V KRN 40/69

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia J. Zembaty.Sędziowie: M. Budzianowski, Z. Neumann (sprawozdawca).Prokurator Prokuratury Generalnej: J. Rother.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie nieletniego Mieczysława K., oskarżonego o popełnienie czynu z art. 257 § 1 k.k., po rozpoznaniu rewizji nadzwyczajnej założonej przez Ministra Sprawiedliwości od wyroku Sądu Powiatowego w Jaśle z dnia 29 sierpnia 1968 r., na podstawie art. 394-396, 400 § 1 i 4, 384 pkt 2 k.p.k.zmienił zaskarżony wyrok w części dotyczącej zastosowanego środka wychowawczego w ten sposób, że jako środek wychowawczy zastosował do nieletniego Mieczysława K. oddanie go pod dozór odpowiedzialny specjalnemu kuratorowi (...).Uzasadnienie faktyczneNieletni Mieczysław K. został oskarżony o to, że dnia 9 czerwca 1968 r. w H. zabrał w celu przywłaszczenia rower męski wartości około 600 zł na szkodę Mariana G., tj. o przestępstwo z art. 257 § 1 k.k.Sąd Powiatowy w Jaśle wyrokiem z dnia 29 sierpnia 1968 r. uniewinnił nieletniego Mieczysława K. ze względu na to, że zarzuconego mu czynu zabronionego pod groźbą kary dopuścił się bez rozeznania, i zastosował wobec niego - jako sprawcy powyższego czynu - na zasadzie art. 69 § 2 k.k. środek wychowawczy w postaci umieszczenia w zakładzie wychowawczym. Wyrok ten nie został przez strony zaskarżony i nie zawiera uzasadnienia na piśmie.Od tego wyroku Minister Sprawiedliwości założył rewizję nadzwyczajną na korzyść nieletniego Mieczysława K., zarzucając zaskarżonemu wyrokowi nieodpowiednie zastosowanie środka wychowawczego przez orzeczenie umieszczenia nieletniego w zakładzie wychowawczym zamiast oddanie go pod dozór specjalnemu kuratorowi, i wnosząc na tej podstawie o zmianę tegoż wyroku w części dotyczącej zastosowania środka wychowawczego przez orzeczenie oddania nieletniego Mieczysława K. pod dozór specjalnemu kuratorowi.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Rewizja nadzwyczajna jest zasadna.Z materiału sprawy wynika, że orzeczenie o umieszczeniu nieletniego Mieczysława K. w zakładzie wychowawczym nie jest słuszne.Biegli lekarze psychiatrzy, którzy badali nieletniego, stwierdzili u niego niedorozwój umysłowy bardzo znacznego stopnia. Nieletni Mieczysław K. mimo ukończenia lat 15 uczęszczał zaledwie do IV klasy szkoły podstawowej typu specjalnego. Postępowanie sądowe o czyn zabroniony pod groźbą kary było prowadzone przeciwko niemu po raz pierwszy, a sposób popełnienia (przez niego czynu nie świadczy o wysokim stopniu jego demoralizacji. Działał on bez rozeznania, a zabranie gospodarzowi Marianowi G. roweru traktował jako ekwiwalent za pracę.Sąd Powiatowy, stosując wobec nieletniego najsurowszy środek wychowawczy, miał niewątpliwie przede wszystkim na względzie upośledzenie umysłowe sprawcy i jego ciężkie warunki domowe. Nieletni jest pod względem wychowawczym bardzo zaniedbany, ponieważ matka jego nie spełniała należycie swych obowiązków rodzicielskich.Motywy te nie powinny decydować o zastosowaniu najsurowszego środka wychowawczego w trybie karnym. Przemawiają one raczej za zajęciem się nieletnim w trybie opiekuńczym.Umieszczenie Mieczysława K. w trybie art. 69 § 2 k.k. w zakładzie wychowawczym uznać należy za oczywiście niecelowe, gdyż w postępowaniu karnym powinni być kierowani do zakładów wychowawczych tylko nieletni wykazujący tak wysoki stopień demoralizacji, że pozostawienie ich w dotychczasowym środowisku z jednoczesnym zastosowaniem łagodniejszych środków wychowawczych nie dawałoby gwarancji ich poprawy.Jak wynika z wywiadu środowiskowego przeprowadzonego w dniu 7 stycznia 1969 r. przez kuratora zawodowego, nieletni obecnie nie kradnie, pomaga w gospodarstwie i pozostaje pod opieką matki, która chciałaby, aby syn ukończył szkołę i nauczył się zawodu.Z tych wszystkich powodów - uznając, że zastosowanie dozoru specjalnego kuratora należycie zabezpieczy dalszy właściwy proces wychowawczy nieletniego Mieczysława K. - Sąd Najwyższy, zgodnie z wnioskiem rewizji nadzwyczajnej, orzekł jak w sentencji niniejszego wyroku.