II KZ 21/20

Sygn. akt II KZ 21/20 POSTANOWIENIE Dnia 28 lipca 2020 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Andrzej Stępka po rozpoznaniu na posiedzeniu bez udziału stron w dniu 28 lipca 2020 r., w sprawie M. P. zażalenia skazanego na postanowienie Sądu Okręgowego w P. IV Wydział Karny – Odwoławczy z dnia 8 kwietnia 2020 r., sygn. akt IV Ka (…), o odmowie uwzględnienia wniosku o sporządzenie i doręczenie odpisu wyroku wraz z uzasadnieniem Sądu Okręgowego w P. z dnia 28 lutego 2020 r., sygn. akt IV Ka (…) w celu wniesienia kasacji, na podstawie art. 437 § 1 k.p.k. p o s t a n o w i ł utrzymać w mocy zaskarżone zarządzenie. UZASADNIENIE Wyrokiem Sądu Rejonowego w P. z dnia 19 września 2019 r., w sprawie II K (…), M. P. został skazany za przestępstwo z art. 286 § 1 k.k. Po wniesieniu apelacji przez obrońcę oskarżonego oraz osobistej oskarżonego, Sąd Okręgowy w P. wyrokiem z dnia 28 lutego 2020 r., sygn. akt IV Ka (…), częściowo zmienił zaskarżony wyrok, a w pozostałym zakresie utrzymał go w mocy. Wnioskiem z dnia 10 marca 2020 r. skazany M. P. wystąpił do Sądu Okręgowego w P. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie wyroku wraz z uzasadnieniem. Zaskarżonym postanowieniem Sąd 2 Okręgowy odmówił na podstawie art. 126 § 1 k.p.k. przyjęcia wniosku jako złożonego po ustawowym terminie. Na to postanowienie w dniu 15 kwietnia 2020 r. skazany wniósł zażalenie, w którym zwrócił się o przywrócenie terminu stwierdzając, że nie został pouczony o terminie do złożenia przedmiotowego wniosku, zaś zapis w protokole rozprawy przed Sądem odwoławczym jest błędny. W konkluzji wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia i przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zażalenie skazanego nie jest zasadne i nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 457 § 2 k.p.k. w zw. z art. 422 § 1 k.p.k., jeżeli sąd odwoławczy zmienia lub utrzymuje w mocy zaskarżony wyrok, sąd sporządza uzasadnienie wyroku na wniosek strony złożony w terminie 7 dni od daty ogłoszenia wyroku. Jak stanowi przepis art. 422 § 2a k.p.k., jedynie dla oskarżonego pozbawionego wolności, który nie ma obrońcy i – pomimo złożenia wniosku o doprowadzenie go na termin rozprawy, na którym ogłoszono wyrok – nie był obecny podczas ogłoszenia wyroku, termin wymieniony w § 1 biegnie od daty doręczenia mu wyroku, a nie od daty jego ogłoszenia. Termin do złożenia wniosku o sporządzenie pisemnego uzasadnienia wyroku Sądu odwoławczego i doręczenie stronie jego odpisu wraz z wyrokiem, jest terminem zawitym, co oznacza, że dokonanie czynności procesowej po jego upływie nie wywołuje skutków prawnych. Wobec złożenia przez skazanego wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia w dniu 10 marca 2020 r., podczas gdy wyrok Sądu odwoławczego ogłoszono w dniu 28 lutego 2020 r., wniosek ten nie mógł zostać przyjęty. Odmowa przyjęcia nie jest zatem dotknięta żadnym naruszeniem prawa, co w konsekwencji prowadzi do utrzymania zaskarżonego postanowienia w mocy. Analiza akt przedmiotowej sprawy dowodzi, że zarówno obrońca skazanego, jak i sam skazany odpowiadający z tzw. wolnej stopy, byli obecni na terminie rozprawy odwoławczej w dniu 28 lutego 2020 r. Jak trafnie zauważył Sąd Okręgowy, zgodnie z art. 126 § 1 k.p.k. przywrócenie terminu zawitego do dokonania określonej czynności procesowej następuje w razie ustalenia, że jego niezachowanie nastąpiło na skutek przyczyn od strony niezależnych, przy czym 3 chodzi o okoliczności obiektywne, których strona nie mogła usunąć i przez to stało się niemożliwe dokonanie czynności w terminie. Jak już podniesiono wcześniej, skazany był obecny podczas ogłoszenia wyroku. Z protokołu rozprawy oraz nagrania z jej przebiegu wynika wprost, iż został poinformowany o sposobie i terminie zaskarżenia orzeczenia, w tym również o tym, w jaki sposób można skutecznie ubiegać się o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku Sądu drugiej instancji. Podkreślić należy, iż rozpoznając niniejsze zażalenie skazanego Sąd Najwyższy dokonał odsłuchania fragmentu rozprawy apelacyjnej nagranego na płycie załączonej do akt sprawy. Z nagrania tego wynika wprost, iż zapis w protokole rozprawy odddaje prawidłowo przebieg czynności przed Sądem Okręgowym i potwierdza, że strony zostały pouczone o sposobie i terminie złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku tego Sądu celem ewentualnego wywiedzenia kasacji. W takiej sytuacji słusznie zauważono w zaskarżonym postanowieniu, że nawet gdyby skazany nie zrozumiał właściwie pouczenia, mógł zwrócić się do Sądu o jego powtórzenie i sprecyzowanie w sposób dla niego zrozumiały. Podobnie przecież dodatkowe informacje w tym zakresie mógł uzyskać od swego obrońcy, obecnego na rozprawie apelacyjnej oraz na ogłoszeniu w tym samym dniu wyroku Sądu odwoławczego. Skoro tego jednak nie uczynił, niezachowanie terminu do wniesienia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku nastąpiło tylko wskutek braku staranności i rzetelności skazanego w prowadzeniu swoich spraw. Nie można zatem uznać, że wystąpiła przeszkoda od niego niezależna, uniemożliwiająca osobiste złożenie wniosku lub zlecenie tej czynności adwokatowi z zachowaniem terminu. W tej sytuacji Sąd odwoławczy słusznie uznał, iż brak staranności ze strony skazanego nie może być uznany za przyczynę od niego niezależną, a w dalszej kolejności zdecydować o przywróceniu terminu. Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy orzekł jak na wstępie. 4