III K 226/53
PostanowienieIzba Karna1953-07-01
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wyrok sądu wydany i ogłoszony w niepełnym składzie orzekającym, bez udziału jednego z ławników, który nie podpisał wyroku, jest nieważny?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał zaskarżony wyrok za nieważny, ponieważ został wydany i ogłoszony z naruszeniem przepisów postępowania karnego. Wyrok, który nie został podpisany przez wszystkich członków składu orzekającego, jest wadliwy i nie może być uznany za wyraz woli sądu. Brak podpisu jednego z ławników, który nie brał udziału w ogłoszeniu wyroku, czyni go bezwzględnie nieważnym.Stan faktyczny
Sąd Wojewódzki w Olsztynie skazał Jana P. za przestępstwo z art. 286 § 2 k.k. i uniewinnił Danielę T. od tego zarzutu. W rewizji Prokurator domagał się uznania obojga za winnych i surowszej kary dla Jana P. Oskarżony Jan P. zarzucił błędną ocenę okoliczności faktycznych i zbyt surową karę. Sąd Najwyższy stwierdził, że wyrok został ogłoszony i podpisany przez przewodniczącego i jednego ławnika, z pominięciem drugiego ławnika, który nie brał udziału w ogłoszeniu i nie podpisał wyroku.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uznał zaskarżony wyrok za nieważny i przekazał sprawę Sądowi Wojewódzkiemu w Olsztynie do ponownego rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Jana P. i Danieli T., oskarżonych z art. 286 § 2 k.k., przedstawionej Sądowi Najwyższemu wskutek rewizji założonej przez Prokuratora co do obojga oskarżonych i rewizji oskarżonego Jana P. od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Olsztynie z dnia 2 marca 1953 r., na podstawie art. 377 lit. c w zw. z art. 1 i 18 k.p.k. zaskarżony wyrok uznał za nieważny i sprawę przekazał temuż sądowi do ponownego rozpoznania.Uzasadnienie faktyczneWyrokiem Sądu Wojewódzkiego w Olsztynie z dnia 2 marca 1953 r. Jan P. skazany został na 4 lata więzienia za przestępstwo z art. 286 § 2 k.k. popełnione przez to, że jako kierownik sklepu MHD nie dopełnił swego obowiązku służbowego należytego roztoczenia pieczy nad powierzonym mu mieniem, co spowodowało powstanie w tymże sklepie manka. Tym samym wyrokiem Daniela T. została uniewinniona z zarzutu popełnienia przestępstwa z art. 286 § 2 k.k., tj. przywłaszczenia sobie ze sklepu MHD, w którym była ekspedientką, pewnej ilości towarów i gotówki.Rewizja Prokuratora zarzuca obrazę art. 320 i 339 k.p.k. oraz art. 286 § 2 k.k., wnosząc o uznanie oskarżonych Jana P. i Danielę T. za winnych popełnienia przestępstwa przewidzianego w art. 286 § 2 k.k. oraz wymierzenie oskarżonemu Janowi P. surowszej kary.Rewizja oskarżonego Jana P. zarzuca wyrokowi błędną ocenę okoliczności faktycznych, co spowodowało w konsekwencji orzeczenie zbyt surowej kary.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy wyraził następujący pogląd prawny:Zaskarżony wyrok ogłoszony został dnia 2 marca 1953 r. przez przewodniczącego rozprawy w obecności ławnika M., Prokuratora i protokolanta, jednakże w nieobecności drugiego ławnika S., który, jak stwierdza protokół, z przyczyn od niego niezależnych nie brał udziału w ogłoszeniu wyroku.Tenże wyrok ogłoszony z uzasadnieniem w dniu 2 marca 1953 r. nie został podpisany przez ławnika S. Również sentencja tego wyroku nie jest zaopatrzona jego podpisem.W postępowaniu kolegialnym wydanie wyroku następuje po naradzie składu sądzącego i uchwaleniu wyroku w drodze głosowania sędziów biorących udział w zespole sądzącym. Wyrok jest więc swoistym aktem pisemnym, podpisanym przez wszystkich sędziów, którzy brali udział w wydaniu wyroku, nie wyłączając tych, którzy zostali przegłosowani. Jest również aktem ustnym, przewodniczący bowiem ogłasza go ustnie.Przy ogłoszeniu wyroku powinien być obecny cały skład sądu, wynika to bowiem z treści przepisu art. 334 k.p.k.Wyrok (sentencja wraz z uzasadnieniem) podpisany przez skład sądzący jest aktem stwierdzającym decyzję sądu i jedynym dowodem tej decyzji. Wyrok, na którym brak podpisu chociażby jednego sędziego, jest wadliwy i nie może być uznany za wyraz woli sądu.W niniejszej sprawie wyrok został wydany, podpisany i ogłoszony przez przewodniczącego i jednego ławnika, a więc z naruszeniem podstawowej zasady procesu karnego określonej w art. 1 i 18 k.p.k. i jako taki jest bezwzględnie nieważny, ponieważ nie posiada podstawowych warunków orzeczenia wydanego w trybie obowiązujących przepisów postępowania karnego.
Powiązane orzeczenia
- II KRN 216/56 1956-03-24Czy wyrok sądu wojewódzkiego uchylający prawomocny wyrok sądu powiatowego jest nieważny z mocy prawa?
- KO 235/52 1952-12-15Czy wyrok wydany w trybie doraźnym, sprzeczny z wolą większości składu orzekającego, jest nieważny?
- IV KK 42/07 2007-06-12Czy orzeczenie sądu odwoławczego wydane z udziałem sędziego, który nie posiadał delegacji do orzekania w tym sądzie, jest nieważne z powodu nienależytej obsady sądu?
- V KRN 555/66 1966-11-10Czy wyrok sądu rewizyjnego jest nieważny, jeżeli sentencja nie została podpisana przez jednego z sędziów orzekających?
- V KRN 661/65 1965-10-07Czy wyrok sądu wojewódzkiego wydany w składzie jednoosobowym, w sytuacji gdy przepis prawa wymaga składu trzyosobowego, jest nieważny?
Powołane przepisy
art. 286 § 2 KKart. 377art. 1art. 320art. 334 KPK§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026.