II KZ 49/24

PostanowienieIzba Karna2024-11-13

Skład orzekający: Kazimierz Klugiewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zarządzenie o odmowie przyjęcia kasacji od wyroku Sądu Okręgowego, wniesionej przez pełnomocnika oskarżycielki posiłkowej z powodu zarzutu naruszenia prawa procesowego (art. 433 § 2 k.p.k. w zw. z art. 457 § 3 k.p.k.), jest zasadne, gdy kasacja nie opiera się na przesłankach z art. 439 k.p.k. lub innych ustawowych podstawach dopuszczalności kasacji na niekorzyść skazanego?
Ratio decidendi
Kasacja wniesiona przez oskarżyciela posiłkowego na niekorzyść skazanego, który otrzymał bezwzględną karę pozbawienia wolności, może być skutecznie wniesiona jedynie z powodu wystąpienia okoliczności stanowiących bezwzględne przyczyny odwoławcze (art. 439 § 1 k.p.k.). Zarzut wadliwej kontroli odwoławczej (obraza art. 433 § 2 k.p.k. w zw. z art. 457 § 3 k.p.k.) nie stanowi takiej podstawy. Wobec tego, kasacja z takim zarzutem jest niedopuszczalna z mocy ustawy i zarządzenie o jej odmowie przyjęcia jest słuszne.
Stan faktyczny
Pełnomocnik oskarżycielki posiłkowej wniósł kasację od wyroku Sądu Okręgowego, który utrzymał w mocy wyrok skazujący oskarżonego za przestępstwa z art. 177 § 2 k.k. i art. 178a § 1 k.k. na karę łączną 5 lat pozbawienia wolności. Jako podstawę kasacji podniesiono zarzut rażącego naruszenia prawa procesowego – art. 433 § 2 k.p.k. w zw. z art. 457 § 3 k.p.k. Zastępca Przewodniczącego Sądu Okręgowego odmówił przyjęcia kasacji z powodu jej niedopuszczalności z mocy ustawy. Pełnomocnik oskarżycielki posiłkowej wniósł zażalenie na to zarządzenie.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy utrzymał w mocy zaskarżone zarządzenie o odmowie przyjęcia kasacji.

Pełny tekst orzeczenia

II KZ 49/24 POSTANOWIENIE Dnia 13 listopada 2024 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Kazimierz Klugiewicz w sprawie Z. S. , po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 13 listopada 2024 r. zażalenia pełnomocnika oskarżycielki posiłkowej na zarządzenie Zastępcy Przewodniczącego XI Wydziału Karnego Odwoławczego Sądu Okręgowego w Lublinie z dnia 14 sierpnia 2024 r., sygn. akt XI WKK 25/24, o odmowie przyjęcia kasacji od wyroku Sądu Okręgowego w Lublinie z dnia 12 czerwca 2024 r., sygn. akt XI Ka 415/24, p o s t a n o w i ł: utrzymać w mocy zaskarżone zarządzenie. UZASADNIENIE Sąd Okręgowy w Lublinie w wyrokiem z dnia 12 czerwca 2024 r., sygn. akt XI Ka 415/24, po rozpoznaniu apelacji obrońcy oskarżonego, oskarżycielki posiłkowej oraz jej pełnomocnika, utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego Lublin-Wschód w Lublinie z siedzibą w Świdniku z dnia 19 lutego 2024 r., sygn. akt II K 843/23, na mocy którego Z. S. został skazany za przestępstwo z art. 177 § 2 k.k. i in. na karę 4 lat pozbawienia wolności oraz za występek z art. 178a § 1 k.k. na karę roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności, które to kary zostały połączone, a w ich miejsce orzeczono karę łączną 5 lat pozbawienia wolności. Od tego wyroku kasację wniósł pełnomocnik oskarżycielki posiłkowej, podnosząc zarzut rażącego naruszenia prawa procesowego – art. 433 § 2 k.p.k. w zw. z art. 457 § 3 k.p.k. II KZ 49/24 2 Zastępca Przewodniczącego XI Wydziału Karnego Odwoławczego Sądu Okręgowego w Lublinie zarządzeniem z dnia 14 sierpnia 2024 r., sygn. akt XI WKK 25/24, na podstawie art. 530 § 2 k.p.k. w zw. z art. 523 § 1 i 3 k.p.k., odmówił przyjęcia kasacji wobec jej niedopuszczalności z mocy ustawy Na tę decyzję procesową zażalenie wniósł pełnomocnik oskarżycielki posiłkowej, który podniósł zarzut rażącego naruszenia przepisów prawa procesowego tj. art. 530 § 1 k.p.k. w zw. z art. 523 § 1 i 3 k.p.k. „poprzez całkowicie niezasadne odmówienie przyjęcia kasacji wniesionej przez pełnomocnika oskarżycielki posiłkowej od wyroku Sądu Okręgowego w Lublinie z dnia 12 czerwca 2024 roku pomimo braku ziszczenia się ustawowych przesłanek pozwalających na wydanie zarządzenie o odmowie przyjęcia kasacji, bowiem wnikliwa i rzetelna analiza sprawy prowadzi do wniosku, że kasacja jawić winna się jako absolutnie konieczna oraz w pełni uzasadniona”. Wniósł o uchylenie zaskarżonego zarządzenia. Sąd Najwyższy rozważył, co następuje. Wniesione zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 523 § 1 k.p.k. kasacja może być wniesiona tylko z powodu uchybień wymienionych w art. 439 lub innego rażącego naruszenia prawa, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na treść orzeczenia. Kasacja nie może być wniesiona wyłącznie z powodu niewspółmierności kary. Z kolei zgodnie z art. 523 § 3 k.p.k. kasację na niekorzyść można wnieść jedynie w razie uniewinnienia oskarżonego albo umorzenia postępowania. W przypadku kasacji strony wyjątkiem jest sytuacja, gdy kasację wnosi się z powodu uchybień wymienionych w art. 439 k.p.k., na co wskazuje wprost art. 523 § 4 pkt 1 k.p.k. W świetle realiów procesowych sprawy, w których to skazanemu wymierzono bezwzględną karę pozbawienia wolności, kasacja pełnomocnika oskarżycielki posiłkowej mogłaby zostać skutecznie wniesiona jedynie z powodu wystąpienia okoliczności stanowiących bezwzględne przyczyny odwoławcze (art. 439 § 1 k.p.k.). Tymczasem we wniesionym nadzwyczajnym środku zaskarżenia podniesiono jedynie zarzut wadliwej kontroli odwoławczej (obraza art. 433 § 2 k.p.k. II KZ 49/24 3 w zw. z art. 457 § 3 k.p.k.). Kasacja z takim zarzutem w niniejszej sprawie była zatem niedopuszczalna z mocy ustawy i słusznie nie została przyjęta w ramach kontroli warunków formalnych dopuszczalności kasacji. Argumentacja przedstawiona w zażaleniu zupełnie nie uwzględnia ograniczonych z mocy ustawy (nie zaś woli sądu, który w tym zakresie nie dysponuje przecież swobodnym uznaniem) podstaw zainicjowania postępowania kasacyjnego przez oskarżyciela posiłkowego, a przecież przywołane regulacje, normujące granice podstaw kasacji, powinny być dobrze znane pełnomocnikowi profesjonalnemu strony, wykonującemu zawód adwokata. Tym bardziej niezrozumiałe jest powoływanie się w zażaleniu na merytoryczne aspekty sprawy, nie mogące mieć żadnego znaczenia dla kwestii podstawności zaskarżonego zarządzenia. Kwestionowana decyzja procesowa była bowiem li tylko rezultatem kontroli formalnej nadzwyczajnego środka zaskarżenia, który – wobec wyraźnego ustawowego ograniczenia podstaw kasacji na niekorzyść – musiał być negatywny dla strony i – co oczywiste – nie był wynikiem rozważania słuszności zarzutów kasacyjnych. Wobec niestwierdzenia okoliczności, o których mowa w art. 439 § 1 k.p.k., Sąd Najwyższy orzekł jak w postanowieniu. [J.J.] [ał]

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 177 § 2 KKart. 178a § 1 KKart. 433 § 2 KPKart. 457 § 3 KPKart. 530 § 2 KPKart. 523 § 1art. 530 § 1 KPKart. 523 § 1 KPKart. 439art. 523 § 3 KPKart. 439 KPKart. 523 § 4 pkt 1 KPK

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 19.07.2026. · PDF źródłowy