II KZ 25/16

Sygn. akt II KZ 25/16 POSTANOWIENIE Dnia 26 lipca 2016 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Małgorzata Gierszon w sprawie M. T. w przedmiocie wznowienia postępowania zakończonego postanowieniem Sądu Okręgowego w P. z dnia 9 kwietnia 2008 r. utrzymującym w mocy postanowienie Sądu Rejonowego w P. z dnia 20 lutego 2008 r. o zarządzeniu wykonania kary pozbawienia wolności po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu, bez udziału stron, w dniu 26 lipca 2016 r., zażalenia obrońcy skazanego na zarządzenie Przewodniczącej II Wydziału Karnego Sądu Apelacyjnego z dnia 7 czerwca 2016 r., w przedmiocie odmowy przyjęcia wniosku skazanego o wznowienie postępowania p o s t a n o w i ł: 1. utrzymać w mocy zaskarżone zarządzenie; 2. nie uwzględnić wniosku radcy prawnego wyznaczonego z urzędu o przyznanie wynagrodzenia za sporządzenie zażalenia będącego przedmiotem rozpoznania w niniejszym postępowaniu odwoławczym. UZASADNIENIE Zarządzeniem z dnia 7 czerwca 2016 r., sygn. akt II AKo …/15, Przewodnicząca II Wydziału Karnego Sądu Apelacyjnego odmówiła przyjęcia wniosku skazanego M. T. o wznowienie postępowania – w szczegółowo wskazanej 2 powyżej - prawomocnie zakończonej sprawie Sądu Rejonowego w P. Podstawą odmowy było nieuiszczenie przez skazanego w terminie, mimo wezwania, opłaty od wniosku w kwocie 150 zł. Na zarządzenie wniósł zażalenie ustanowiony z urzędu dla zbadania podstaw wznowienia postępowania radca prawny, który zarzucił temu orzeczeniu: naruszenie art. 623 k.p.k. poprzez niewłaściwe uznanie przez Sąd Apelacyjny, że skazany M. T. był w stanie uiścić opłatę od wniosku o wznowienie postępowania, podczas gdy sytuacja faktyczna i majątkowa skazanego uniemożliwiła mu zapłacenie takiej opłaty, a ponadto odmówienie mu zwolnienia z opłaty praktycznie pozbawia go możliwości uzyskania orzeczenia sądu w przedmiocie wznowienia postępowania, co koliduje z jego prawem do uzyskania orzeczenia sądu w tej sprawie i wniósł o zmianę zaskarżonego orzeczenia poprzez zwolnienie skazanego z obowiązku uiszczenia opłaty od wniosku o wznowienie postępowania, alternatywnie o wyznaczenie skazanemu dłuższego terminu do zapłaty z uwzględnieniem rzeczywistego powzięcia przez niego informacji o konieczności jej uiszczenia. W uzasadnieniu zażalenia skarżący ograniczył się do kwestionowania decyzji o odmowie zwolnienia skazanego z opłaty od wniosku o wznowienie postępowania, a nadto zwrócił uwagę, że utrudnieniem dla skazanego może być krótki termin do uiszczenia opłaty. W konkluzji także wniósł o zasądzenie nieuiszczonych kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu, tj. za postępowanie zażaleniowe przed Sądem Najwyższym. Sąd Najwyższy zważył co następuje. Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie. W zaistniałym w sprawie układzie procesowym podnoszony w zażaleniu (i to wyłącznie) zarzut naruszenia przez zaskarżone zarządzenie art. 623 k.p.k. jest w istocie bezprzedmiotowy. Przede wszystkim trzeba zauważyć, że kwestia zasadności decyzji o odmowie zwolnienia skazanego M. T. z opłaty od przedmiotowego wniosku o 3 wznowienie postępowania była już przedmiotem zażalenia do Sądu Najwyższego, które postanowieniem z dnia 8 kwietnia 2016 r., sygn. akt II KZ 7/16, nie zostało uwzględnione. Jak ustalono w toku tego postępowania, skazany uzyskuje systematyczne wsparcie finansowe, więc uiszczenie opłaty w wysokości 150 zł nie przekracza jego możliwości. Istotne i niewątpliwe jest to, że w tymże postępowaniu wyznaczony z urzędu ten sam radca prawny sporządził zażalenie, którego zarzut i uzasadnienie są tożsame z zarzutem i uzasadnieniem zażalenia będącego przedmiotem rozpoznania w niniejszym postępowaniu (por. k. 45 – 47 akt II Ko …/15).Oznacza to, że skarżący obecnie domaga się dokonania przez Sąd Najwyższy ponownej kontroli decyzji o odmowie zwolnienia skazanego od uiszczenia opłaty od wniosku o wznowienie postepowania i to w zakresie tożsamego zarzutu (nawet w jego opisie) naruszenia przepisu art. 623 k.p.k. Nadto skarżący nie dostrzega i tego, iż taki zarzut nie mógł (poprzez „pośrednie’’ zastosowanie art. 447 § 3 k.p.k., który to zezwala podnosić w środku odwoławczym zarzuty, które nie stanowiły lub nie mogły stanowić przedmiotu zażalenia) być podstawą zażalenia w niniejszym postępowaniu, bowiem tego rodzaju zarzut mógł być podniesiony (i – jak wskazano – rzeczywiście to nastąpiło) w – dopuszczalnym z mocy prawa - zażaleniu na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 10 lutego 2016 r., sygn. akt II AKo …/15 o odmowie zwolnienia skazanego z obowiązku uiszczenia opłaty od wniosku o wznowienie postępowania. Brak jest zatem jakichkolwiek podstaw do podważenia zasadności zaskarżonego zarządzenia, skoro sam skarżący innych zarzutów już jemu nie postawił i zapadło ono w oparciu o obowiązujące (wskazane w jego podstawie prawnej) przepisy. Dodać tylko należy, iż nie można poważnie traktować prezentowanego w zażaleniu argumentu (nie mającego zresztą żadnego umocowania prawnego, skoro obowiązujące prawo nie daje możliwości prolongaty terminu do uiszczenia opłaty od wniosku o wznowienie postępowania), że krótki termin do uiszczenia opłaty od wniosku może być dla obrońcy bądź skazanego utrudnieniem w jej uiszczeniu, skoro skazany, a tym bardziej profesjonalny obrońca winien się takiej sytuacji spodziewać, decydując się na złożenie wniosku o wznowienie. Nadto skarżący 4 prezentując takie tezy nie dostrzega i tego, iż skazany może ponowić wniosek o wznowienie postępowania wówczas, gdy zgromadzi potrzebne, dla uiszczenia wymaganej od niego opłaty, środki, co zważywszy na wysokość tej opłaty nie wydaje się zbyt uciążliwe. W końcu, także wniosek o zasądzenie kosztów zastępstwa jest nieuprawniony, skoro za ogół czynności w postępowaniu wznowieniowym przyznano już obrońcy odpowiednie wynagrodzenie (por. k. 42 w/w akt). Zauważyć nadto należy, iż wyznaczono skazanemu obrońcę z urzędu w osobie skarżącego w celu zbadania podstaw wznowienia i ewentualnego sporządzenia wniosku o wznowienie postępowania (k. 18 w/w akt) i właśnie za te czynności przyznano mu wynagrodzenie. Sam skarżący w zażaleniu domagając się dodatkowego wynagrodzenia wskazał - całkowicie błędnie - przepisy, których treścią uzasadniał swoje żądanie (rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu – Dz. U. z 2015 r., poz. 1805, nie posiada § 12a, zaś przywołany przez obrońcę z urzędu § 12 reguluje wysokość opłat za prowadzenie spraw z zakresu prawa spadkowego) i nie dostrzegł tego, iż generalnie wynagrodzenie za sporządzenie środka odwoławczego należy się obrońcy z urzędu, tylko wtedy, gdy nie występował on przed sądem pierwszej instancji. W przypadku, gdy jednak – tak jak in concreto – występował, wówczas za samo sporządzenie środka odwoławczego od orzeczenia wydanego przez ten sąd , jako należące do czynności postępowania pierwszoinstancyjnego, za które otrzymał on już wynagrodzenie, odrębna zapłata już mu nie przysługuje. Przepisy przywołanego rozporządzenia nie przewidują wszak wynagrodzenia dla obrońcy z urzędu za samo postępowanie międzyinsatancyjne. Z tych wszystkich względów postanowiono jak wyżej. eb