II KZ 190/76

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia J. Bratoszewski (sprawozdawca). Sędziowie: M. Regent-Lechowicz, Z. Ziemba.Prokurator Prokuratury Generalnej: A. Strzałkowski.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Bolesława M., oskarżonego z art. 256 § 1 k.k., po rozpoznaniu zażalenia oskarżonego na postanowienie Sądu Wojewódzkiego w Wałbrzychu z siedzibą w Świdnicy z dnia 21 października 1976 r. o pozostawieniu wniosku o wznowienie postępowania bez rozpoznania oraz po wysłuchaniu wniosku prokuratorapostanowił uchylić zaskarżone postanowienie i sprawę co do wniosku o wznowienie postępowania przekazać Sądowi Wojewódzkiemu w Wałbrzychu z siedzibą w Świdnicy do ponownego rozpoznania.Uzasadnienie faktyczneSąd Wojewódzki w Wałbrzychu z siedzibą w Świdnicy po rozpoznaniu wniosku o wznowienie postępowania pozostawił ten wniosek bez rozpoznania na tej podstawie, że wniosek ten został sporządzony przez oskarżonego, podczas gdy - zgodnie z art. 479 § 2 k.p.k. - jeżeli nie pochodzi od prokuratora, powinien być sporządzony i podpisany przez adwokata.W zażaleniu na to postanowienie oskarżony nie zwalcza tego stanowiska, lecz podnosi wiele merytorycznych zastrzeżeń, co świadczy o tym, że pozostawienie jego wniosku bez rozpoznania zrozumiał jako merytoryczne nieuwzględnienie tego wniosku.Uzasadnienie prawneRozpoznając powyższe zażalenie, Sąd Najwyższy zauważa, że wprawdzie argumenty Sądu Wojewódzkiego powołane w zaskarżonym postanowieniu są formalnie poprawne, gdyż w zakresie złożenia wniosku o wznowienie postępowania obowiązuje tzw. przymus adwokacki, co wyraźnie wynika z art. 479 § 2 k.p.k.; jednakże nie oznacza to, że samo rozstrzygnięcie tegoż Sądu jest zasadne.Jeżeli wniosek o wznowienie postępowania składa sam oskarżony, który dotychczas nie został pouczony o istnieniu w tym zakresie tzw. przymusu adwokackiego, to obowiązkiem sądu jest pouczyć go o tym i wezwać do uzupełnienia braku w zakreślonym mu terminie, a dopiero po ewentualnym bezskutecznym jego upływie sąd może pozostawić ten wniosek bez rozpoznania. Obowiązek takiego postępowania wynika z jednej strony z treści art. 10 § 2 k.p.k, a z drugiej - wyprowadzić go należy z treści art. 105 § 1 i 2 k.p.k. Natychmiastowe bowiem pozostawienie bez rozpoznania wniosku oskarżonego o wznowienie postępowania - mimo niewykonania przez sąd wymienionych wyżej czynności - oznaczałoby nie tylko nadmierne formalizowanie, ale i wykonywanie zbędnych czynności procesowych zarówno przez strony, jak i przez sąd, co sprzeczne jest z zasadami socjalistycznego procesu karnego oraz zaleceniami kierunkowymi Sądu Najwyższego z dnia 15 lipca 1974 r. w sprawie dalszego podnoszenia poziomu i sprawności postępowania sądowego (OSNKW 1974, z. 10, poz. 179).W świetle powyższych uwag Sąd Najwyższy uznał, że pozostawienie wniosku oskarżonego bez merytorycznego rozpoznania nastąpiło co najmniej przedwcześnie, i dlatego uchylił zaskarżone postanowienie w celu ponownego rozważenia powyższego wniosku po uprzednim wykonaniu omówionych w niniejszym postanowieniu czynności.