nadzwyczajnej od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Stalinogrodzie z dnia 30 grudnia 1955 r. uchylającego wyrok Sądu Powiatowego w Bytomiu z dnia 10 października 1955 r.I.na podstawie art. 13 w zw. z art. 377 pkt c k.p.k. uznał wyrok Sądu Wojewódzkiego w Stalinogrodzie z dnia 30 grudnia 1955 r. za nieważny i pozostawił rewizję oskarżonego bez rozpoznania;II.na podstawie art. 394-396, 400, 383 pkt 3 i 442 k.p.k. uchylił wyrok Sądu Powiatowego w Bytomiu z dnia 19 października 1955 r. i umorzył postępowanie w sprawie Jana K.Uzasadnienie faktyczneI. Kolegium przy Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w Bytomiu postanowieniem z dnia 27 czerwca 1955 r. przekazało w trybie art. 47 ustawy z. dnia 15 grudnia 1951 r. o orzecznictwie karno-administracyjnym sprawę Jana K. obwinionego o wykroczenie z art. 28 prawa o wykroczeniach na drogę postępowania sądowego, ze względu na poprzednią karalność obwinionego z tego przepisu.Sąd Powiatowy po rozpoznaniu sprawy, wyrokiem z dnia 19 października 1955 r., skazał oskarżonego Jana K. na mocy art. 28 prawa o wykroczeniach na 1 miesiąc aresztu.Sąd Wojewódzki rozpoznawał sprawę na skutek rewizji oskarżonego i wyrokiem z dnia 30 grudnia 1955 r. uchylił wyrok Sądu Powiatowego i sprawę przekazał do ponownego rozpoznania.Rewizja nadzwyczajna Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego zarzuca:a)wyrokowi Sądu Wojewódzkiego w Stalinogrodzie z dnia 30 grudnia 1955 r. obrazę art. 509 § 1 zdanie pierwsze k.p.k. przez rozpoznanie rewizji oskarżonego od wyroku Sądu Powiatowego w Bytomiu z dnia 19 października 1955 r., mimo iż wyrok ten był prawomocny,b)wyrokowi Sądu Powiatowego w Bytomiu z dnia 19 października 1955 r. obrazę art. 8, 260, 320 k.p.k. przez niesprawdzenie obrony oskarżonego, niewyjaśnienie sprzeczności między zeznaniami świadków Jana R. i Jana W. oraz niepowołanie z urzędu innych świadków zajścia, a mianowicie żony oskarżonego i żony świadka Jana W. oraz sąsiadów i w konkluzji wnosi o:1)uznanie wyroku Sądu Wojewódzkiego w Stalinogrodzie z dnia 30 grudnia 1955 r. za nieważny,2)uchylenie wyroku Sądu Powiatowego w Bytomiu z dnia 19 października 1955 r. i umorzenie postępowania w sprawie z uwagi na przedawnienie (art. 16 ustawy z dnia 15 grudnia 1951 r. o orzecznictwie karno-administracyjnym).Sąd Najwyższy wyraził następujący pogląd prawny.Wniosek i wywody rewizji nadzwyczajnej są zasadne.I. Wyrok Sądu Powiatowego w Bytomiu z dnia 19 października 1955 r. z mocy art. 509 § 1 k.p.k. (zdanie pierwsze) był prawomocny.Sąd Wojewódzki, uchylając tenże prawomocny wyrok i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania, dopuścił się obrazy art. 509 § 1 k.p.k.Przepisy o prawomocności wyroków należą bez wątpienia do zasadniczych norm procesowych, przeto pogwałcenie ich przez bezprawne uchylenie prawomocnego wyroku czyni orzeczenie takie bezwzględnie nieważnym.Z tych powodów Sąd Najwyższy, uznając rewizję nadzwyczajną w części dotyczącej wyroku Sądu Wojewódzkiego za wniosek o stwierdzenie nieważności w trybie art. 13 k.p.k. i opierając się na treści tego przepisu oraz zasady wypowiedzianej w postanowieniu składu siedmiu sędziów z dnia 15 kwietnia 1952 r. K. Z. 136/51 (OSN 1952/IV poz. 42), uznał zasadność tego wniosku.II. Wyrok Sądu Powiatowego w Bytomiu z dnia 19 października 1955 r. zawiera uchybienia procesowe, które mogły mieć istotny wpływ na jego treść.Oskarżony na rozprawie sądowej nie przyznał się do zarzuconego mu czynu i wyjaśnił, że w krytycznym dniu do jego mieszkania przyszedł pijany szwagier, zaczął się awanturować i potłukł mu dwie szyby. Na skutek tego zachowania się szwagra, oskarżony wyrzucił go z mieszkania, nie urządzając żadnych krzyków.Sąd Powiatowy przesłuchał w charakterze świadka funkcjonariusza M.O. Jana R., który zajścia nie widział, a zeznał tylko, że gdy przyszedł na miejsce, to widział, że szwagier oskarżonego był pobity i pokrwawiony i, zdaniem jego, prawdopodobnie uczynił to oskarżony, a nadto przesłuchał szwagra oskarżonego Jana W., który zeznał: "oskarżony podniesionym głosem mówił do mnie, abym opuścił dom, gdybym nie opuścił, to byłby mnie oskarżony pobił".Sąd Powiatowy, opierając się na zeznaniach wyżej wymienionych świadków bez wyjaśnienia sprzeczności zachodzących między tymi zeznaniami i bez skonfrontowania ich z obroną oskarżonego, uznał winę oskarżonego za całkowicie udowodnioną.Jak z powyższego wynika, skoro Sąd Powiatowy przeprowadził rozprawę niedokładnie, nie zbadał obrony oskarżonego, nie skonfrontował zeznań słuchanych świadków i nie powołał dalszych dowodów, które by pozwoliły dokładnie ustalić stan faktyczny, tym samym naruszył podstawową zasadę procesu karnego wykrycia i ustalenia prawdy obiektywnej.W tym stanie rzeczy należałoby wyrok Sądu Powiatowego uchylić i sprawę przekazać do ponownego rozpoznania, gdyby nie upływ terminu przewidzianego w przepisie art. 16 ustawy o orzecznictwie karno-admisnistracyjnym, skutkiem upływu którego nastąpiło przedawnienie ścigania.Z tych powodów orzeczono, jak w sentencji.