II KZ 99/58

PostanowienieIzba Karna1958-07-19

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie sądu wojewódzkiego o pozostawieniu wniosku o odszkodowanie za niesłuszne aresztowanie bez uwzględnienia, wydane z naruszeniem właściwości sądu, jest nieważne z mocy prawa?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził nieważność postanowienia sądu wojewódzkiego, ponieważ zostało ono wydane z naruszeniem przepisów o właściwości sądu. Wniosek o odszkodowanie za niesłuszne aresztowanie w sprawie dotyczącej przestępstwa z art. 7 m.k.k., które pozostało we właściwości sądów wojskowych, powinien być rozpoznany przez właściwy sąd wojskowy, a nie sąd wojewódzki. Naruszenie przepisów o właściwości powoduje nieważność postanowienia z mocy prawa.
Stan faktyczny
Janina P. złożyła wniosek o odszkodowanie za niesłuszne aresztowanie jej syna, Witolda P. Sąd Wojewódzki w Łodzi pozostawił ten wniosek bez uwzględnienia. Witold P. został aresztowany w 1949 r., oskarżony m.in. o przestępstwo z art. 7 m.k.k., a następnie zmarł w 1950 r. Postępowanie karne zostało umorzone przez Wojskowy Sąd Rejonowy w Łodzi z powodu śmierci oskarżonego. Sąd Najwyższy uznał, że wniosek o odszkodowanie powinien był być rozpoznany przez Wojskowy Sąd Garnizonowy w Poznaniu, a nie Sąd Wojewódzki w Łodzi.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy stwierdził nieważność postanowienia Sądu Wojewódzkiego dla m. Łodzi z dnia 17 maja 1958 r. i przekazał sprawę Wojskowemu Sądowi Garnizonowemu w Poznaniu.

Pełny tekst orzeczenia

SentencjaSąd Najwyższy w związku z zażaleniem Janiny P. na postanowienie Sądu Wojewódzkiego dla m. Łodzi z dnia 17 maja 1958 r., po wysłuchaniu wniosku Prokuratora na podstawie art. 13 k.p.k. postanowił:1)stwierdzić nieważność postanowienia Sądu Wojewódzkiego dla m. Łodzi z dnia 17 maja 1958 r.,2)przekazać sprawę Wojskowemu Sądowi Garnizonowemu w Poznaniu według właściwości,3)zażalenie matki oskarżonego Witolda P. pozostawić bez rozpoznania.Uzasadnienie faktycznePostanowieniem z dnia 17 maja 1958 r. Sąd Wojewódzki dla miasta Łodzi pozostawił wniosek Janiny P. o odszkodowanie za niesłuszne aresztowanie jej syna Witolda P. bez uwzględnienia.Witold P. aresztowany został w dniu 5 listopada 1949 r. na mocy postanowienia Wojskowego Prokuratora Rejonowego w Łodzi pod zarzutem m.in. popełnienia przestępstwa z art. 7 m.k.k. W dniu 13 listopada 1950 r. tenże Prokurator skierował przeciwko Witoldowi P. akt oskarżenia do Wojskowego Sądu Rejonowego w Łodzi m.in. i z art. 7 m.k.k. W dniu 8 grudnia 1950 r. przebywający w szpitalu więziennym Witold P. zmarł. Postanowieniem z dnia 18 maja 1951 r. Wojskowy Sąd Rejonowy w Łodzi umorzył postępowanie karne przeciwko Witoldowi P. z powodu jego śmierci. Postanowienie to - nie wzruszone żadnym środkiem prawnym - jest prawomocne.Stosownie do przepisu art. 11 ustawy z dnia 15 listopada 1956 r. - o odpowiedzialności Państwa za szkody wyrządzone przez funkcjonariuszów państwowych (Dz. U. z 1956 r. Nr 54, poz. 243) żądanie odszkodowania za niesłuszne skazanie lub oskarżenie należy zgłosić do sądu wojewódzkiego, w którego okręgu znajdowała się siedziba sądu wojskowego, tylko w sprawach przekazanych na podstawie przepisów ustawy z dnia 5 kwietnia 1955 r. - o przekazaniu sądom powszechnym dotychczasowej właściwości sądów wojskowych w sprawach karnych osób cywilnych, funkcjonariuszów organów bezpieczeństwa publicznego, Milicji Obywatelskiej i Służby Więziennej (Dz. U. z 1955 r. Nr 15, poz. 83) do właściwości sądów powszechnych, gdyż sprawy o przestępstwa z art. 7 m.k.k. zostały nadal we właściwości sądów wojskowych.Skoro Wojskowy Sąd Rejonowy w Łodzi postępowanie karne przeciwko Witoldowi P. o przestępstwo z art. 7 m.k.k. umorzył na zasadzie art. 7 lit. a k.w.p.k., przeto zgodnie z przepisem art. 10 ustawy z dnia 15 listopada 1956 r. właściwym do rozpoznania wniosku o odszkodowanie jest Wojskowy Sąd Garnizonowy w Poznaniu.Postanowienie Sądu Wojewódzkiego dla miasta Łodzi z dnia 17 maja 1958 r. jako wydane z naruszeniem przepisu art. 11 k.p.k. jest z mocy prawa nieważne.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 13 KPKart. 7art. 11art. 10art. 11 KPK

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026.