II KZ 16/13

PostanowienieIzba Karna2013-05-24

Skład orzekający: Roman Sądej

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy kasacja wniesiona osobiście przez skazanego, bez sporządzenia i podpisu adwokata, spełnia wymogi formalne określone w art. 526 § 2 k.p.k.?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że przepis art. 526 § 2 k.p.k. wyraża tzw. przymus adwokacki, a słowo „powinien” użyte w tym przepisie należy interpretować jako „musi”. Niespełnienie tego warunku formalnego, tj. brak sporządzenia i podpisu kasacji przez adwokata, skutkuje uznaniem kasacji za dotkniętą brakiem formalnym, uniemożliwiającym jej rozpoznanie.
Stan faktyczny
Skazany P. B. wniósł kasację od wyroku Sądu Okręgowego w W. Kasacja została sporządzona i podpisana osobiście przez skazanego, bez udziału adwokata. Przewodniczący IX Wydziału Karnego Sądu Okręgowego w W. odmówił przyjęcia kasacji z powodu braków formalnych. Skazany wniósł zażalenie na to zarządzenie, argumentując, że przepis art. 526 § 2 k.p.k. nie nakłada bezwzględnego obowiązku sporządzenia kasacji przez adwokata.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy utrzymał w mocy zaskarżone zarządzenie Przewodniczącego IX Wydziału Karnego Sądu Okręgowego w W. o odmowie przyjęcia kasacji.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt II KZ 16/13 POSTANOWIENIE Dnia 24 maja 2013 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Roman Sądej na posiedzeniu w trybie art. 530 § 3 kpk po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 24 maja 2013 r., w sprawie P. B., zażalenia wniesionego przez skazanego na zarządzenie Przewodniczącego IX Wydziału Karnego Sądu Okręgowego w W. z dnia 25 lutego 2013r. o odmowie przyjęcia kasacji wniesionej przez skazanego P. B. od wyroku Sądu Okręgowego w W. z dnia 3 października 2012r. p o s t a n o w i ł utrzymać w mocy zaskarżone zarządzenie UZASADNIENIE Przyczyną, dla której zapadło zaskarżone zarządzenie było nieuzupełnienie przez P. B. braków formalnych jego osobistej kasacji, to jest niesporządzenie jej i niepodpisanie przez adwokata, wbrew dyspozycji art. 526 § 2 k.p.k. W szczegółowym zażaleniu na to zarządzenie P. B. przedstawił własną interpretację użytego w art. 526 § 2 k.p.k. zwrotu „powinna być sporządzona i podpisana przez adwokata”. Wywodził, że przepis ten nie wprowadza „przymusu” sporządzenia kasacji przez adwokata, a – cytując liczne słownikowe definicje słowa „powinien” – jedynie taki postulat, który wcale nie przekreśla możliwości złożenia kasacji osobiście. Zdaniem skarżącego, zaskarżone zarządzenie wydane zostało w 2 wyniku błędnej wykładni art. 526 § 2 k.p.k., wobec czego jego osobista kasacja powinna zostać przyjęta i rozpoznana. Zażalenie było bezzasadne w stopniu oczywistym. Rzecz w tym, że prawo, jak każda specjalistyczna dziedzina wiedzy, posługuje się specyficzną dla niej terminologią, której semantyka wielokrotnie odbiega od znaczeń nadawanych poszczególnym słowom w języku ogólnym. Rozróżnia się zatem język prawny, w którym formułowane są akty prawne, jak i język prawniczy, którym posługuje się to środowisko. Przepis art. 526 § 2 k.p.k. (tak jak np. art. 446 § 1 k.p.k. czy art. 545 § 2 k.p.k.) sformułowany został w języku prawnym i ponad wszelką wątpliwość wyraża tzw. przymus adwokacki, które to określenie należy już do języka prawniczego. P. B. z tak wielkim przekonaniem o swojej racji sporządził zażalenie, że trudno oczekiwać, iż jakiekolwiek argumenty mogą je zmienić. Tym niemniej, używając słownictwa skarżącego, można wskazać jedynie, że „elementarny zdrowy rozsądek” prowadzi do wniosku, iż jeśliby tak wykładać treść przepisu art. 526 § 2 k.p.k. jak czyni to autor zażalenia, to przepis ten (jak i pozostałe identycznie sformułowane) byłby zbędny w Kodeksie postępowania karnego. Ostatecznie bowiem, to wyłącznie od strony zależałoby czy skorzysta z profesjonalnego obrońcy, czy też tego nie uczyni. Jedną z fundamentalnych reguł interpretacyjnych aktów prawnych jest zakaz wykładni odbierającej relewantne znaczenie słowom ustawy (per non est). Jedynie zatem wykładnia słowa „powinien” użytego w art. 526 § 2 k.p.k. jako synonimu słowa w języku ogólnym „musi”, wskazuje na doniosłość jego znaczenia, implikującą, w przypadku niespełnienia tego warunku, uznanie, że kasacja dotknięta jest brakiem formalnym, uniemożliwiającym nadanie jej procesowego biegu. W pełni zatem prawidłowo w zaskarżonym zarządzeniu oceniono sytuację procesową w tej sprawie, czego konsekwencją było utrzymanie w mocy zaskarżonego zarządzenia. Poruszona przez skarżącego kwestia profesjonalizmu profesjonalistów jest rzeczą zupełnie wtórną i dla istoty niniejszego rozstrzygnięcia nie może mieć znaczenia, skoro art. 526 § 2 k.p.k. ustanawia warunek formalny, a nie merytoryczny. 3 Mając powyższe na uwadze orzeczono, jak w części dyspozytywnej postanowienia.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 530 § 3 kpkart. 526 § 2 KPKart. 446 § 1 KPKart. 545 § 2 KPK§ 3§ 2§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026. · PDF źródłowy