II KRN 887/57
WyrokIzba Karna1958-12-18
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy warunkowe zawieszenie wykonania środka wychowawczego w postaci umieszczenia w zakładzie wychowawczym jest dopuszczalne w polskim prawie, gdy kodeks karny przewiduje taką możliwość jedynie w odniesieniu do umieszczenia w zakładzie poprawczym?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że warunkowe zawieszenie wykonania środka wychowawczego w postaci umieszczenia w zakładzie wychowawczym jest niedopuszczalne. Przepisy kodeksu karnego dotyczące postępowania z nieletnimi dopuszczają warunkowe zawieszenie jedynie w przypadku orzeczenia umieszczenia w zakładzie poprawczym, a nie w zakładzie wychowawczym. Wyrok Sądu Wojewódzkiego został uchylony z powodu obrazy przepisów prawa materialnego.Stan faktyczny
Bronisław S. został oskarżony o szereg czynów, w tym kradzież, usiłowanie przekroczenia granicy państwowej i jazdę bez biletu. Sąd Powiatowy uznał go za winnego i umieścił w zakładzie wychowawczym. Sąd Wojewódzki, na skutek rewizji, zawiesił wykonanie tego środka na okres trzech lat, pod dozorem kuratora i matki. Minister Sprawiedliwości wniósł rewizję nadzwyczajną, zarzucając obrazę prawa materialnego przez bezpodstawne zawieszenie wykonania środka wychowawczego.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok Sądu Wojewódzkiego i przekazał sprawę temu Sądowi do ponownego rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Bronisława S, oskarżonego z art. 257 § 1 k.k., po rozpoznaniu założonej przez Ministra Sprawiedliwości rewizji nadzwyczajnej od wyroku Sądu Wojewódzkiego dla m. Łodzi z dnia 5 września 1957 r., na podstawie art. 394-396, 400, 383 p. 2 i 3 i 38 § 1 k.p.k. uchylił zaskarżony wyrok i sprawę przekazał temu Sądowi do ponownego rozpoznania.Uzasadnienie faktyczneBronisław S. został oskarżony o to, że:1)działając wspólnie z innymi zabrał w celu przywłaszczenia kurę na szkodę osoby prywatnej, tj. o czyn przewidziany w art. 257 § 1 k.k.2)działając wspólnie, usiłował przekroczyć granicę państwową z Polski do Czechosłowacji lecz zamierzonego czynu nie dokonał, gdyż został zatrzymany przez straż graniczną WOP, tj. o czyn przewidziany w art. 23 k.k. w zw. z art. dekretu z dnia 23 marca 1956 r. - o ochronie granic państwowych (Dz. U. z 1956 r. Nr 9, poz. 51);3)dnia 13 lutego 1957 r. jechał pociągiem na trasie Goleszów-Cieszyn bez wykupienia biletu, to jest o czyn z art. 265 k.k.;4)dnia 12 lutego 1957 r. w G. działając wspólnie skradł z apteczki domu wczasowego "Prasa" dwa termometry i pincetkę, wartość, poniżej 300 zł, tj. o czyn z art. 1 § 1 dekretu z dnia 4 marca 1953 r. - o ochronie własności społecznej przed drobnymi kradzieżami (Dz. U. z 1953 r. Nr 17, poz. 69);Sąd Powiatowy dla m. Łodzi w Wydziale XII dla Nieletnich wyrokiem z dnia 7 maja 1957 r. uznał oskarżonego Bronisława S. za winnego dokonania z rozeznaniem zarzucanych mu czynów i za to na mocy art. 71 k.k. umieścił go w zakładzie wychowawczym.Sąd Wojewódzki dla m. Łodzi, na skutek rewizji założonej przez obrońcę oskarżonego, wyrokiem z dnia 5 września 1957 r. zmienił wyrok Sądu I instancji w ten sposób, że z mocy art. 61 k.k. wykonanie orzeczonego środka wychowawczego umieszczenia nieletniego Bronisława S. w zakładzie wychowawczym - zawiesił mu na okres lat trzech i tytułem próby z mocy art. 73 § 3 k.k. zastosował oddanie go pod odpowiedzialny dozór kuratora sądowego i matki Heleny S.Wyrok Sądu Wojewódzkiego zaskarżył rewizją nadzwyczajną Minister Sprawiedliwości, zarzucając obrazę przepisów prawa materialnego, polegającą na tym, że Sąd bezpodstawnie zawiesił oskarżonemu Bronisławowi S. wykonanie orzeczonego środka wychowawczego - umieszczenia jego w zakładzie wychowawczym.Sąd Najwyższy wyraził następujący pogląd prawny:Wyrok Sądu Wojewódzkiego ostać się nie może, z uwagi na to, że został on wydany z obrazą przepisów prawa materialnego polegającą na tym, iż Sąd bezpodstawnie zawiesił warunkowo wykonanie orzeczonego oskarżonemu Bronisławowi S. środka wychowawczego - umieszczenia go w zakładzie wychowawczym. Warunkowe zawieszenie w postępowaniu z nieletnimi jest dopuszczalne w myśl art. 73 k.k. tylko o tyle, o ile skazano oskarżonego na umieszczenie w zakładzie poprawczym. Natomiast, w wypadku, gdy sąd orzeknie umieszczenie oskarżonego w zakładzie wychowawczym, przepisy kodeksu karnego, odnoszące się do postępowania z nieletnimi, warunkowego zawieszenia umieszczenia w zakładzie wychowawczym nie przewidują.Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd rozważy zachowanie się nieletniego i jego obecną sytuację rodzinną przy wyborze właściwego środka wychowawczego, jaki należałoby zastosować względem nieletniego.
Powiązane orzeczenia
- VI KZP 33/71 1971-10-13Czy przepis art. 1 § 3 ustawy z dnia 22 grudnia 1969 r. o utrzymaniu w mocy na okres przejściowy niektórych dotychczasowych przepisów prawa karnego, stanowiący, że środki wychowawcze w sprawach nieletnich sąd może stosow…
- III CZP 72/84 1985-02-20Czy sąd odwoławczy w postępowaniu w sprawach nieletnich, stwierdzając nieodpowiednie zastosowanie środka wychowawczego, jest obowiązany uchylić lub zmienić orzeczenie na niekorzyść nieletniego mimo braku rewizji w tym za…
- V KRN 40/69 1969-06-02Czy umieszczenie nieletniego z niedorozwojem umysłowym w zakładzie wychowawczym jest właściwym środkiem wychowawczym, gdy jego demoralizacja nie jest wysoka?
- I KO 39/53 1953-12-28Czy wobec przepisu art. 5 dekretu z dnia 4 marca 1953 r. o wzmożeniu ochrony własności społecznej można nieletniemu, który popełnił z rozeznaniem przestępstwo określone w art. 1 § 1 tego dekretu, zawiesić umieszczenie w…
- VI KZP 34/73 1973-10-30Czy w stosunku do nieletniego, który popełnił bez rozeznania czyn zabroniony pod groźbą kary, a jego pozostawienie na wolności grozi poważnym niebezpieczeństwem dla porządku prawnego, można orzec środek zabezpieczający n…
Powołane przepisy
art. 257 § 1 KKart. 394art. 23 KKart. 265 KKart. 1 § 1art. 71 KKart. 61 KKart. 73 § 3 KKart. 73 KK§ 1§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 20.07.2026.