II KZ 99/58
PostanowienieIzba Karna1958-07-19
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie sądu wojewódzkiego o pozostawieniu wniosku o odszkodowanie za niesłuszne aresztowanie bez uwzględnienia, wydane z naruszeniem właściwości sądu, jest nieważne z mocy prawa?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził nieważność postanowienia sądu wojewódzkiego, ponieważ zostało ono wydane z naruszeniem przepisów o właściwości sądu. Wniosek o odszkodowanie za niesłuszne aresztowanie w sprawie dotyczącej przestępstwa z art. 7 m.k.k., które pozostało we właściwości sądów wojskowych, powinien być rozpoznany przez właściwy sąd wojskowy, a nie sąd wojewódzki. Naruszenie przepisów o właściwości powoduje nieważność postanowienia z mocy prawa.Stan faktyczny
Janina P. złożyła wniosek o odszkodowanie za niesłuszne aresztowanie jej syna, Witolda P. Sąd Wojewódzki w Łodzi pozostawił ten wniosek bez uwzględnienia. Witold P. został aresztowany w 1949 r., oskarżony m.in. o przestępstwo z art. 7 m.k.k., a następnie zmarł w 1950 r. Postępowanie karne zostało umorzone przez Wojskowy Sąd Rejonowy w Łodzi z powodu śmierci oskarżonego. Sąd Najwyższy uznał, że wniosek o odszkodowanie powinien był być rozpoznany przez Wojskowy Sąd Garnizonowy w Poznaniu, a nie Sąd Wojewódzki w Łodzi.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy stwierdził nieważność postanowienia Sądu Wojewódzkiego dla m. Łodzi z dnia 17 maja 1958 r. i przekazał sprawę Wojskowemu Sądowi Garnizonowemu w Poznaniu.Pełny tekst orzeczenia
SentencjaSąd Najwyższy w związku z zażaleniem Janiny P. na postanowienie Sądu Wojewódzkiego dla m. Łodzi z dnia 17 maja 1958 r., po wysłuchaniu wniosku Prokuratora na podstawie art. 13 k.p.k. postanowił:1)stwierdzić nieważność postanowienia Sądu Wojewódzkiego dla m. Łodzi z dnia 17 maja 1958 r.,2)przekazać sprawę Wojskowemu Sądowi Garnizonowemu w Poznaniu według właściwości,3)zażalenie matki oskarżonego Witolda P. pozostawić bez rozpoznania.Uzasadnienie faktycznePostanowieniem z dnia 17 maja 1958 r. Sąd Wojewódzki dla miasta Łodzi pozostawił wniosek Janiny P. o odszkodowanie za niesłuszne aresztowanie jej syna Witolda P. bez uwzględnienia.Witold P. aresztowany został w dniu 5 listopada 1949 r. na mocy postanowienia Wojskowego Prokuratora Rejonowego w Łodzi pod zarzutem m.in. popełnienia przestępstwa z art. 7 m.k.k. W dniu 13 listopada 1950 r. tenże Prokurator skierował przeciwko Witoldowi P. akt oskarżenia do Wojskowego Sądu Rejonowego w Łodzi m.in. i z art. 7 m.k.k. W dniu 8 grudnia 1950 r. przebywający w szpitalu więziennym Witold P. zmarł. Postanowieniem z dnia 18 maja 1951 r. Wojskowy Sąd Rejonowy w Łodzi umorzył postępowanie karne przeciwko Witoldowi P. z powodu jego śmierci. Postanowienie to - nie wzruszone żadnym środkiem prawnym - jest prawomocne.Stosownie do przepisu art. 11 ustawy z dnia 15 listopada 1956 r. - o odpowiedzialności Państwa za szkody wyrządzone przez funkcjonariuszów państwowych (Dz. U. z 1956 r. Nr 54, poz. 243) żądanie odszkodowania za niesłuszne skazanie lub oskarżenie należy zgłosić do sądu wojewódzkiego, w którego okręgu znajdowała się siedziba sądu wojskowego, tylko w sprawach przekazanych na podstawie przepisów ustawy z dnia 5 kwietnia 1955 r. - o przekazaniu sądom powszechnym dotychczasowej właściwości sądów wojskowych w sprawach karnych osób cywilnych, funkcjonariuszów organów bezpieczeństwa publicznego, Milicji Obywatelskiej i Służby Więziennej (Dz. U. z 1955 r. Nr 15, poz. 83) do właściwości sądów powszechnych, gdyż sprawy o przestępstwa z art. 7 m.k.k. zostały nadal we właściwości sądów wojskowych.Skoro Wojskowy Sąd Rejonowy w Łodzi postępowanie karne przeciwko Witoldowi P. o przestępstwo z art. 7 m.k.k. umorzył na zasadzie art. 7 lit. a k.w.p.k., przeto zgodnie z przepisem art. 10 ustawy z dnia 15 listopada 1956 r. właściwym do rozpoznania wniosku o odszkodowanie jest Wojskowy Sąd Garnizonowy w Poznaniu.Postanowienie Sądu Wojewódzkiego dla miasta Łodzi z dnia 17 maja 1958 r. jako wydane z naruszeniem przepisu art. 11 k.p.k. jest z mocy prawa nieważne.
Powiązane orzeczenia
- IV KZ 23/69 1969-11-10Czy postanowienia sądu powszechnego dotyczące odszkodowania za bezzasadne aresztowanie w związku z przestępstwem należącym do właściwości sądów wojskowych są nieważne?
- IV KZ 267/73 1974-05-01Czy wniosek o odszkodowanie za niesłuszne aresztowanie, rozpoznany podczas nieobecności wnioskodawcy pozbawionego wolności, wymaga doręczenia odpisu postanowienia wraz z pouczeniem o prawie, terminie i sposobie wniesieni…
- WK 3/13 2013-05-09Czy Wojskowy Sąd Okręgowy w W. był właściwy do rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności wyroku wydanego wobec osoby cywilnej, jeśli czyny przypisane tej osobie zostały ostatecznie zakwalifikowane jako przestępstwo…
- II KZ 3/88 1988-05-02Czy niezawiadomienie obrońcy o terminie rozprawy w sprawie o odszkodowanie za oczywiście niesłuszne tymczasowe aresztowanie stanowi obrazę przepisów postępowania karnego, skutkującą koniecznością uchylenia zaskarżonego p…
- WK 2/14 2014-05-07Czy Wojskowy Sąd Okręgowy w W. był właściwy do stwierdzenia nieważności wyroku wydanego wobec osoby cywilnej, jeśli czyny przypisane tej osobie, po korekcie, wyczerpywały znamiona przestępstwa podlegającego jurysdykcji s…
Powołane przepisy
art. 13 KPKart. 7art. 11art. 10art. 11 KPK
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026.